هشدار چین نسبت به اقدامات هند درباره تبت

دیدارنیوز: همزمان با سفر وزیر خارجه هند به چین، سخنگوی سفارت چین در هند در اظهاراتی تأکید کرد که موضوع تبت یکی از مسائل دشوار و حساس در روابط چین و هند است و هشدار داد که بازی با کارت تبت، همانند کوبیدن سنگ بر پای خود خواهد بود.

پس از سفر وزیر دفاع و مشاور امنیت ملی هند به چین در اواخر ژوئن، وزیر خارجه این کشور، سوبرامانیام جایشانکار، نیز این هفته به چین سفر می‌کند.

طبق اعلام وب‌سایت رسمی وزارت خارجه چین، به دعوت وزیر خارجه چین وانگ یی، جایشانکار روز سه‌شنبه (۱۵ ژوئیه) در نشست وزرای خارجه سازمان همکاری شانگهای که در شهر تیانجین برگزار می‌شود، شرکت خواهد کرد. این نخستین سفر وزیر خارجه هند به چین در پنج سال گذشته است.

همزمان با سفر وزیر خارجه هند به چین، سفارت چین در هند در شبکه اجتماعی X (توئیتر سابق) به زبان انگلیسی نوشت: مسئله تبت یکی از موضوعات دشوار در روابط چین و هند است و به باری برای هند تبدیل شده است.

سخنگوی این سفارتخانه گفت که برخی از چهره‌های استراتژیک و دانشگاهی، از جمله مقامات پیشین، در خصوص موضوع جانشینی دالایی لاما، اظهاراتی نامناسب بیان کرده‌اند که با موضع علنی دولت هند مغایرت دارد.

وی تصریح کرد: به‌عنوان متخصصان دیپلماتیک، آنان باید به‌خوبی از حساسیت مسئله تبت آگاه باشند. مسئله جانشینی دالایی لاما اساساً یک موضوع داخلی چین است و هیچ نیروی خارجی حق دخالت در آن را ندارد.

دالایی لاما، رهبر معنوی تبتی‌های در تبعید که در هند اقامت دارد، اوایل همین ماه ۹۰ ساله شد. طی روز‌های اخیر آمریکا و هند از این مناسبت برای طرح دوباره مسئله تبت و رقابت ارزشی با چین استفاده کردند. از جمله، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در بیانیه‌ای تولد دالایی لاما را تبریک گفت و اعلام کرد آمریکا از حق تبتی‌ها برای انتخاب آزادانه و بدون دخالت رهبران مذهبی خود حمایت می‌کند.

در همین حال، وزارت خارجه چین پیش‌تر اعلام کرد که نشست وزرای خارجه کشور‌های عضو سازمان همکاری شانگهای روز سه‌شنبه (۱۵ ژوئیه) در شهر تیانجین برگزار خواهد شد. به دعوت وانگ یی، وزیر خارجه چین، وزرای خارجه سایر اعضا و مسئولان نهاد‌های دائمی این سازمان در این نشست شرکت خواهند کرد. وزیر خارجه هند نیز در حاشیه این نشست به چین سفر خواهد کرد.

تحلیل کارشناسان؛ موانع ساختاری در روابط چین و هند

لی مینگ‌جیانگ، دانشیار در مؤسسه مطالعات بین‌المللی راجاراتنام در دانشگاه فنی نانیانگ سنگاپور، در گفت‌و‌گو با رسانه چینی و در تحلیل خبر سفر وزیر خارجه هند به چین گفت: سفر وزیر خارجه هند به چین بیانگر بهبود تدریجی روابط میان دو کشور است و ادامه همان روند کاهش تنشی‌ست که از دیدار رهبران در سال گذشته آغاز شد.

وی افزود: یکی از دلایل تمایل هند برای بهبود روابط با چین، فشار‌های فزاینده‌ای است که این کشور از سوی ایالات متحده تجربه می‌کند. از این رو، روابط با چین به عنوان اهرمی در مذاکرات با آمریکا مورد استفاده قرار می‌گیرد.

لین مین‌وانگ، استاد روابط بین‌الملل در دانشگاه فودان شانگهای و معاون مرکز مطالعات جنوب آسیا، نیز در این باره گفت: پس از درگیری اخیر میان هند و پاکستان، جایگاه بین‌المللی هند تا حدی تضعیف شد و جهان دید واقع‌گرایانه‌تری از وضعیت این کشور پیدا کرد. همچنین، سفر‌های اخیر مقامات عالی‌رتبه نظامی پاکستان به آمریکا نیز برای هند نشانه‌ای مهم تلقی شد.

لین تأکید کرد که اگرچه دیدار جایشانکار با مقامات چینی به گفت‌و‌گو‌های دوجانبه کمک می‌کند، اما نمی‌توان انتظار داشت که این سفر موجب پیشرفت چشمگیر در روابط دو کشور شود.

وی یادآور شد که پس از دیدار رهبران چین و هند، هنوز در زمینه‌هایی، چون ازسرگیری پروازها، تبادل خبرنگاران و رفت‌وآمد شهروندان پیشرفتی حاصل نشده است.

به گفته وی، این نشان می‌دهد که سیاست هند در قبال چین هنوز نامتعادل و مردد است، و فضای کلی روابط همچنان تحت تأثیر سیاست‌های دولت ترامپ در قبال چین قرار دارد.

با این حال، وی هشدار داد که روابط چین و هند همچنان تحت تأثیر عوامل ساختاری منفی قرار دارد و پیامد‌های نوسانات شدید سال‌های گذشته نیز پابرجاست و نباید انتظار داشت این سفر بتواند به طور چشمگیری روابط را متحول کند.

در روابط میان دو کشور همچنان موانع عمیق و ریشه‌داری مانند اختلافات ارضی، تضاد منافع ژئوپلیتیکی، و نگاه منفی افکار عمومی در هر دو کشور وجود دارد، که بر اساس تحلیل کارشناسان این موانع در کوتاه‌مدت تغییری نخواهند کرد و صرفاً محدوده پیشرفت روابط را تعیین خواهند نمود.