دیدارنیوزـ جشن کریسمس روز میلاد حضرت عیسی بن مریم (ع) و شروع سال جدید میلادی می باشد که در بسیاری از کشورها با آداب و رسوم های مختلف برگزار می شود. در سراسر جهان، جشن کریسمس منعکس کننده فرهنگ و سنت های محلیشان است. این جشن ها می تواند با توجه به جنبه های مختلف داستان قومیتی، به نحو حیرت انگیزی از کشوری به کشور دیگر متفاوت باشد.
سنتهای کریسمس دربرگیرنده نصب تصویر سنتی تولد مسیح، تزئین درخت کریسمس و تبادل هدیه و کارت تبریک و حضور بابانوئل در شب عید کریسمس است و محورهای این عید بر ترویج حسن نیت، بخشندگی، مهربانی و گردهمایی های خانوادگی استوار است.
کریسمس به صورت سنتی روز ۲۵ دسامبر برگزار میشود، اما برخی کلیساهای ارتدکس شرقی روز ۷ ژانویه را به عنوان کریسمس جشن میگیرند که با ۲۵ دسامبر در تقویم جولیان یکسان است. این تاریخها تنها سنتی بوده و به نظر نمیرسد تاریخ حقیقی تولد مسیح چنین روزی بوده باشد.
نقش درخت و تزییناتش در کریسمس چیست؟
از کودکی تصویری که در ذهن اکثر آدمها از کریسمس شکل میگیرد، درخت و تزیینات همراه آن است. درباره منشا درخت کریسمس داستانها و افسانههای مختلفی گفته شده است که نمیتوان هیچ کدام را به صورت قطعی پذیرفت. اما اگر بخواهیم از معنای آن بگوییم، این درخت نشانه جاودانگی و تقدس است و گاهی از آن به عنوان سمبل بهشت یاد میکنند که با تزیینات، این معنا تقویت میشود. اینطور میگویند که سنت درخت کریسمس پس از قرن 16 میلادی از آلمان به سایر کشورها منتقل شد، زیرا قبل از آن چندان نقش پررنگی در کریسمس نداشت.
هر کشور و منطقهای با توجه به فرهنگ و اعتقادات خود آن را تزیین میکند؛ مثلا مسیحیان ژاپن با بادبزن و فانوسهای کوچک، مردم اوکراین با عنکبوت و تار عنکبوت که از نظرشان خوش یمنی میآورد، دانمارکیها با پرچمهای کوچک، زنگوله و ستاره، لهستانیها با مجسمههای کوچک فرشته، طاووس، پرنده و ستاره، سوئدیها با تزیینات چوبی با رنگهای درخشان و حیوانات پوشالی درخت خانهشان را تزیین میکنند. اما بیشتر آنها در بالای درختشان یک فرشته به نشانه ترساندن ارواح شیطانی میگذارند.
قدیمیترین درخت کریسمسی که تا کنون حدس میزنند، مربوط به سال 1510 در شهر ریگا بوده است که امروزه در جایگاه آن به 8 زبان، جملهای به این مضمون نوشته شده: «اولین درخت سال نو در ریگا».
بابانوئل از کجا تصمیم گرفت برایمان هدیه بیاورد؟
سنت نیکولا یا سانتا کلوز یک اسقف مهربان اهل آسیای صغیر در سده چهارم میلادی بود که مهربانی او با کودکان مشهور بود و به مرور در تاریخ باعث ایجاد فرهنگی در جشن سال نو شد. سالیان سال است که کودکهای خانواده جورابهایی به درخت آویزان میکنند و معتقدند که سنت نیکولا که امروزه به بابانوئل معروف شده، درون آن برایشان هدیه میگذارد.
جالب است بدانید هر ساله جشن کریسمس گردشگران زیادی را به خود جذب میکند. بعضی شهرها حراجهای شگفتانگیز میگذارند، بعضی تزیینات و حال و هوای کریسمس جالبی دارند و گاهی هم رویدادهای مخصوص به آن باعث جابهجایی گردشگران از شهری به شهر دیگر میشوند.
کریسمس در فرهنگهای مختلف چگونه است؟
قبلتر گفتیم که سالهاست جشن کریسمس از قالب صرفا مذهبی آن خارج شده و در کشورهای مختلف با آداب و آیینهای گوناگون برگزار میشود. در اینجا نگاهی به این جشن در کشورهای مختلف میاندازیم:
- اروپای مرکزی: که شامل چک، آلمان، لهستان، اسلوواکی، اتریش، مجارستان، سوئیس و دیگر مناطق مرکزی اروپا میشود، روز 24 دسامبر را جشن میگیرند و غذای سنتی خودشان را درست میکنند. لهستان، چک و اسلوواکی ماهی کپور را با سالاد گوجه و سوپ ماهی درست میکنند و مناطق دیگر هم مخلوطی از قارچ و مواد غذایی دیگر.
- آمریکا: در آمریکا از یک هفته مانده به کریسمس، خانه خودشان را آماده میکنند و برای مراسم آماده میشوند.
