علی شکوهی: مطالبات تلنبار شد و تغییر شکل داد/ مطرح شدن نام رضا پهلوی به عنوان یک نماد اعتراضی معنادار است/ مرجعیت رسانه‌ای در اقشاری از مردم به بیرون مرز‌های ایران منتقل شده/ جمهوری اسلامی چاره‌ای جز بازگشت به سمت مردم ندارد

تحلیل شجاعانه، منصفانه و موشکافانه ای بود.

با سلام خدمت همه عزیزان،علی الخصوص جناب شکوهی که از سروران و دوستان مورد وثوق بنده هستند،با تشکر فراوان،فرمایشات شون مورد تایید بنده هم میباشد،ومن الله التوفیق

همینجوری که هستیم خیلی هم خوبه امام فرموده بودن ما نان و پنیر خود را میخوریم و روی پای خود می ایستیم
تتها نکنته ناراحت کننده توقف جنگ با اسراییل بود که کار غلطی بود و ما طبق نظر امام خمینی مامور به تکلیفیم نه نتیجه، بنابراین باید تا آخرین نفر با اسراییل میجنگیدیم ما مردم ایران هر روز و هر ساعت و هر لحظه برای شروع دوباره این جنگ و نابودی این غده سرطانی دعا میکنیم خدایا جنگ با اسرائیل و آنریکا را زودتر و زودتر و زودتر برای ما برسان آمین رب العالمین

تحلیل جامع و مفیدی بود

با خطوط کلی که جناب شکوهی ترسیم نمودند موافقم ، هرچند که محدودیت و معذوریت های ایشان در کار رسانه ای امروز ایران هم قابل درک است .

بلاخره یک سایت خبری "تقریبا" منصف و بیان کننده نظرات حداکثری مردم پیدا شد.
تحلیل جالبی هم بود

بسمه‌تعالی
چند کلام درباره یک گفتگو
با سلام و عرض ارادت خدمت آقای شکوهی
دوست و برادر عزیزم
از آنجا که لینک گفتگوی خود با سایت دیدار را برایم فرستاده بودی، و من هم آن گفتگو را صدر تا ذیل خواندم، رسم ادب را چنین دیدم که سلام‌ات را علیکی بگویم و از باب گپ و گفت دوستانه و برادرانه، چند کلامی عرض کنم.
البته در همین ابتدا باید یک نکته را تذکر بدهم و بر آن اصرار بورزم که اگر بنده امروز به نقد «برخی» از مواضع شما در آن گفتگو می‌پردازم، به هیچ وجه به این معنا نیست که منکر کمی‌ها و کاستی‌ها و اشتباهات هستم و می‌گویم همه چیز گل و بلبل است و هر کس هم چیزی غیر از این بگوید، بگویم پس او ضدانقلاب است، خودفروخته است، عامل اجنبی است و اینها. نخیر، بنده هم ایرادات و اشکالات را می‌بینم و می‌دانم. اما به یاد دارم که شما خود می‌گفتی جزئیات را باید در چارچوب کلیات تحلیل و بررسی کرد. یعنی ما ابتدا تکلیفمان را با کلیات مشخص کنیم و آنگاه به بررسی جزئیات بپردازیم.
یک اصل کلی، ماهیت جمهوری اسلامی ایران و ماهیت ایالات متحده آمریکا است. همه می‌دانیم که آمریکا از همان ابتدا فارغ از این که در مقابل ما لبخند بر لب داشته یا اخم بر چهره، دشمن خونی بوده و تا الآن هم هست. علت این دشمنی چه بود و چه هست؟ آیا آمریکا به دلیل استقرار دموکراسی در ایران، و نجات مردم ایران از استبداد، و فراهم کردن زمینه‌‌های رشد و توسعه همه جانبه، و افزایش رفاه مردم ایران و این طور مسائل، آن گونه دشمنی شدید، همه‌جانبه، مستمر و ظالمانه را با ایران و رهبری آن در طول بیش از 40 سال گذشته دنبال کرده است یا اصلاً درد او، و مرض او، و هدف او چیز دیگری است؟ من لازم نمی‌بینم برای شخصیتی چون شما، توضیحی در این باره بدهم.
پس اگر قضیه همان است که هم شما می‌دانید و هم من و هم دیگران، این اصل کلی را هم باید در نظر داشته باشیم که ما با یک «شیطان بزرگ» که جنود گسترده و متنوع و جراری در اختیار دارد و بسیار قوی و کاربلد است مواجهیم که 45 سال است از همه جهت و با همه امکانات ما را تحت شدیدترین حملات خود قرار داده و لحظه‌ای در این مدت به خود استراحت نداده است. با این حال ما همچنان با همه نقص و نقصان‌هایی که داشته‌ایم، و با همه تنگناهایی که با آنها دست و پنجه نرم کرده‌ایم و با همه فشارهایی که متحمل شده‌ایم، ایستاده‌ایم. من در این زمینه وارد جزئیات نمی‌شوم چون طرح این جزئیات خدمت جنابعالی، زیره به کرمان بردن است. فقط از شما می‌پرسم: اگر در این کشور نهاد ولایت فقیه نبود، آیا امکان ایستادگی در برابر این شبکه عظیم و قدرتمند شیاطین وجود داشت؟
حالا ایستادگی در برابر شبکه شیاطین یا همان صهیونیسم بین‌الملل که هیچ! اگر ولایت فقیه و رهبری نبود، همین مسائل داخلی خودمان، از تحرکات مسلحانه گروهک‌های ضدانقلاب در اقصی نقاط کشور در ابتدای انقلاب، تا درگیری‌های بنی‌صدر و حزب جمهوری اسلامی، تا آشوبگری و تروریسم توسط منافقین، تا درگیری‌های چپ و راست در کشور، تا یقه‌گیری‌های اصلاح‌ طلبان و اصولگرایان، تا فتنه 78 و 88، و تا ده‌ها مسأله و مورد دیگر، موجب اضمحلال نظام و ایران نشده بود؟ و در پس این درگیری‌‌ها و زد و خوردهای سیاسی و فیزیکی، آیا آمریکا مجالی برای مردم ایران برای نفس کشیدن باقی گذارده بود؟ پس اصل ولایت فقیه و رهبری یکی از آن اصول کلی است که باید به نقش و اهمیت آن توجه داشته باشیم. این توجه نه صرفاً از موضع دینی، بلکه چه بسا بیشتر از آن به مثابه یک امر ملی باید صورت گیرد.
