در پی هشدارهای فعالان میراث فرهنگی درباره ساخت یک واحد مرغداری در فاصلهای بسیار نزدیک به تپه باستانی و ثبت ملی شده «تل مقبره» در دروازه پاسارگاد، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان فارس از توقف موقت این پروژه با دستور قضایی خبر داد.
دیدارنیوز: در پی انتشار گزارشها و هشدارهای فعالان میراث فرهنگی درباره ساخت یک واحد مرغداری در فاصلهای بسیار نزدیک به تپه باستانی و ثبت ملی شده «تل مقبره» در دروازه پاسارگاد، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان فارس از توقف موقت این پروژه با دستور قضایی خبر داد.
این تصمیم در حالی اتخاذ شده است که ماه گذشته فعالین محلی میراث فرهنگی در روستای خرم بید پاسارگاد تصاویر و مستنداتی از آغاز ساخت و ساز یک مرغداری در فاصله حدود ۵۰ متری این محوطه هخامنشی منتشر کردند و نگرانیهای جدی درباره نقض حریم اثر، تخریب احتمالی و افزایش خطر حفاریهای غیرمجاز در منطقه به وجود آورد.
دستور توقف تا پایان بررسیهای کارشناسی
بهزاد مریدی، مدیرکل میراث فرهنگی استان فارس در گفتوگو با ایلنا، با اشاره به ورود این اداره کل به موضوع ساخت مرغداری و موارد مشابه، اعلام کرد: موضوع احاث مرغداری و موضوعات مشابه در دستور کار اداره کل میراث فرهنگی استان فارس قرار دارد که در مورد مرغداری در حال احداث در حریم فرضی تل مقبره با هدف بازنگریهای لازم، فعلاً دستور توقف پروژه صادر شده است.
مریدی گفت: توقف موقت این پروژه براساس بررسیهای کارشناسی و طی شدن فرآیند نامهنگاریهای صورت گرفته با دستگاه قضایی و وزارت میراث فرهنگی انجام شد تا با در نظر گرفتن حریم فرضی این اثر پروژه مرغداری در حال احداث در نزدیکی این محوطه تعیین تکلیف شود.
مدیرکل میراث فرهنگی فارس با تشریح تفاوت انواع حریم آثار تاریخی گفت: حرایم آثار تاریخی دو حالت دارند؛ یا حرایمی هستند که به صورت رسمی و بر مبنای مطالعات کارشناسی تعیین و تصویب شده و اثر را دارای عرصه و حریم مشخص کردهاند، یا براساس حریم فرضی دارند که تا زمان انجام مطالعات دقیق و تعیین نهایی عرصه و حریم بصورت حریم موقت در نظر گرفته میشوند.
مریدی درباره وضعیت تعیین عرصه و حریم تل مقبره در منطقهای که به دروازه پاسارگاد شهرت یافته است، افزود: تعیین حریم قطعی هر اثر تاریخی فرآیندی زمانبر و پرهزینه است و مطالعات آن نیازمند صرف زمان و اعتبارات قابل توجه است. به همین دلیل، در بسیاری از موارد همچون مورد تل مقبره تا زمان انجام مطالعات کامل، حریم فرضی براساس الگوهای مشابه برای اثر تعیین میشود.
وی تأکید کرد: مهمترین نگاه ما در زمان ایجاد یا اعمال حریم، این است که آیا فعالیتهای مورد نظر موجبات تخریب و آسیب رسیدن به یک اثر تاریخی را فراهم میکند یا خیر؟ مثلا در مواردی مانند معدنکاوی که احتمال آسیب جدی به عرصه و حریم آثار دارد، موضوع با جدیت کامل دنبال میشود. اما در برخی موارد، ممکن است فعالیتی که انجام میشود با رعایت تعهدات حفاظتی و بدون آسیب جدی صورت بگیرد که در این موارد نیز بررسی دقیق انجام و اجازه فعالیت صادر میشود.
مدیرکل میراث فرهنگی، گذردشگری و صنایع دستی استان فارس افزود: حریمگذاری آثار تاریخی نیازمند بودجههای گزاف است که البته باید منابع تامین اعتبار آنها مشخص شود.
ضوابط سختگیرانه آثار جهانی
مدیرکل میراث فرهنگی فارس با اشاره به نمونههای مشابه در موضوع حریم آثار تاریخی گفت: در حال حاضر نمونههای دیگری از موضوعات مشابه با اتفاقی که در حریم فرضی تل مقبره افتاده است در مجموعه پاسارگاد و تخت جمشید در حرایم درجه دو و سه آثار وجود دارد. مثلا در بحث حریم درجه سه بحث ارتفاع ساختمانها در پاسارگاد مطرح شده است که این موضوع نیز در حال بررسی است.
او تاکید کرد: تمام تلاش این است که موضوعات مرتبط با عرصه و حریم آثار تاریخی به گونهای مورد بررسی قرار بگیرد که نه حق سرمایهگذاران در حوزههای مختلف تضییع شود و نه آسیبی به آثار تاریخی و میراث فرهنگی وارد شود.
مریدی با اشاره به تفاوت آثار جهانی و ملی گفت: در آثار جهانی، ضوابط ارتفاع و حریم معمولاً از قبل مشخص و تثبیت شدهاند و مانند آثار ملی نیستند که امکان تغییر یا بازنگری گسترده داشته باشند. در مورد پاسارگاد و تخت جمشید نیز این ضوابط از پیش تعیین شده و ما موظف به مراقبت و صیانت هستیم.
او افزود: اصل ضوابط مرتبط با حرایم میراث جهانی تغییر نمیکند و مبنای عمل ما در اداره کل میراث فرهنگی استان فارس نیز موضوع حفاظت از این آثار است.