- ژاپن: ژاپنیها با وجود اینکه از آیین شینتو پیروی میکنند و مسیحی نیستند، کریسمس را هم جشن میگیرند و برای یکدیگر هدیه میخرند.
- چین: در چین تعداد مسیحیان اندک است با این وجود رسومات مخصوص به خود را دارند که شامل خوردن بوقلمون، فوت کردن شمعها و هدیه دادن است.
- آفریقا: در آفریقا با توجه به آب و هوای گرم، درخت کاج بسیار نادر و کمیاب است به همین دلیل برای درخت کریسمس خود به جای درخت کاج، از درخت نارگیل استفاده میکنند.
- ایران: ایرانیان مسیحی از گذشتههای دور تا کنون مانند سایر کشورها، کریسمس را جشن گرفتهاند. از چند هفته مانده به کریسمس خانههای خود را با درخت و زیورآلات آن تزیین میکنند و هنگام کریسمس به یکدیگر هدیه میدهند.
مراسم کریسمس در نقاط مختلف جهان
چه کسی هدیه ها را می آورد؟
بریتانیا: پدر کریسمس
فرانسه: بابا نوئل (سنت نیکلا در شمال شرق فرانسه)
آلمان: مسیح نوزاد
یونان: «آگیوس واسیلیس» در اول ژانویه.
مجارستان: مسیح نوزاد (ژزوسکا). پدر زمستان (تلاپوو) قبل از ۱۹۹۰.
ایتالیا: «بابو ناتاله» در ۲۵ دسامبر و «بفانا» در ششم ژانویه.
لهستان: سنت نیکلا
پرتغال: بطور سننتی مسیح نوزاد اما او به «پایی ناتال» یا «سانتا کلوز» تغییر یافته است.
روسیه: «دد موروز» یا پدر بزرگ فراست
اسپانیا: سه پادشاه شامل ملچیور، کاسپار و بالتازار که ششم ژانویه هدیه می آورند.
ترکیه: بابا نوئل
اوکراین: سنت نیکلا یا بابا بزرگ فروست در ۱۹ دسامبر.
آداب و رسوم کریسمس در استرالیا
سنت کریسمس در استرالیا در 25 دسامبر در طی تعطیلات تابستانی وجود دارد، بنابراین بسیاری از جشن های کریسمسی در فضای باز برگزار می شوند. محبوب ترین رویداد فصل کریسمس کارول توسط نورهای شمع است. مردم شب ها برای روشن کردن شمع و خواندن سرود کریسمس بیرون می آیند. ستارگان در بالا می درخشند و مناظر و صداهای کنسرت عالی در فضای باز به گوش می رسند.
فرهنگ کریسمس در چین
تعداد کمی از مسیحیان در چین، "شنگ دان جیه" نام دارد، به معنای جشنواره مقدس تولد. خانه های خود را با گل همیشه بهار، پوسترها، و زنجیره های کاغذ رنگی تزئین می کنند. خانواده ها یک درخت کریسمس به نام "درخت نور" می آورند و آن را با فانوس های زیبا، گل ها و زنجیره های کاغذی قرمز که نماد شادی هستند، تزئین می کنند. آنها کاغذهای قرمز را می برند و پنجره ها را تزئین می کنند، و همچنین با فانوس های کاغذی روشن می کنند.
شنگ دان جیه مسیحیان کشور چین
مراسم کریسمس در اتیوپی
سنت کریسمس در اتیوپی از تقویم جولین قدیمی پیروی می کند، بنابراین اتیوپی ها در روز 7 ژانویه کریسمس را جشن می گیرند. جشن ارتودوکس هاب اتیوپی ها، گانا نامیده می شود. روزی است که خانواده ها به کلیسا می روند.
همه لباس سفید می پوشند و بیشتر مردم اتیوپی یک شامای سنتی می پوشند - یک پوشش پنبه ای سفید و نازک با نوارهای رنگی روشن در انتهای آن. دوازده روز پس از گانا، در روز 19 ژانویه، اتیوپی ها این جشن سه روزه را به نام تیمکات آغاز می کنند، که تعمید مسیح را جشن می گیرد.
آداب و رسوم کریسمس در انگلستان
سنت کریسمس در انگلستان سرد، مرطوب و مه آلود است. روز قبل از کریسمس برای خانواده ها در انگلستان خیلی شلوغ است. آن ها هدایا، شیرینی ها، و جوراب های آویزان بالای بخاری را بسته بندی می کنند. سپس همه در اطراف درخت جمع می شوند و شخصی داستان تعطیلات کلاسیکی می گوید:" بچه ها یک نامه برای پدر کریسمس می نویسند و نامه خود را در شومینه می گذارند تا بابانوئل بتواند از دودکش خارجشان کند. پس از آن که بچه ها در شب قبل کریسمس می خوابند، و صبح کریسمس مبارک فرا می رسد.
