دیدارنیوز: معاون سابق رئیس جمهور با تأکید بر لزوم عبور از نگاه تهدیدمحور و اسارت در افتخارات گذشته، اعلام کرد: دنیای امروز، دنیای شبکهها و ائتلافهای موضوعی است، ایران با تکیه بر تمدن کهن و موقعیت جغرافیایی خود، میتواند از شرایط کنونی به عنوان فرصتی برای گفتوگو و تبدیل شدن به حلقه وصل شرق به غرب و شمال به جنوب استفاده کند.
محمدجواد ظریف روز پنجشنبه در نخستین کنگره حزب عهد ایران درباره شرایط کنونی و آینده کشور اظهار داشت: دنیا تغییرات گستردهای کرده و این تغییرات در همه سطوح، جهانی، منطقهای و داخلی قابل تعمیم است.
ظریف با بیان اینکه دنیای امروز درگیر بلوکبندیهای گذشته نیست، افزود: اتحادهای داخلی و امید داشتن به متحدین در دنیا معنایی ندارد و هر کس به سمت اتحاد رفته باید خودش را سرزنش کند نه متحد را که متحدخو نبوده است.
معاون راهبردی سابق رئیس جمهور با این توضیح که امروز دنیای شبکهها است و در آن ائتلافهای موضوعی شکل میگیرد، گفت: این شبکه حتی کسانی را که قبلاً به عنوان دشمن شناخته میشدند در کنار هم قرار میدهد. نگرش مبتنی بر دشمنی و حذف، کنشگران را از دستیابی به همه امکانات محروم میکند.
ظریف با تأکید بر اینکه باید بنا را بر این بگذاریم که به دنبال خیر جمعی و ائتلافهای موضوعی باشیم و خودمان را از گذشته رها کنیم، افزود: این به معنای عدم درسگیری از گذشته نیست، بلکه به معنای رها شدن از زندان گذشتهای است که دیگر وجود ندارد. نباید درگیر افتخارات گذشته باشیم و در تلاش برای بازسازی آنچه بازسازیشدنی نیست، باشیم؛ چرا که دنیای امروز ما نه هخامنشی است و نه صفوی.
وی ادامه داد: ما بر پایههای محکم یکی از قدیمیترین تمدنهای جهان ایستادهایم و باید به آن افتخار کنیم، اما گرفتاری در گذشته ما را ناگزیر به تکرار آن میکند و تکرار گذشته ما را به بازیهایی میکشاند که در جهان امروز کارایی ندارد. بازی مبتنی بر تهدید، چه تهدید کشور دیگر باشد یا تهدید حزب یا هر چیز دیگری، یا اینکه زنان یا بخش خصوصی تهدید قلمداد شوند، نتیجهاش این است که ما توانایی زیادی در تولید تهدید داریم، زیرا در گذشته زندگی میکنیم.
به گفته معاون سابق رئیس جمهور، توانایی تولید تهدید به آفرینش تهدید در واقعیت میانجامد و آنچه اتفاق میافتد، قبل از وقوع در ذهن ما رخ میدهد. اگر فکر کنیم زنان و نحوه پوشش آنان تهدید هستند، در واقعیت نیز همان تهدید میشود. در علوم انسانی به این، پیشگوییهای خودکام بخش میگویند. باید خوب پیشگویی کرد و امید به آینده تولید کرد و از زندان افتخارات گذشته بیرون آمد.
ظریف با بیان اینکه پانصد سال است میخواهیم هخامنشی باشیم و نمیشویم، گفت: در دنیای امروز حتی آمریکا که قصد دارد یک تریلیون دلار هزینه نظامی کند، توان امپراتوری شدن ندارد. نباید تلاش کنیم هخامنشی را بازتولید کنیم یا مانند دوره جنگهای ایران و روس، به امید آزادسازی قفقاز، به قراردادی متوسل شویم و سپس صلحآفرینان را خائن و جنگآفرینان را قهرمان بنامیم.
وی با اشاره به قرار داشتن در آستانه سالگرد شهادت سردار شهید سلیمانی و وفات آیتالله هاشمی رفسنجانی، خاطرنشان کرد: مردم ایران بزرگترین سرمایه کشور هستند ما ملت قدرتمندی با تواناییهای فراوان هستیم. این ایرانیان بودند که در طول تاریخ در برابر اسکندر، چنگیز و تیمور مقاومت کردند. حمله رژیم صهیونیستی نیز نتوانست بر مردم ایران مسلط شود.
ظریف نگاه تهدیدمحور را علت محدود کردن مردم، به عنوان بزرگترین سرمایه کشور، دانست و گفت: در گذشته با تهدیدهای زیادی مواجه بودیم و امروز نیز نباید آنها را فراموش کنیم، اما باید به فرصتهای آینده توجه کنیم. اگر به فرصتها نگاه کنیم، ایران میتواند در شرایط کنونی به محل گفتوگو، حلقه وصل و راه عبور کاروانهای شرق به غرب و شمال به جنوب تبدیل شود.
معاون سابق راهبردی دولت چهاردهم با طرح این پرسش که مگر گفتوگوی تمدنهای خاتمی نتوانست دنیا را متحول کند، افزود: مگر ما با مولانا، فردوسی و پیام امام خمینی (ره) جهان را نگرفتیم؟ مگر در اوج فشارهای جهانی، مردم در اروپا و آفریقا نام فرزندان خود را خمینی نگذاشتند؟ مگر در اوج تنگدستی، جریانهایی مانند حزبالله و حماس شکل نگرفت؟ اینها با قدرت معنویت و انگیزه شکل گرفتند، باید به این تواناییها ارزش قائل شویم.
ظریف با تأکید بر اینکه هیچگاه نباید فکر کنیم به آخر خط رسیدهایم، گفت: باید از گذشته آزاد شویم و آینده را بسازیم. آیندهای متفاوت، مبتنی بر آرمانخواهی واقعگرایانه. ما بدون آرمان زندگی نمیکنیم، اما این آرمان باید با واقعیات سازگار باشد.
وی تأکید کرد: امروز در دنیا، ژئوپلیتیک حرف اول را میزند. ما با نیروی انسانی و منابع سرشار، نباید از تحرکات جهانی عقب بمانیم. اگر در نگاه تهدیدمحور و ناکامیهای گذشته متمرکز بمانیم، دیگران مراکز داده را در کنار گوش ما میسازند و ما از درک فرصتها بازمیمانیم. باید مانند سقراط، جور دیگر دید.
ظریف افزود: همه ما در یک کشتی نشستهایم. ناامنی و بیعدالتی برای همه ویرانگر است. باید از تمام ظرفیتها استفاده کنیم و اولویتها را بر اساس مزیت نسبی خود مشخص کنیم.
وی در پایان تاکید کرد: ظرفیت نسبی ایران، کار کردن با هم و قرار گرفتن در حلقه وصل است، نه در محیط دشمنی.