این نکته را می‌خواستم کمی بعدتر بگویم ولی به نظرم جایش همین جاست. فحوای کلی سخنان شما در حالی مسئولیت خرد و کلان مسائل کشور را یکسره متوجه رهبری کرده است، که کوچکترین اشاره‌ای به دولت‌ها و دیگر قوا و انبوهی از مسئولان در رده‌های مختلف ندارد. بخصوص این که شما از شکل گرفتن یک حکومت فردی مطلقه در کشور سخن گفته‌اید و چنان نمایانده‌اید که گویی مسئولیت همه چیز برعهده رهبری است. انگار نه انگار که در طول چند دهه گذشته افراد مختلفی با برخورداری از این یا آن جناح سیاسی بر کرسی ریاست جمهوری نشسته‌اند و هیأت دولت تشکیل داده‌اند و کسانی بر کرسی‌های مجلس تکیه زده‌اند و انبوهی طرح و لایحه و قانون و مصوبه و آیین‌نامه و امثالهم، خوب یا بد، به تصویب رسیده که اجرا شده یا نشده و خلاصه انبوهی از مسائل داخلی و خارجی در هم تنیده شده‌اند و نتایجی مثبت یا منفی به بار آورده‌اند.
من در اینجا فقط یک نمونه ذکر کنم. آقای هاشمی رفسنجانی بلافاصله بعد از جنگ به عنوان ریاست جمهوری انتخاب شد و در طول دوران 8 ساله مسئولیت خود، اقدامات بسیاری انجام داد به طوری که از سوی اطرافیان و هواداران خود لقب «سردار سازندگی» گرفت. البته برخی از صاحبنظران هم منتقد ایشان بودند و حتی در زمان ایشان نیز شاهد بروز برخی اعتراضات تند و آشوب‌هایی مانند آنچه در مشهد و اسلامشهر اتفاق افتاد بودیم. به هرحال دوران ایشان سپری شد و دوران ریاست جمهوری 8 ساله آقای خاتمی آغاز گردید. ایشان هم طرح‌ها و برنامه‌‌هایی را دنبال کرد که نمی‌خواهم وارد جزئیات آن شوم. اما نکته اینجاست که شما با مروری بر یادداشت‌های آقای هاشمی بعد از خرداد 76 به وضوح ملاحظه می‌کنید آقای خاتمی از نظر آقای هاشمی فردی است ناتوان، ناشی و ناکاربلد که روند توسعه و سازندگی در کشور را به رکود و بلکه توقف کشانده و دارد تمامی دستاوردهای دوران سازندگی را به باد فنا می‌دهد. بنده هیچ قضاوتی راجع به صحت و سقم تصویری که آقای هاشمی از آقای خاتمی ارائه می‌دهد ندارم فقط خواستم عرض کنم شرایط اقتصادی کشور محصول مجموعه‌ای از عوامل داخلی و خارجی است و سخن گفتن به گونه‌ای که در نهایت، نگاه مخاطب خود را بر رهبری متمرکز ‌کنید، آن هم نه در پیشرفت‌ها و دستاوردها و مثبتات، بلکه در نقص‌ها و نقصان‌ها و منفیات، نه منطبق بر منطق صحیح سیاسی است و نه مطابق انصاف.
حتی شما هنگامی که می‌خواهید درباره تک نرخی شدن ارز صحبت کنید، به گونه‌ای سخن می‌گویید که انگار این یک فکر و تصمیم فی‌البداهه بوده است تا خزانه خالی مملکت را فارغ از تبعات سیاسی و اجتماعی آن پر کند و فراموش می‌کنید که این فکر و تصمیم از سابقه‌ای بیش از 30 سال برخوردار است. یعنی از همان موقع که آقای هاشمی رفسنجانی در اوان دوران ریاست جمهوری خود بحث تعدیل را شروع کرد و گام‌هایی در این زمینه برداشت، این ماجرا شروع شد و حتی در همان زمان نیز مطرح شد که دولت در بودجه خود مبالغی را برای وارد کردن ابزار ضد شورش در نظر گرفته است چون به هرحال پیش‌بینی می‌شد که تبعات این طرح به حوزه‌های اجتماعی و سیاسی نیز کشیده شود. به هر حال از آن زمان تا کنون و در تمامی دولت‌هایی که روی کار آمده‌اند، اعم از اصولگرا و اصلاح طلب، همواره بحث‌هایی میان موافقان و مخالفان این بحث وجود داشته،‌ طرح‌ها و لوایحی در این باره مطرح شده، تصمیمات و اقداماتی در این زمینه صورت گرفته و خلاصه قضیه همینطور ادامه یافته تا کنون که دولت با توجه به شرایط بازار ارز چنین تصمیم خطیری را اتخاذ کرده که به مثابه یک عمل جراحی بزرگ و سنگین در اقتصاد کشور محسوب می‌شود. جالب این که هر وقت هم که در ازمنه گذشته گامی از سوی دولت وقت برای اجرای این طرح برداشته می‌شد، عده‌ای قاطعانه می‌گفتند «در این شرایط حساس کنونی» نباید این کار را کرد و عده‌ای به ضرس قاطع می‌گفتند «در این شرایط حساس کنونی» تنها راه نجات اقتصاد کشور همین است و بس. به هرحال دولت آقای پزشکیان، نه صرفاً به دلیل خزانه خالی، بلکه به خاطر مجموعه‌ای از دلایل بالاخره تصمیم گرفت «در این شرایط حساس کنونی» دست به این کار بزرگ، حساس و خطیر بزند و یک بار برای همیشه وضعیت اقتصادی کشور را از شرایط رانتی و بیمارگونه نجات بخشد که امیدوارم در این مسیر موفق باشد.
