
در بخش دوم و پایانی از گفتگوی دیدارنیوز با سردار احمد خورشیدی، ابعاد دیگری از شخصیت و عملکرد سردار سلیمانی مورد بحث و تبادل نظر قرار میگیرد که از جمله مهمترین آن رابطه سردار سلیمانی با دولتهای مختلف جمهوری اسلامی از مرحوم هاشمی رفسنجانی گرفته تا سیدمحمد خاتمی، محمود احمدی نژاد و حسن روحانی است. در این قسمت از گفتگو خورشیدی به نامهای اشاره میکند که سردار سلیمانی حین محاکمه حمیدبقایی (معاون احمدی نژاد) برای آیتالله آملیلاریجانی رییس وقت قوه قضاییه مینویسد و به گفته سردار خورشیدی، اگر آن نامه به قاضی پرونده داده میشد، حمید بقایی تبرئه میشد. در ادامه میتوانید بخش دوم و پایانی این گفتگو را بخوانید.
دیدارنیوز ـ اسفندیار عبداللهی: در قمست اول گفتگوی دیدارنیوز با سردار احمد خورشیدی خصوصیات اخلاقی و ابعادی از شخصیت سردار سلیمانی مورد بحث قرار گرفت، مولفههایی چون رویکردهای فراجناحی، تکیه او بر امنیت مردمی در ایران، منطقه و همچنین اخلاصی که رهبری نیز از خصوصیات بارز سردار سلیمانی برشمردند. خصوصیات و ویژگیهایی که تجلی آن در تشییع پیکر او و همراهانش در ایران و منطقه خود را نشان داد. همچنین در بخش اول به آرایش نیروهای بینالمللی مانند غرب، روسیه، کشورهای حاشیه خلیج فارس و تدارکی پرداخته شد که به زعم کارشناس برنامه، ظهور داعش را زمینه چینی میکرد و در آن شرایط بود که سردار سلیمانی وارد میدان میشود و معادلات را به نوعی تغییر میدهد.
ببینید: گفتگوی دیدارنیوز با احمد خورشیدی در آپارات
در بخش دوم و پایانی از گفتگو، ضمن ادامه بحث، ابعاد دیگری از شخصیت و عملکرد سردار سلیمانی مورد بحث و تبادل نظر قرار میگیرد که از جمله مهمترین آن رابطه سردار سلیمانی با دولتهای مختلف جمهوری اسلامی از مرحوم هاشمی رفسنجانی گرفته تا سیدمحمد خاتمی، محمود احمدی نژاد و حسن روحانی است. در این قسمت از گفتگو خورشیدی به نامهای اشاره میکند که سردار سلیمانی حین محاکمه حمیدبقایی (معاون احمدی نژاد) برای آیتالله آملیلاریجانی رییس وقت قوه قضاییه مینویسد و به گفته سردار خورشیدی، اگر آن نامه به قاضی پرونده داده میشد، حمید بقایی تبرئه میشد.
دیدارنیوز: یک سؤال مهم که به سیاست داخلی ما هم مربوط میشود تجلیاش را شما در تشییع جنازه دیدید. در خارج از کشور افراد زیادی بودند که حمایت کردند و ترور حاج قاسم را محکوم کردند. از تاجزاده گرفته تا راستترین و تندروترین افراد همه در تشییع جنازه شهید قاسم سلیمانی حضور داشتند. یک همایش ملی و رفراندوم بود. حاج قاسم با دولتها و شخصیتهای مختلف سیاسی ارتباط تنگاتنگی داشت، بعد از دولت آقای احمدی نژاد مباحثی پیرامون پرونده حمید بقایی پیش آمد و بحث مبلغی در ارتباط با سپاه قدس مطرح شد. البته ما ابعاد آن را نمیدانیم و شما بهتر مطلع هستید حتی من شنیدم که شما در مورد یک نامه هم صحبت کردید که حاج قاسم برای رئیس قوه قضائیه فرستادند و توضیح دادند. میتوانید یک توضیح در این باره بفرمایید؟
خورشیدی: حاج قاسم به معنای واقعی به منافع ملی فکر میکرد. تمام دولتها، جناحها و شخصیتها را در این راستا میدید. حاج قاسم معتقد بود که همه این شخصیتها دنبال بهبودی اوضاع کشور هستند. هر کدامشان یک راهبرد دارد. یکی راهبرد مقاومت و دیگری راهبرد تلطیف رابطه دارد. نفی نمیکرد و هر کدامشان را در جای خود قبول داشت؛ لذا میبینیم که با مرحوم آقای هاشمی خیلی رابطه خوبی داشت و بعد هم با آقایان احمدی نژاد و روحانی رابطه خوبی داشت. مأموریت وی هم ایجاب میکرد که از همه ظرفیتها استفاده کند. این شگرد یا راهبردی که او دارد در حوزه مقاومت و امنیت منطقهای ما هم به کار گرفته میشد. اگر این شگرد در حوزه داخلی هم به کار گرفته شود، بسیاری از مشکلات ما حل میشود.
