دیدارنیوز ـ پرستو بهرامیراد: سخنرانی جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا در کنفرانس امنیتی مونیخ شک و شبهه را در مورد احیای برجام بیشتر کرد. او اروپاییها را میانجی میان تهران و واشنگتن قرار داد و بار دیگر از مذاکرات صحبت کرد.
طبق گزارش رویترز، جو بایدن در سخنرانی مجازی خود در کنفرانس امنیتی مونیخ گفت که کشورش آماده است در چارچوب گروه ۵+۱ برای احیای توافق هستهای با ایران وارد مذاکره شود. در صورتی که ایران بارها اعلام کرده است که دیگر پای میز مذاکره نمینشیند و در صورتی که آمریکا تحریمها را لغوکند به تعهدات برجامی خود باز میگردد.
بایدن در دوران کارزارهای انتخاباتی خود بارها از عزم خود برای بازگشت به توافق هستهای با ایران صحبت کرده بود؛ اما به نظر میرسد سعی دارد به روش سنتی دموکراتها که حل مشکلات بین المللی از طریق اتحاد استراتژیک ایالات متحده با اروپا بود، مشکل برجام را حل کند.
بیشتر بخوانید:
از سوی دیگر آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا گفته است از حضور در جلسه غیر رسمی با ایران و کشورهای اروپایی استقبال میکند. همچنین یک بار دیگر سیاست فشار حداکثری دونالد ترامپ و مایک پومپئو علیه ایران را بیفایده خواند. همچنین جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفیدگفته است: «ما بر این باوریم که کاملا امکان دستیابی به راه حل دیپلماتیک وجود دارد، اما اکنون در مرحله اولیه هستیم.»
با این حال ایران خواهان گامهای محکمتر و بازگشت فوری آمریکا به برجام و لغو تحریمهاست. امری که فعلا نشانهای از آن دیده نمیشود و با توقف احتمالی اجرای پروتکل الحاقی از جانب ایران، کار بالاتر هم خواهد گرفت.
برای بررسی و تحلیل آخرین مواضع طرفین،
دیدار با رحمن قهرمانپور، کارشناس مسائل بین الملل به گفتگو پرداخته است.

رحمن قهرمانپور در مورد سخنرانی بایدن در کنفرانس مونیخ میگوید: «سخنرانی بایدن نشان داد، اختلاف نظری که در تیم امنیت ملی و سیاست خارجی بایدن وجود داشت همچنان ادامه دارد. گروهی معتقد هستند که بازگشت آمریکا به برجام در شرایط فعلی باعث خواهد شد که ایران در مورد مسائل منطقهای وموشکی مذاکره نکند؛ بنابراین آنها میگویند آمریکا تا جایی که میتواند فشار بیاورد تا ایران هر سه موضوع را در دستور کار مذاکره قرار دهد. به نظر میرسد سالیوان در رأس این تیم است و استدلال آنها این است که مسائل داخلی ایران نباید متغییر مهمی در تصمیم گیریهای آمریکا باشد. در مقابل این تفکر، بلینکن و رابرت مالی هستند که در گذشته
قهرمانپور: شاید در دولت بایدن در مورد اصل بازگشت به برجام به جمع بندی رسیدهاند، اما به نظر میرسد در مورد نحوه بازگشت، زمانبندی، چگونگی بازگشت جمع بندی کلی صورت نگرفته است
طرفدار رویکرد چند جانبه گرایی و تعامل با ایران بودند و در ابتدا گروههای ضد ایرانی از انتخاب این دو نفر انتقاد کردند. موضع این گروه کمی مثبتتر از تیم اول است، ولی به خاطر فشارهای یک ماه گذشته، این تیم هم محافظه کارتر شده و به قول معروف مواضع خود را صریح بیان نمیکند. این تیم معتقد است که اگر آمریکا بخواهد به طور بستهای هر سه موضوع را مطرح بکند، ایران مقاومت خواهد کرد و آمریکا به چیزی دست پیدا نمیکند؛ لذا میگویند آمریکا فعلاً به برجام بازگردد و بعد دو موضوع دیگر را به کمک اروپا در دستور کار بگذارد و به ایران فشار بیاورد.»