اما آنچه در این دوران اتفاق افتاد و به اغتشاشی خشونت‌بار و وحشیانه تبدیل شد را نمی‌توان صرفاً به این تصمیم دولت و وضعیت اقتصادی موجود نسبت داد کما این که شما هم به بهانه بودن این مسائل اشاره کرده‌اید. از نگاه شما مجموعه‌ای از مسائل تلنبار شده وجود دارد که در زمان و شرایط خاص، منجر به انفجارهایی مانند وقایع دی ماه 1404 می‌شود. اتفاقاً من هم همین اعتقاد را دارم اما در این که آن مسائل تلنبار شده چه هستند و چگونه به وجود آمده‌اند، جای بحث بین بنده و جنابعالی وجود دارد.
مثلاً یکی از نکاتی که شما بر آن تمرکز کرده‌اید، در مجموع، بحث پایین بودن میزان مشارکت در انتخابات و به تعیبر رساتر، انسداد سیاسی است. بنده هم معتقدم در حال حاضر میزان مشارکت در انتخابات پایین است و این نه تنها اصلاً خوب نیست بلکه خطرناک است. اما سؤال اینجاست که چرا به اینجا رسیده‌ایم؟ مگر نه این که ما در دوران بعد از جنگ تحمیلی و در دوران رهبری آیت‌الله خامنه‌ای انتخاباتی با میزان مشارکت بالای 60 و 70 و حتی مشارکت 85 درصدی داشتیم، چه شد که این درصدها کاهش یافت؟ در پاسخ به این سؤال است که اصلاح‌طلبان خود را به کوچه علی‌چپ می‌زنند و پاسخ‌های کج و معوج می‌دهند. مثل کسی که کاردی را تا دسته در پهلوی یک نفر فرو کرده و حالا که در حال خونریزی است، آن کنار ایستاده و مرتباً از این وضعیت اظهار ناراحتی می‌کند. انگار نه انگار که خودش مرتکب چنین جنایتی شده است.
نمی‌خواهم وارد جزئیات تاریخی شوم چون اینها را شما و بنده می‌دانیم و خوشبختانه در مناظره مکتوب مفصلی که با یکدیگر راجع به فتنه 88 داشتیم، حرف‌هایمان را به تفصیل درباره آن ماجرا زدیم. بنابراین تکرار آن بحث‌ها را در اینجا لازم نمی‌دانم. فقط به این نکته اشاره می‌کنم که وقتی 85 درصد حائزین حق رأی در یک انتخابات شرکت می‌کنند، یعنی اولاً فضای رقابتی به حد بسیار بالایی وجود دارد و ثانیاً مردم به آن نظام و سلامت انتخابات اطمینان دارند وگرنه مگر دیوانه‌اند که از همان ابتدا یک نظام را واجد سلامت انتخاباتی ندانند و بعد شرکت کنند و بعد بگویند دیدید گفتیم سلامت انتخابات وجود ندارد!
در واقع نظام جمهوری اسلامی با همان نظارت استصوابی که البته بنده هم معتقدم بهتر از آن می‌شد و می‌شود اجرا شود و باید این بهینه سازی در نظارت استصوابی صورت گیرد، توانسته بود به نصاب باشکوه و غرورآفرین حضور 85 درصدی مردم در انتخابات دست یابد که در دنیا کم‌نظیر بود. اما چه شد؟ یک فرد خودرأی و خودشیفته که طاقت باخت نداشت، با رفتار نادرست خود موجب شد زخمی عمیق و ناسور بر پیکر نظام و سرمایه اجتماعی آن وارد آید و این زخم بتدریج با جنگ تبلیغاتی و روانی پیروان و هواداران او در داخل و نیز بیگانگان عنود دچار عفونت شود و آثار خود را بر جای گذارد.
البته این رفتار نادرست آقای میرحسین موسوی فی‌البداهه نبود بلکه شکل تکامل یافته رفتارهایی بود که جناح چپ از بدو تولد خود داشت و خود را یگانة دوران می‌دانست و اصلاً طاقت دیدن و تحمل کردن غیر خود را نداشت. از ضد ولایت فقیه خواندن جناح مقابل، تا آمریکایی لقب دادن آنان، تا بستن در مسجد دانشگاه تهران برای جلوگیری از سخنرانی آقای ناطق نوری، تا القای شبهه قصد نظام برای تقلب در انتخابات سال 76 و پس از آن در انتخابات 84، مجموعه‌ای از رفتارهای غیرمدنی و غیرمنطقی جناح چپ و اصلاح‌طلب است که نهایتاً شکل تکامل یافته آن را در رفتار مهندس موسوی می‌بینیم که برای اولین بار در جهان، در حالی که هنوز رأی‌گیری در جریان است اعلام می‌کند من با اختلاف رأی بالا پیروز انتخاباتم و این خط و نشان را می‌کشد که هرچه غیر از این باشد تقلب است و غیر قابل قبول!