جریان آن نامه این گونه بود که در دوره آقای شیخ صادق آملیلاریجانی به نظر من نسبت به آقای بقایی و مشایی ظلم شد و ایشان ظالمانه برخورد کرد. اما من قصوری در حاج قاسم نمیبینم. گفته شد که حمید بقایی این پولها را گرفته که به نیروی قدس بدهد و بعد در جای دیگری خرج کرده است. شخص آقای دکتر احمدی نژاد به من گفت؛ حاج قاسم در همان بحبوحه دادگاه بقایی، یک نامه به آقای شیخ صادق لاریجانی مینویسد و اعلام میکند که این پولها هدیه مردم عراق به شخص احمدی نژاد است. معنایش این است که این پولهای شخصی است و در این حساب و کتابها نیست و بابت این پولها نمیشود آقای بقایی را به زندان انداخت. یعنی حاج قاسم وظیفه خود را انجام داد و به نظر من عادلانه رفتار کرد. منتهی شیخ صادق لاریجانی این نامه را به قاضی پرونده نداد که روی پرونده بگذارند و ترتیب اثر دهند. اگر روی پرونده میرفت، آقای بقایی باید آزاد میشد. اما خب این اتفاق نیفتاد. حاج قاسم کارشان بسیار انسان دوستانه، عادلانه و درست بود. منتهی در گیرودار سیاسیکاریها و درگیریها افتاد.
دیدارنیوز: چنان با خوب و بد سر کن عرفی/ مسلمانت به زمزم شوید و هندو بسوزاند. حاج قاسم مصداق این شعر عرفی شاعر است. به بحث ترور سردار سلیمانی میرسیم. واقعاً هدف از ترور سردار سلیمانی چه بود؟ حاج قاسم سالها در منطقه فعالیت داشتند و همه هم نقش پررنگ ایشان را در محور مقاومت میدانستند. با وجود تضاد منافع ایران با اسرائیل، آمریکا، عربستان سعودی و خیلی کشورهای دیگر، چرا در این مقطع به این نتیجه رسیدند که حاج قاسم را ترور کنند؟
خورشیدی: حاج قاسم از اول در تیررس و در رصد آمریکاییها و اسرائیلیها بود. در تهران، عراق، دمشق و در جاهای دیگر، حاجی در تیررس بود. وقتی هشت سال پیش، عماد مغنیه شهید شد، حاج قاسم هم آن جا بود بعد آمریکاییها میگویند، چون ما نمیخواستیم که سلیمانی را ترور کنیم منتظر ماندیم سلیمانی برود، بعد زدیم. رصد یک نفر برای نیروهای اطلاعاتی و جاسوسی کار سختی نیست. اما این که چرا الان ایشان را ترور کردند، من فکر میکنم چند عامل مؤثر بود؛ یکی این که آقای ترامپ یک شخصیت تاجر صفتی است و در هر فعل و انفعال و در هر اقدامی دنبال ایجاد یک درآمد برای آمریکاییها است. همانطور که میبینید در عربستان گفت که امنیت شما را ما برقرار کردیم باید هزینهاش را بدهید. ۵۰۰ میلیارد دلار اسلحه فروخت و آن را در ایالت متحده خرج کرد. اثرش هم این بود که اقتصاد آمریکا را تا اندازهای تکان داد و بیکاری خیلی کاهش پیدا کرد و مردم آمریکا از او راضی هستند. با قطریها، کویتیها و چین هم همینطور بود. یعنی به چین فشاری آورد و پول گرفت و تزریق کرد. به نظر من در این جا هم یک پول مفصلی از اسرائیلیها و مخصوصاً عربستان گرفت که حاج قاسم را بزند، این یکی از علتهایش است.