نوشتن نامه برای بابانوئل در انگلستان
آداب و رسوم کریسمس در فرانسه
سنت جشن کریسمس در فرانسه، در 5 دسامبر آغاز می شود که سنت عید نیکولاس است، اما شب کریسمس زمانی برای جشن کریسمس فرانسه است. ناقوس کلیسا طنین انداخته می شود و صدای آواز دسته جمعی فرانسوی به نام نوئلز را می خوانند. در روز کریسمس خانواده ها به کلیسا می روند و سپس از یک جشن فراوان غذاهای عالی لذت می برند که با بوچه نوئل سنتی تمام می شود، کیک پر شده از باترکریم به شکل لوگوی یول.
جشن کریسمس در آلمان
سنت های کریسمس در آلمان در سراسر ماه دسامبر آماده می شود. یکشنبه چهارم پیش از کریسمس، افراد تاجی از شاخه های صنوبر یا کاج را تشکیل می دهند که چهار شمع رنگی دارد. آن ها هر یکشنبه یک شمع را روی حلقه قرار می دهند، آهنگ های کریسمس می خوانند، و شیرینی های کریسمس می خورند. در هفته های پیش از کریسمس، خانه ها پر از بوی شیرینی و پخت نان شیرین، کیک پر شده از میوه های شیرین، و شیرینی های تند به نام لبوچون می شوند.
سنت جالب مراسم کریسمس در آلمان
مراسم سنتی کریسمس در هلند
کودکان در هلند مشتاقانه منتظر ورود سینترکلاس در روز ششم دسامبر هستند. سینترکلاس یک اسقف مهربان است. او ردایی سرخ می پوشد و تاجی بلند و نوک تیز بر سر دارد. سینترکلاس هر زمستان با کشتی از اسپانیا به بندرگاه آمستردام سفر می کند. او یک اسب سفید و یک کیسه بزرگ پر از هدیه برای بچه ها می آورد.
خانواده ها عید سنت نیکلاس را جشن می گیرند. عید نیکلاس در خانه ها با غذای خوب، شکلات داغ و یک لتربنکت ، کیک که به شکل اولین حرف نام خانوادگی است، جشن گرفته می شود.
سنت کریسمس در ایتالیا
فصل کریسمس در ایتالیا اولین یکشنبه از میلاد مسیح است که چهار یکشنبه قبل از کریسمس است. نمایشگاه های کریسمس به همراه موسیقی تعطیلات و آتش بازی همراه هستند. خانواده ها به بازارهای کریسمس می روند تا برای دیدن هدایا و چهره های جدید صحنه خرید کنند.
بعضی از خانواده ها درخت کریسمس را برپا کردند و آن را تزیین می کنند. خانواده ها صحنه پرسپیو را می چینند و یا دوباره درستش می کنند در روز نوونا. آنها هر صبح و عصر روز قبل پرسپیو جمع می شوند و برای دعا شمع روشن می کنند.
کریسمس در کشور ایتالیا چگونه است؟
فرهنگ کریسمس در مکزیک
هوا در زمان کریسمس در مکزیک گرم و ملایم است. خانواده ها به خاطر هدایا، زیورآلات و چیزهای خوب برای خوردن در غرفه های بازار به نام پوستوس خرید می کنند.
خانه هایشان را با گل های سوسن و همیشه بهار تزئین می کنند. اعضای خانواده طراحی های پیچیده ای را در کاغذها برای ساخت فانوس ها و یا farolitos ها درست می کنند. آن ها درون این شمعدان ها شمع قرار می دهند و سپس آنها را در پیاده روها و روی پشت بام ها و دیواره ای بیرونی قرار می دهند، تا شهر را با روح کریسمسی روشن کنند.
آداب و رسوم کریسمس در اسپانیا
کریسمس در 8 دسامبر در اسپانیا آغاز می شود و یک هفته برگزار می شود. کلیساها و بازارها در سراسر فصل کریسمس با گل های همیشه بهار تزئین می شوند.
تمبور، جغجغه کدو، کاستنیتس، و گیتار کوچک برای به فروش رساندن آواز و رقص در خیابان ها به فروش گذاشته می شوند.
کودکان از خانه ای به خانه دیگر می روند و شعرها و یا سروده ای مذهبی را برای شیرینی، اسباب بازی و یا ابزارهای کوچک می خوانند.
آداب و رسوم عید سال نو میلادی در کشور اسپانیا
جشن کریسمس در سوئد
جشن کریسمس در روز 13 دسامبر با روز سنت لوسیا آغاز می شود که قدیس حامی نور را جشن می گیرند. دختر بزرگ تر قبل از طلوع آفتاب از خواب بیدار می شود و به عنوان "ملکه نور" در لباس سفید ظاهر می شود. تاجی از برگ بر سر دارد.
با خواندن شعر "سانتا لوسیا"،ملکه لوسیا به تمام اتاق خواب ها می رود تا به هر یک از اعضای خانواده قهوه تعارف کند. بچه های کوچک تر هم کمک می کنند. همه اعضای خانواده به انتخاب درخت کریسمس فقط یک روز قبل از کریسمس کمک می کنند.
منابع: وب سایت ارسباران و نمناک