جالب این که وقتی آرا اعلام شد و آقای موسوی به جای پذیرفتن نتیجه انتخابات و یا دنبال کردن شکایت خود از طریق قانونی، بر طبل ابطال انتخابات کوبید، بی‌بی‌سی از خانم رهنورد پرسید دلیل این که می‌گویید تقلب شده است چیست، و او بی‌آنکه آقای کروبی را که باصطلاح فرزند لرستان بود به هیچ حساب کند گفت چه دلیلی واضح‌تر از این که در لرستان آقای احمدی‌نژاد بیشتر از آقای موسوی رأی آورده و مگر می‌شود مردم لرستان «داماد» خود را رها کنند و به دیگری رأی دهند! و باز جالبتر این که همان آقای موسوی که در میانه رأی گیری خود را برنده قاطع انتخابات معرفی کرده بود، با افتخار گفت همسرش – با آن سطح از فهم و منطق سیاسی – روشنفکر‌ترین زن جهان اسلام است! و اما اسفبار این که کسانی دین و دنیا و آخرت خود را به پای چنین زن و شوهری ریختند!
خلاصه آن که در حالی که کشور ما به قله‌های مشارکت سیاسی مردم رسیده بود، ناگهان با یک تنة ناجوانمردانه به پایین پرتاب شد. حالا آنچه دل را می‌سوزاند اینجاست که وقتی سال‌ها بعد، حد نصاب شرکت مردم ترکیه در انتخابات ریاست جمهوری به حوالی 85 درصد رسید، همین کسانی که کشور خودشان را از آن جایگاه رفیع به پایین پرتاب کرده بودند، این موضوع را دست گرفتند و همچون چماقی بر سر نظام کوبیدند که ببینید در همسایگی شما چه خبر است! و هیچ از این یاد نکردند که ما سال‌ها پیش از آن به این مراحل رسیده بودیم و اگر نبود آن جفا و جنایت در حق ایران و نظام و مردم، اینک دیگران بودند که می‌بایست به حال و روز ما رشک می‌بردند. ولی خب، باز جای شکرش باقی است که در فتنه بزرگ 88 که می‌توانست دودمانمان را بر باد دهد، رهبری با درایت و شجاعت به دفاع از جمهوریت نظام و استمرار انتخابات پرداخت و از سقوط کشور به گرداب تنش‌های بی‌پایان و بلکه جنگ داخلی جلوگیری کرد.
نکته دیگری که در گفتگوی شما جلب توجه می‌کند، فغان از فقدان احزاب سیاسی فعال و کارآمد و مؤثر در کشور است و آن را به عنوان یک نقیصه و بلکه یک عامل در بروز و ظهور اغتشاشات و خشونت‌ها دانسته‌اید. من تا اینجای قضیه با شما هم‌نظرم. اما شما به گونه‌ای این مطلب را مطرح می‌کنید که گویی «نظام» اجازه شکل‌گیری و رشد و فعالیت به این گونه احزاب نداده و در نهایت، مقصر و محکوم نهایی در این ماجرا، نظام است. البته آنچه شما گفته‌اید را دیگران هم گفته‌اند. جسارت به شما نباشد اما من هر وقت چنین سخنی از کسی درباره احزاب سیاسی می‌شنوم، به نظرم می‌رسد که گوینده اصلاً چیزی درباره تاریخ احزاب در ایران نمی‌داند و جامعه ایرانی را نمی‌شناسد و آنچه می‌گوید صرفاً برای آن است که چیزی گفته باشد و به‌به و چه‌چه چند نفری را متوجه خود کرده باشد و همین، وگرنه با این حلوا حلوا گفتن‌ها دهانی شیرین نخواهد شد.
راستش بعضی‌ها فکر می‌کنند شکل گیری احزاب سیاسی در ایران یا هر کشور دیگری به بایدها و نبایدهای نظام بستگی دارد. اگر نظام گفت احزاب به وجود بیایند و فعال و مؤثر باشند آن وقت به وجود می‌آیند و مردم به آنها می‌گروند و فعال و مؤثر می‌شوند و اگر گفت به وجود نیایند، آن وقت دیگر به وجود نمی‌آیند و حتی همان‌ها هم که هستند از بین می‌روند. اما این صرفاً یک خیال و توهم است. احزاب نه با بایدها به وجود می‌آیند و نه با نبایدها از بین می‌روند. می‌دانید مشکل ما در این قضیه چیست؟ این که فکر می‌کنیم هر آنچه در دیگر کشورها جاری و ساری است می‌تواند در کشور ما هم جاری و ساری باشد و این اشتباه بزرگی است که از مشروطه به این سو با آن دست به گریبانیم. یعنی همان باصطلاح پارادایم فرنگی شدن از فرق سر تا نوک پا، آن هم روحاً و جسماً. این پارادایم آن موقع جواب نداد، امروز هم جواب نمی‌دهد. یعنی این نوع نگاه و تفکر که چون در کجا و کجا، سال‌ها و بلکه قرن‌هاست که احزاب هستند و کار می‌کنند و مؤثرند، پس در ایران هم می‌توانند باشند و کار کنند و مؤثر باشند، ساده‌ترین و ساده‌لوحانه‌ترین فکری است که در مورد احزاب می‌توان داشت. هر جامعه‌ و هر کشوری شرایط خاص خود را دارد که محصول انبوهی از عوامل در طول تاریخ آن کشور است. حتی در کشورهای مختلف، سابقه و ساختار و تنوع و نحوه فعالیت و میزان تأثیرگذاری احزاب متفاوت است و هر جا خصوصیات خود را دارد. پس ایران هم شرایط خاص خود را دارد.