یکی دیگر از علتها این است که آمریکاییها بعد از اتفاقات آبان ماه در ایران و اغتشاشات و اعتراضاتی که رخ داد، دوباره تصورشان این شد که ایران امروز در مرحله ضربه آخر قرار گرفته است. اغتشاشات آبان که در ایران اتفاق افتاد دوباره آمریکاییها به اشتباه محاسباتی افتادند و فکر کردند که زمانش رسیده است لذا حاج قاسم را زدند که ببینند واقعاً ایران در ضربه آخر هست یا خیر. اگر مقام معظم رهبری مقاومت نمیکرد و اگر عینالاسد را نمیزدیم، هنوز آمریکا فکر میکرد ضربه آخر است. به هر حال یک پادگان بزرگ ۷ میلیارد دلاری زده شد. آنها متوجه شدند که ما سر پا هستیم و موشکها و شهرهای موشکی فتوشاپ نیست. توان موشکی ایران بالا است و میزند. مثل همان پهپادی که اتفاق افتاد. ترامپ اول برنامهریزی کرد و گفت بزنید. بعد فرماندهان آمریکا گفتند کجا را بزنیم و منصرفش کردند. به رهبری پیام فرستادند که در این قصه حیثیتمان رفته است، بگذارید یک جایی را در ایران بی دردسر بمباران کنیم. جواب گرفتند که نه اگر بیایید میزنیم. یعنی من به عنوان یک آدمی که چهل سال دارم کار امنیتی و نظامی میکنم اگر آن موشکها در عینالاسد نمیخورد امروز تهران زیر موشک بود. شهرهای ایران زیر موشک بودند. چون آمریکاییها خیلی زود به اشتباه محاسباتی میافتادند.
آقای خاتمی چرا در حمله آمریکا به افغانستان با آنها همکاری کرد؟ میخواست رابطه تلطیف شود و از این تلطیف شدن رابطه برای بهبودی اوضاع استفاده کند. خانم هیلاری کلینتون در کتابش مینویسد که وقتی آقای خاتمی رئیس جمهور ایران در جریان افغانستان با ما همکاری کرد ما فهمیدیم که ایران ضعیف شده است و همان موقع پیچ تحریم را سفت کردیم. یعنی همکاری ایران را دال بر ضعیف شدن ایران میداند. ما با این تفکر مواجه هستیم. آنها دارند اشتباه فکر میکنند؛ نمیخواهم بگویم که ما هم در سیاست خارجیمان خوب عمل کردیم. اشکالاتی هم داریم، اما آنها تفکرشان این است. تمام دولتهای ایران با آمریکاییها مذاکره کردند. آقای مهندس بازرگان همان هفتههای اول با برژینسکی در الجزیره مذاکره کرد. بعد آمریکاییها آمدند داراییهای ما را بلوکه کردند. بعد آقای میرحسین موسوی، بهزاد نبوی را به الجزایر فرستاد که در رابطه با آزادی گروگانها مذاکره کند، ولی تحریم تسلیحاتی کردند. بعد آقای هاشمی آن هفت گروگان آمریکایی را از دست حزبالله لبنان نجات داد، آنها آمدند داماتو را اجرا کردند. یعنی تفکر این است که وقتی طرف مقابل که یک حرکت مثبتی نشان میدهد پس ضعیف است و باید او را بزنند.