این کارشناس بین الملل معتقد است که بین تیم سیاست خارجی و امنیت ملی آمریکا اختلاف نظر در خصوص پرونده ایران وجود دارد. او بیان میکند: «سخنرانی بایدن و اظهارنظر وزارت خارجه آمریکا و کاخ سفید، نشان میدهد اختلاف میان این دو گروه وجود دارد. البته قبل از این نشریه پولیتیکو گزارش داده بود بحث در مورد ایران تمام شده و بحث اصل بازگشت به برجام است، ولی در مورد نحوه
اهمیت مسئله برجام برای آمریکا در این است که بتواند تهدید ایران را برای منطقه به تعبیر خودش دفع بکند و راحتتر به مسئله چین بپردازد
بازگشت اختلاف نظر وجود دارد، این هم یک دیدگاه است. اگر فرض بر اختلاف نظر در تیم دولت بایدن باشد، شاید در مورد اصل بازگشت به برجام به جمع بندی رسیدهاند، اما به نظر میرسد در مورد نحوه بازگشت، زمانبندی، چگونگی بازگشت جمع بندی کلی صورت نگرفته است. اینکه این جمع بندی یک یا دو ماه قبل صورت گرفته هنوز مشخص نیست و ما منتظریم که اخبار بیشتری از داخل دولت بایدن برسد تا معلوم شود نقشه راه مشخصی دارند یاخیر!»
قهرمانپور در مورد دیدگاه آمریکا در مورد برجام میگوید: «برخلاف برخی دیدگاههای داخلی که فکر میکنند نگاه آمریکا به برجام فرصت محور است و میخواهد ایران وارد جامعه جهانی یا اقتصاد بین المللی شود، من فکر میکنم تحولاتی که در دوره ترامپ اتفاق افتاده و حتی در دوره اوباما نشان میدهد نگرش اصلی واشنگتن نسبت به برجام دفع تهدید است، یعنی در مرحله اول برای آمریکا در موضوع برجام دفع تهدید ایران اولویت است، دلایل این مسئله هم مختلف است. یکی از دلایل همانطور که مکرون در کنفرانس امنیتی مونیخ گفت آمریکا همه توجه اش معطوف به چین و مهار چین است؛ بنابراین هر مانعی را در این راستا میخواهد دفع یا مهار بکند و نمیخواهد خودش را درگیر موضوعات مختلف بکند. قاعدتاً اگر از این منظر به مسئله نگاه کنیم اهمیت مسئله برجام برای آمریکا در این
سخنرانی بایدن نشان میدهد، دیدگاه جک سالیوان و کسانی که معتقد هستند مسائل داخلی ایران نباید در موضوع برجام تاثیر بگذارد در دولت بایدن قویتر هستند
است که بتواند تهدید ایران را برای منطقه به تعبیر خودش دفع بکند و راحتتر به مسئله چین بپردازد. نگاه فرصت محوری آمریکا در خصوص برجام تعبیری بین سیاسیون و مخصوصاً اصلاح طلبان در ایران است. آنها استدلال میکنند که برای آمریکا نیروهای تندرو و کندرو مهم است و بنابراین آمریکا باید کاری، بنابراین نگاه آمریکا به برجام فرصت محور است و آمریکا از این طریق میخواهد نیروهای میانه رو را در ایران تقویت بکند و شرایط را برای پیوستن ایران به جامعه و اقتصاد جهانی فراهم کند.»
رحمن قهرمانپور در آخر همانطور که به دو دیدگاه در خصوص برجام اشاره کرده است، بیان میکند: «این دو دیدگاه وجود دارد، ولی به نظر من به دلیل تحولاتی که در سالهای گذشته اتفاق افتاده، فکر نمیکنم دیدگاه فرصت محوری درست باشد. از نظر من آمریکا از رویکرد تهدید محور دارد به برجام نگاه میکند و این موضوع البته تبعات خوبی نخواهد داشت. آمریکا زمانی امتیاز میدهد که احساس کند تهدید ایران جدی است. اگر نگاه فرصت محور داشته باشد خیلی منتظر واکنشهای داخلی ایران نخواهد بود، ولی سخنرانی بایدن نشان میدهد، دیدگاه جک سالیوان و کسانی که معتقد هستند مسائل داخلی ایران نباید در موضوع برجام تاثیر بگذارد در دولت بایدن قویتر هستند.»