همانگونه که می‌دانید سابقه احزاب سیاسی در ایران به قبل از مشروطه برمی‌گردد و در طول قریب به 150 سال گذشته ما شاهد ظهور و سقوط احزاب و جمعیت‌ها و گروه‌های سیاسی مختلف و متنوعی بوده‌ایم. بنابراین کشور ما با احزاب بیگانه نیست ولی چرا علی‌رغم این سابقه نسبتاً طولانی ما فاقد احزاب سیاسی جاافتاده و ریشه‌دار و مؤثر و کارآمد هستیم؟ این موضوع بسیار مهمی است که به نظرم تا کنون دهها پایان‌نامه در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری در مورد آن از حیث‌ها و جنبه‌ها و زوایای گوناگون نوشته شده و همچنان نیز مورد بحث قرار دارد. ساده‌ترین پاسخ این است که بگوییم حکومت‌ها اجازه پاگیری احزاب قوی را نداده‌اند. اما این پاسخ صحیحی به این سؤال نیست. این فقط خود را از ارائه یک پاسخ منطقی و مستدل و مستند خلاص کردن است. البته مقداری هم لایک نصیب گوینده خواهد شد. اما مشکلی را حل نمی‌کند.
خداوند نبخشد مرا اگر منظورم از این گفته آن باشد که نوع رفتار حاکمیت هیچگونه تأثیری در بود و نبود احزاب سیاسی ندارد. حتماً مؤثر است اما این تنها بخشی از واقعیت است نه تمام آن. تمام واقعیت بسیار بزرگتر و فراتر از این است که ما علت را منحصر در رفتار حاکمیت بدانیم. برای این که منظورم را روشنتر برسانم، کمی مصداقی‌تر صحبت می‌کنم هرچند بحث در این زمینه بسیار است. شاید با من هم‌عقیده باشید که تاکنون در ایران هیچ حزبی به وسعت و فراگیری و کارآمدی و تأثیرگذاری حزب جمهوری اسلامی پا به عرصه وجود نگذارده است. اعضای رسمی این حزب و نیز هواداران آن سر به میلیون‌ها نفر می‌زد. هیأت مؤسس داشت، مرامنامه داشت، اساسنامه داشت، شورای مرکزی داشت، روزنامه داشت، واحدهای گوناگون داشت، دفاتر استانی و شهرستانی داشت، حوزه‌های حزبی داشت، کنگره داشت، لیست انتخاباتی ریاست جمهوری و مجلس داشت، جلسات حزبی مرکزی و شهرستانی داشت، تأثیرات جدی در انتخاب نخست‌وزیر و هیأت دولت داشت و تعداد بسیار زیادی از کرسی‌های مجلس نیز در اختیار اعضا یا مؤتلفان و هواداران این حزب بود. خلاصه همه چیز داشت و به معنای واقعی یک حزب بود. یعنی برخلاف بسیاری از گروه‌‌های دیگر قبل و بعد از انقلاب که نام حزب بر خودشان می‌گذاشتند و حزب نبودند، این یکی واقعاً حزب بود. این حزب در اسفند 57 شکل گرفت و علی‌رغم همه این داشته‌ها، در سال 66 تعطیل شد. در زمان تعطیلی، آقای خامنه‌ای دبیرکل حزب، مسئولیت قوه مجریه را برعهده داشت. آقای هاشمی رفسنجانی عضو مؤسس حزب مسئولیت قوه مقننه را برعهده داشت. آقای موسوی اردبیلی دیگر عضو مؤسس حزب مسئولیت قوه قضائیه را برعهده داشت و آقای میرحسین موسوی عضو شورای مرکزی حزب هم مسئولیت نخست‌وزیری را عهده‌دار بود. تعداد زیادی از اعضای هیأت دولت و نیز نمایندگان مجلس و همچنین مسئولان مختلف مملکتی در رده‌های گوناگون نیز عضو رسمی حزب بودند. اما چرا با این وجود، حزب جمهوری اسلامی تعطیل شد و به تاریخ پیوست؟ آیا حاکمیت آن را وادار به تعطیلی کرد؟!
کمی جلوتر بیاییم. در همان اواخر سال 66 «مجمع روحانیون مبارز» شکل گرفت که اگرچه رسماً یک حزب نبود اما در عمل کار حزبی می‌کرد و در امور مختلف سیاسی ازجمله انتخابات هم تأثیرات جدی داشت کما این که روزنامه داشت و لیست می‌داد و ستاد می‌زد و تبلیغات می‌کرد و فراکسیون تشکیل می‌داد و بعضاً اعتراض می‌کرد و قهر می‌کرد و آشتی می‌کرد و از این قبیل کارها. تا رسیدیم به انتخابات سال 84. در این سال که شور انتخاباتی هم بالا گرفت، آقای کروبی دبیرکل مجمع انتظار داشت به عنوان کاندیدای آن برای ریاست جمهوری معرفی شود اما مجمع به جای دبیرکل خود از فرد دیگری حمایت کرد. ایشان هم قهر کرد و انشعاب کرد و رفت حزب اعتماد ملی را زد. یعنی یک چند نفری را دور خود جمع کرد و گفت ما حزب اعتماد ملی هستیم. بعد هم در جریان انتخابات سال 88 آن رفتار نامعقول و نادرست را از خود نشان داد که پیش از این گفتیم و بیش از این نیازی به گفتن ندارد. حالا یک نکته جالب در انتخابات 88 که این دیگر خیلی خوشمزه بود؛ آقای کرباسچی دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی در حالی که حزب او از مهندس موسوی حمایت می‌کرد، رفت و شد مسئول ستاد انتخابات آقای کروبی دبیرکل حزب اعتماد ملی! تازه خیلی خدا رحم کرد که آقای محمد هاشمی از سران حزب سازندگی رأساً اعلام کاندیداتوری نکرد. این را هم بگویم