دیدارنیوز: یک رویدادی بعد از شهادت سردار سلیمانی رخ داد که در واقع تا حدود زیادی، آن احساسی که در خصوص شهادت سردار سلیمانی در جامعه بود را به محاق برد. من میخواهم از شما بپرسم واقعاً عملکرد نظام در این جریان چقدر بد یا خوب بود، یا چقدر باید بهتر عمل میکردند که کار به اینجا نرسد؟ تعداد زیادی افراد شاخص تحصیل کرده از کشور ما و از دیگر کشورها کشته شدند. این یک بحث است و بحث اطلاعرسانی و عملکرد حرفهای یک مجموعه و سازمان هواپیمایی و سپاه و دیگران و ارتباطشان با مقامات درجه اول کشور چگونه باید باشد که این طور نشود؟
خورشیدی: مسئله شهادت شهید سلیمانی تأثیرش در داخل کشور بسیار زیاد بود. همانطور که گفتید تأثیر مثبت خیلی زیادی در اقشار مختلف ایرانی داشت که نکته خیلی مثبتی برای حکومت ایران بود. آمریکاییها باید این را خنثی میکردند. یعنی شما خودتان را جای آمریکاییها بگذارید با چنین وضعی مواجه هستید؛ حتماً باید آن را خنثی کنید. آن را با موشک خنثی نکرد؛ زیرا تحلیل آمریکاییها این است که بیست سال زحمت کشیدند و یک ظرفیت اجتماعی در ایران پیدا کردند و این ظرفیت اجتماعی را نباید با دو موشک از بین ببرند و اگر موشک به ایران بزنند آن ظرفیت اجتماعیشان از بین میرود و همانهایی هم که طرفدار آمریکا هستند، مرگ بر آمریکا میگویند؛ لذا جنگ الکترونیک آمریکا بر ضد ما و اشتباه محاسباتی ما دست به دست هم داد و این هواپیما زده شد. بعد هم اشتباه بزرگتر ما این بود که باید همان لحظه اول اطلاعرسانی میشد که چنین اتفاقی افتاده و ما اشتباهی زدیم. باید عذرخواهی و عزای عمومی اعلام و از مردم و خانوادهها دلجویی میشد. این که لاپوشانی کنیم و دو سه روز طول بکشد و بعد از جاهای دیگری درز کند، خیلی بد شد. اصلاً تمام آن فضای خوبی که ایجاد شده بود محو شد. نمیخواهم بگویم که اثر نداشته است. شهادت سردار سلیمانی اثر خود را گذاشته است. اما آن قصه هواپیما ظاهر قضیه را کلاً پاک کرد و قصه و داستان عوض شد. حتی ما میتوانستیم آن فضا را ادامه دهیم تا در انتخابات یک مشارکت خیلی خوبی داشته باشیم اما آن فضا از بین رفت.
دیدارنیوز: یعنی معتقدید که در سطح نظام خوب عمل نشد؟
خورشیدی: بله یک مقدار ضعیف عمل شد.
دیدارنیوز: به عنوان آخرین سؤال، ترور سردار سلیمانی در هژمونی و تسلط ایران بر اوضاع منطقه و همچنین مسائل داخلی چه تأثیری داشت و آمریکا چه سودی از این قضیه به دست آورد؟
خورشیدی: عملکرد ما برای حفظ امنیتمان در منطقه خیلی عملکرد خوبی است، یعنی سیستماتیک است. یعنی نیروی قدس را گذاشتهاند که منسجم و سیستمی است و وابسته به افراد نیست. اما این را باید بدانیم که افراد هم در سیستم اثر دارند. کسی مثل شهید سلیمانی که در طول این بیست و دو سالی که در منطقه بود، با همه آشنا و برادر بود. با همه با محبت برخورد کرده بود و همه دوستش داشتند. وقتی که ایشان حذف میشود، نفر بعدی کارش سخت میشود. قطعاً تا بیاید جا بیافتد در کار طول میکشد؛ لذا فقدان ایشان لطمه خود را خواهد زد. اما بالاخره نفر جدید هم با یک مشکلاتی برای مدتها مواجه خواهد شد. فکر میکنم فقدانِ نقش، تدبیر و برنامههای سردار سلیمانی اثرهای خود را خواهد گذاشت. ضمن این که به نظر من در حوزه سیاست بینالملل تغییراتی در منطقه احساس میشود. اگر سیاست منفعتطلبانه خود را به درستی دنبال کنیم، طبعاً باید از همان سیاست هویج و چماق استفاده کنیم، همان سیاستی که آمریکاییها استفاده میکنند. ما چندین بار مذاکره کردیم و ممکن است این اتفاق باز هم بیفتد. در هر صورت تأثیر فقدان شهید سلیمانی هم قابل توجه است.