بد نیست. در همان سال 84، چند کاندیدا از سوی جناح اصلاح‌طلب در انتخابات حضور داشتند که اگرچه در اصول و مبانی با یکدیگر همراه و همفکر بودند اما نتوانستند با یکدیگر کنار بیایند و بقیه به نفع یکی کنار بروند و در نتیجه انتخابات را باختند و صحنه را ترک کردند البته طبق معمول با نق و نوق که بله فلان و بهمان. حالا نه این که فقط در این جناح چنین اوضاعی برقرار بود، در جناح اصولگرا هم وضع اگر از این بدتر نبود، بهتر هم نبود. در ابتدا عده‌ای جمع شدند و قرار و مدار محکم گذاشتند و آیین‌نامه تنظیم کردند و بعد از کلی نشست و برخاست، سرانجام چهار نفر کاندیدا با یکدیگر پیمان نوشتند و امضا کردند که تا مقداری از مسیر را با هم بروند و بعد طبق نظرسنجی‌ها هر کس بیشترین رأی را داشت بماند و بقیه به نفع او کنار بروند. اما چه شد؟ این عهد و پیمان روی کاغذ ماند و در عالم واقع مسائل جور دیگری پیش رفت. در سال 92 هم به همین ترتیب شاهد رقابت آقایان رئیسی و قالیباف تا آخرین روزها بودیم و همچنین در سال 1402 رقابت بین آقایان جلیلی و قالیباف، آه از نهاد هواداران جناح اصولگرا برآورد. حالا شما بفرمایید در تمامی این کشاکش‌ها و ائتلاف‌‌ها و اختلاف‌ها و انشعاب‌ها و بردن‌ها و باختن‌ها، که احزاب و جمعیت‌ها و گروه‌‌های سیاسی مختلفی دخیل بودند و به جای یک نظم و انضباط و باصطلاح دیسیپلین حزبی شاهد نوعی بلبشو و آشفتگی هستیم، آیا تقصیر متوجه حاکمیت است یا قضایا ریشه در جای دیگری دارند؟ بله براحتی می‌توان انگشت اشاره را به سوی حاکمیت گرفت و خود را از افتادن در تجزیه و تحلیل یک قضیه بسیار پیچیده و چندین و چند لایه خلاص کرد و سلول‌های خاکستری مغز خود را برای حل چنین مسأله غامضی مصرف نکرد اما آیا به این ترتیب، ما جز فریب خود و دیگران کار دیگری انجام داده‌ایم؟
اینها را به عنوان نمونه گفتم که گفته باشم کاش تشکیل احزاب و کارکرد آنها به همان سادگی بود که می‌فرمایید. البته ما می‌توانیم یک پز روشنفکری به خودمان بگیریم و بگوییم احزاب باید فلان، احزاب باید بهمان، ولی به حرف ما که نیست. به انبوهی از علل و عوامل سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، تاریخی و حتی خارجی است که صرفاً با گفتن ما به وجود نمی‌آیند. اصلاً اجازه دهید یک جور دیگر بگویم. طبق اطلاعی که بنده دارم در حال حاضر حدود 130 حزب، عضو رسمی و شناسنامه‌دار خانه احزاب هستند. حالا بگذریم از ده‌ها حزب و جمعیت و گروه دیگر که هستند و عضو خانه احزاب نیستند. این که هر کدام از این احزاب شناسامه‌دار و بی‌شناسنامه چقدر عضو و هوادار دارند، بماند اما به هرحال این تعداد اعضای خانه احزاب بیانگر آن است که اتفاقاً تأسیس و ثبت و فعالیت احزاب در ایران کار چندان مشکلی نیست. اما علی‌رغم این مسأله بنده می‌خواهم از زاویه متفاوتی به این قضیه نگاه کنم و نکته دیگری را بگویم: به نظر بنده وقتی ما حداقل 130 حزب رسمی داریم، یعنی اصلاً نه حزب داریم و نه فرهنگ حزبی. حالا بنده و جنابعالی پز روشنفکری و عالمانه به خودمان بگیریم و بگوییم باید احزاب سیاسی در کشور اجازه فعالیت داشته باشند تا مثلاً دموکراسی، توسعه، سرمایه اجتماعی و اینها فلان شود و بهمان شود. این طور سخن گفتن، فقط همان پزش برای ما می‌ماند چون چیز دیگری درون آن نیست.
موضوع دیگری که شما به آن اشاره کرده‌اید حجم و تعداد جمعیت اغتشاشگر است که آن را بنا بر برخی شنیده‌های خود بالغ بر دو میلیون نفر ذکر کرده‌اید و به دنبال آن دست به نتیجه گیری زده‌اید که این تعداد بیانگر یک حرکت اجتماعی قابل توجه است. البته شما نگفته‌اید که این دو میلیون نفر، در یک روز و یک ساعت در 400 نقطه اجتماع کرده‌اند یا این دو میلیون نفر مجموع افرادی است که در طول روزهای مختلف به دفعات در مناطق گوناگون جمع شده‌اند بدین معنا که یک نفر ممکن است در یک روز در چند نقطه از یک شهر حضور داشته و در روزهای مختلف در این اجتماعات حاضر شده است. در این صورت ملاحظه خواهید کرد که رقم ادعایی شما با تقسیم شدن بر تعداد دفعات حضور یک نفر، چقدر کاهش می‌یابد. اما حالا که شما از شنیده‌های خود گفتید اجازه دهید بنده هم یک شنیده خود را بگویم و همچون شما از ذکر منبع آن خودداری کنم. طبق شنیده‌های من، حداکثر حضور افراد در سراسر کشور با احتساب تکرارها در تمام روزها و اماکن، حدود یک سوم رقم ادعایی شما بوده است.
باز در اینجا باید توضیح دهم که غرض بنده از ذکر این نکته، تخفیف و بی‌ارزش نشان دادن مسأله نیست. به نظر بنده حتی اگر هزار نفر هم در سراسر کشور نسبت به موضوعی اعتراض داشته باشند، مسئولان هرگز نباید آن را بی‌اهمیت تلقی کنند و باید در پی ریشه‌یابی این اعتراض و مرتفع کردن علل و عوامل آن باشند. اما جای شکی هم نیست که رسانه‌های معاند همواره سعی کرده‌اند با عددسازی‌های مجعول در موارد مختلف مانند کشته شده‌ها، اعدامی‌ها، زندانی‌ها، معترضان و غیره، فضای روانی خاصی را در داخل کشور و همچنین فضای سیاسی و تبلیغاتی خاصی را در عرصه بین‌المللی علیه ایران به وجود آورند و ما باید مراقب باشیم در دام آنها نیفتیم.
جالب این که برخلاف این که در اینجا با ذکر ارقام زیاد، سعی در بزرگنمایی تعداد اغتشاشگران دارید، به هنگام سخن گفتن از «خشونت» صورت گرفته توسط این افراد، به نوعی سخن می‌گویید که تا حد ممکن آن را کوچک‌نمایی کنید. البته در جایی از صحبت‌های خود به این خشونت اشاره می‌کنید و حتی نقش آمریکا و اسرائیل در دامن زدن به آن را متذکر می‌شوید و بلکه خواستار عدم مماشات با افراد مسلح نیز می‌شوید که در جای خود قابل تقدیر است اما در مجموع، فضای حاکم بر سخن شما به گونه‌ای است که حالا مهم نیست چه کسی اول دست به خشونت زد و بالاخره هر دو طرف مرتکب خشونت شده‌اند و باید جلوی خشونت بیشتر گرفته شود و از این حرفها. همچنین برای جا انداختن مطلب خود دست به مقایسه میان خشونت‌ها و آتش‌سوزی‌های صورت گرفته در ایران با برخی کشورهای دیگر می‌زنید و بعد هم می‌گویید در آنجاها هم این قبیل کارها از سوی تظاهرکنندگان و اغتشاشگران صورت می‌گیرد و پلیس سعی می‌کند ماجرا را جمع و جور کند و بعد هم دستگیر شدگان آزاد می‌شوند و خلاصه قضایا به خوبی و خوشی تمام می‌شود. بنابراین نوعی این همانی میان خشونتی که در ایران صورت گرفت با مثلاً خشونتی که در آن کشورها مانند فرانسه و آمریکا صورت می‌گیرد انجام می‌دهید و این طور القا می‌کنید که بالاخره از این قضایا در همه جا هست و ما هم باید مثل آنها قضیه را جمع کنیم.
من بعد از خواندن این بخش از سخنان شما به نظرم رسید شما اصلاً اطلاعی از عمق خشونت صورت گرفته توسط اغتشاشگران ندارید شاید به این دلیل که شبکه‌های داخلی را نمی‌بینید و مرجع خبری شما همان شبکه‌های تلویزیونی و اجتماعی بیگانه هستند. یعنی مگر ممکن است کسی اخبار و تصاویر این خشونت‌های بیسابقه را دیده باشد و باز هم بگوید مثلا در فرانسه از این کارها می‌شود و حالا در ایران هم از این کارها شده است! آیا واقعا مشابه آنچه طی این اغتشاشات در ایران صورت گرفت، در هیچ کشور اروپایی یا آمریکا صورت گرفته است؟ اگر نمونه‌ای دارید لطفاً با ذکر دقیق تاریخ و محل و تصاویر آن، به ما هم بگویید.
اتفاقاً من فکر می‌کنم گذشته از آن مداخلات آمریکایی و صهیونیستی در تشدید این خشونت‌ها که شما هم به آن اشاره کرده‌اید، یکی از عوامل دیگر تشدید خشونت‌ها از سوی اغتشاشگران این است که آنها در هر دور از این اغتشاشات دیده‌‌اند که حامیانی در داخل دارند. یعنی آنها متوجه این قضیه شده‌اند که کسانی در داخل با تحلیل‌های خود شروع می‌کنند به توجیه و حتی در برخی موارد تطهیر اعمال خشونت‌بار آنان و به انحای گوناگون خواستار عدم مجازات واقعی آنها می‌شوند و بعد چنان فضای سنگینی را به وجود می‌آورند که امکان مجازات این مجرمان وجود نداشته باشد. بدیهی است که این افراد وقتی خود را در کنف حمایت این عده می‌بینند، در دور بعدی اغتشاشات با دلگرمی به همان حمایت‌ها، بر شدت خشونت خود می‌افزایند. بنابراین پیشنهاد می‌کنم یک بار دیگر فیلم‌های پخش شده در مورد قتل و غارت و جنایات بی‌حد و حصر این اغتشاشگران را ببینید و خود را با این گونه تحلیل‌های کاذب، شریک در چنین جنایاتی نکنید.
حقوق ملت مندرج در قانون اساسی، موضوع دیگری است که شما روی آن تأکید کرده‌اید و بنده هم بر همین عقیده‌ام. به عنوان نمونه اگر در قانون اساسی حق اعتراض برای مردم به رسمیت شناخته شده است، اگر محاکمه مجرمان سیاسی در دادگاه علنی با حضور هیأت منصفه به رسمیت شناخته شده است و نیز دیگر حقوق مورد تأکید قرار گرفته‌اند، باید این اصول به صورت کامل و واقعی به اجرا درآیند و این به نفع نظام و کشور است. اصلاً یکی از اشکالاتی که در کشور ما به چشم می‌خورد وجود حالت صفر و صدی در کنش‌های اجتماعی است یعنی ما یا کاملاً در حال سکوت و آرامش هستیم یا کاملاً در حال اغتشاش و آشوب. گویی حد میانه‌ای که همان اعتراض قانونی باشد وجود ندارد. در واقع ما یاد نگرفته‌ایم چگونه اعتراض کنیم و به همین دلیل است که به محض خارج شدن از حالت سکوت، بلافاصله وارد مرحله اغتشاش و آشوب می‌شویم یا حتی اگر هم جمعی خواسته باشند واقعاً فقط اعتراض کنند، براحتی کسانی می‌توانند آن جمع را از مرحله اعتراض به آشوب سوق دهند. این اشکال واقعاً وجود دارد و بسیار خطرناک است. اگر هم تا الآن کاری در این مورد صورت نگرفته جای ایراد و انتقاد به آن هست. البته که باید شرایط کشور خودمان و اقدامات دشمنانه شبکه شیاطین را در ایجاد آشوب و بلوا در ایران را در نظر داشته باشیم و چه بسا همین نفوذها و دخالت‌‌های خارجی، یکی از عوامل عدم اقدامات مؤثر در این زمینه بوده است اما از سوی دیگر باید به این قضیه نیز توجه داشت که در صورت فقدان قانون و زمینه و فرهنگ اعتراض در میان مردم، آنگاه باید هر از چندی به دلایل گوناگون شاهد وقوع اغتشاشات باشیم که مضرات و خطرات آن می‌تواند بسیار زیاد و پرهزینه باشد. به هر حال امیدوارم با قانونی که در حال بررسی و تدوین در مجلس برای این منظور است، گام‌های مؤثر و خوبی در این زمینه برداشته شود. همچنین در مورد جرم سیاسی نیز اگرچه اقداماتی در گذشته صورت گرفته اما همچنان نیازمند اقدامات قانونی و عملی بیشتری در این زمینه هستیم و تا رسیدن به آنچه مطلوب قانون اساسی است همچنان فاصله داریم.
فراموش نکنیم که دشمنان ما یک هدف کلی دارند و آن این است که ما به جای کار و تلاش و تحصیل و خلاقیت و سازندگی و پیشرفت و این قبیل امور، به جان یکدیگر بیافتیم و سرانجام آن شود که به قول آن مقام انگلیسی بعد از کودتای 28 مرداد، پس از مدت‌ها با آرامش سر با بالین بگذارند.
راستش قصد نداشتم طولانی بنویسم اما طولانی شد و هرچند بیش از این هم مطالبی هست که جا دارد راجع به آنها صحبت کرد اما فعلاً همین مقدار کافی است. نکته پایانی بنده این است که اگر آمریکا بیش از 40 سال است با نظام جمهوری اسلامی دشمنی می‌کند، به خاطر آن است که می‌بیند علی‌رغم همه تهدیدها، فشارها، تحریم‌ها، کارشکنی‌ها و حتی حمله نظامی، ایران تحت رهبری آیت‌الله خامنه‌ای به مراتبی از پیشرفت در عرصه‌های مختلف دست یافته که باورکردنی نیست. البته او با شبکه شیاطین همراهش و نیز با همکاری یک عده سیاهی‌لشکر داخلی همواره در حال سیاه‌نمایی و نفرت‌پراکنی و امیدزدایی هستند و تلاش می‌کنند تصویری از یک کشور مفلوک و بیچاره و در حال احتضار را نزد افکار عمومی جهانی و داخلی به نمایش بگذارند. اما گذشته از این جنگ روانی گسترده‌ای که آنها علیه ما به راه انداخته‌اند، آمریکا با توجه به این که تمامی مسائل ایران را لحظه به لحظه رصد می‌کند، بیشتر و بهتر از همه درباره پیشرفت‌های ایران مطلع است. آنچه آنها را بشدت عصبانی و دیوانه کرده این است که آخر چطور ممکن است کشوری که بیش از چهار دهه تحت شدیدترین تحریم‌ها قرار دارد، اصلاً بتواند روی پای خود بایستد تا چه رسد به این که حتی به عرصه‌هایی گام بگذارد که محدوده‌های کاملاً اختصاصی آمریکا و دو سه کشور اروپایی محسوب می‌شود؟
بله جای طرح این سؤال هست که اگر این پیشرفت‌ها وجود داشته پس چرا قیمت دلار این طور است و میزان تورم آن طور است و قس علی هذا. طبعاً در پاسخ به این سؤالات باید مجموعه‌ای وسیع از مسائل را طی چند دهه اخیر در نظر داشت و نقش هر یک از آنها را در بروز مسائل و مشکلات مورد بررسی قرار داد. مثلاً کاری که تعدادی از این بانک‌های خصوصی با اقتصاد این مملکت کردند، حمله مغول نکرد. یا مثلاً امید بستن برخی مسئولان به خارج و چشم بستن بر توان داخلی در برخی مقاطع، هزینه‌های بسیار زیادی را بر کشور بار کرد و انبوهی از مسائل ریز و درشت دیگر وجود دارد که می‌دانید و می‌دانیم.
بنابراین مراقب باشیم که با تحلیل‌‌های یکسویه و غیرواقعبینانه، مسیر اشتباهی را نپیماییم و دیگران را نیز به اشتباه نیاندازیم. هم ضعف‌ها و نقص‌ها و اشکالات را ببینیم و هم قوت‌ها و پیشرفت‌ها و مثبتات را. مسئولیت‌ها را بدرستی بشناسیم و منصفانه قضاوت کنیم.
اجازه دهید سخنم را با طرح یک سؤال از شما به پایان برم: به نظر شما این همه کینه و عداوت عمیق آمریکا و شبکه شیاطین همراه او با آیت‌الله خامنه‌ای و حتی چندین بار تهدید به ترور ایشان، به خاطر چیست؟
خداوند آخر و عاقبت همه ما را به خیر گرداند انشاالله.
ارادتمند: مسعود رضائی
7/11/1404