
غلامرضا نوری قزلجه، نماینده بستان آباد در مجلس درباره مناظره اول شش کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری به نکات جالبی اشاره کرده؛ او میگوید قالیباف به دلیل مسایل خانوادگیاش استرس دارد، پزشکیان پرچمدار تغییر وضع موجود خواهد بود و علیرضا زاکانی به پول شهرداری پُز میدهد.
دیدارنیوز: غلامرضا نوری قزلجه، بعد از مناظره اول انتخابات ریاست جمهوری نکات جالبی درباره این بحثها مطرح کرده است.
غلامرضا نوری قزلجه، نماینده بستان آباد در مجلس به خبرآنلاین میگوید که دلیل بی حاشیه بودن قالیباف و استرس داشتنش این است که مبادا مسائل خانوادگیاش مطرح شود.
* آقای نوری قزلجه، نگاه شما به تبلیغات انتخاباتی کاندیداها و مناظرات انتخابات ریاست جمهوری که تاکنون برگزار شده چیست؟ عملکرد پزشکیان را در مناظرات چطور دیدید؟
درباره کلیت مناظره بخواهم بگویم، صدا و سیما برنامهریزی خوبی انجام داده و حتی دکور و چیدمان آن کمک کرد تا نامزدها در مدار اخلاق حرکت کنند. سوالاتی هم که مطرح شد، سوالات خوبی بودند، ولی سطح مباحث مطرح شده، در سطح مناظرات نبوده و سطح پایین بود.
بروز و ظهور پزشکیان در مناظرات خوب بود و ما که از خیلی از نزدیک ایشان را میشناسیم، یک شیبی را در پیش گرفتند که احتمالا در مناظرات بعدی آن را بهبود میبخشند و میتوانند جریانسازی کنند. صداقت در ارائه مطالب توسط ایشان مشخص بود و تسلط بر مسائلی که مطرح کردند خوب بود و کمتر به کاغذ رجوع میکردند به جز یک مورد که به دلیل کمبود وقت اینکار را کردند. به نظرم آقای پزشکیان میتواند پرچمدار جریان تغییری باشد که قرار است در روزهای آتی رغم بخورد.
زاکانی و قاضیزاده زودتر از بقیه از قطار رقابتها خارج میشوند
* از یک سو برخیها معتقد هستند که پزشکیان باید صریحتر سخن بگوید و برخی دیگر معتقد هستند که ایشان در دام زاکانی و قاضیزاده نمیافتد که تلاش دارند او را به چالش بکشند؟
بله مشخص بود. من از سخنان این دو بزرگوار برداشت میکنم که زودتر از بقیه از قطار رقابتها خارج میشوند، مشخص است برای ریاست جمهوری نیامده اند و هدفشان عصبانی کردن و تخریب پزشکیان است که نهتنها مورد استقبال ایشان که جمع هم قرار نگرفت. زمانی که نوبت زاکانی میشود که صحبت کند، وقت استراحت بقیه است و اعتنایی به صحبت ایشان نمیکنند.
* برخی میگوید پورمحمدی چهره این انتخابات است؟
بله ایشان هم مطالب و موضوعاتی که مطرح میکنند قابل توجه است، اما از نظر عامه پسندی مانند پزشکیان نبود.
بعید میدانم پورمحمدی پدیده انتخابات شود
* پورمحمدی را به دلیل قدرت سخنوری و سوابقی که داشتند جدای از آنکه رأی بیاورد یا خیر، پدیده انتخابات میدانند. ممکن است در مناظرات وارد ارائه اطلاعاتی شوند؟
بله، احتمالا وارد این فاز میشوند. برای رأی اوری در انتخابات یکی از شاخصهها این است که فرد سخنور بوده و اطلاعات خوبی داشته باشد. آیتمهای دیگری هم موثر است و بعید میدانم به آن درجه رسیده باشند که پدیده انتخابات شده و جز نفرات اول یا دوم قرار بگیرد. اما جدای از رأی اوری خطابه خوبی داشتند.
قالیباف استرس دارد که مسائل شخصی مطرح شود
* قالیباف تجربه چند دوره حضور در انتخابات را در کارنامه دارد، عملکرد ایشان را در مناظره چطور دیدید؟ به خصوص که یک اعتماد به نفسی هم در چهره ایشان بود که یک رئیس جمهور قوی هستند؟
به نظر من ایشان در مناظره، استرس داشت که نکند مانند مناظرات قبلی مسائل شخصی افراد مطرح شود، بنابراین با افراد به صورت تعاملی برخورد میکرد. اینکه ایشان ۴ سال در مجلس حضور داشت، توانست به اطلاعات دیوانی دست پیدا کند، اما نمیتوانست یک برنامه مشخص ارائه کند.
به غیر از آقایان پورمحمدی و پزشکیان، صحبت بقیه و افتخارشان ادامه دادن همین وضوع موجود بود و برنامهای برای برون رفت از شرایط ارائه نکردند. آنچه امروز مردم میخواهند تغییر در روشها، فرآیندها و نوع نگاهها به جامعه است. حداقل تغییرات ساده مورد انتظار مردم است و قالیباف و دوستان برنامهای نداشتند.
* اما گفته میشود که این ترکیب به گونهای چیده شده که رئیس جمهوری ایشان را تضمین میکند.
خیلیها آرزو دارند و خیلیها میچینند، اما گاهی هم خدا میچیند. به نظرم در این دوره از انتخابات مهندسی دست خدا است و با دست مردم اتفاق رخ میدهد.
جلیلی حرف تازهای ارائه نکرد و تناقض داشت
* شما اشاره کردید که قالیباف استرس مطرح شدن مسائل شخصی و خانوادگی را دارد. این مسائل از سوی چه کسانی در مناظره میتواند مطرح شود؟
شاید فکر میکنند زاکانی یا پزشکیان بخواهند این مسئله را مطرح کنند. پزشکیان یک کاندیدایی است که هیچ نقطه ضعفی در این مسائل ندارد و خیلی راحت میتواند روی نقاط ضعف بقیه دست بگذارد.
* سعید جلیلی را در فضای تبلیغاتی و مشخصا مناظره چطور میبینید؟
جلیلی حرف تازهای ارائه نکرده و تناقض دارد. ایشان تاکید میکند که باید از فرصتها استفاده بهتری کرد، اما اگر بخواهیم چند نفری را برای فرصت سوزی در کشور مثال بزنیم، یکی از افراد جلیلی است و طی سالها دبیر شورای عالی امنیت بودند. همچنین در بحث منابع ارزی میویند منابع ارزی ما بیشتر از مصارف است، اما چرا در حال حاضر وضعیت به این شکل است؟ ناترازی در عرضه و تقاضا است که به این سمت میرود.
در مناظرات باید صادقانه مسائل مطرح شود که مردم تصمیم بگیرند. بقیه موارد هم شبیه همان مذاکراتی بود که در دوران مسئولیت داشتند و در میان مردم موجی ایجاد نکرد. ما میتوانیم که این افراد بر روی آن تاکید داشتند یک آدرس غلط بود و آقای پزشکیان را متهم به نمیتوانید میکردند. بله اگر مسئله ادامه وضع موجود است آقای پزشکیان گفتند نمیتواند و نباید ادامه داد، اما اینکه میگفتند ما میتوانیم ادامه همین وضع موجود بود.
زاکانی در تخریب پزشکیان و پورمحمدی پیشتاز است
* چقدر تمرکز ایشان روی پرزنت کردن برنامههای دولت سایه بود و این ماموریت را به کاندیداهای دیگر سپرده بودند که بخواند بقیه را به چالش بکشانند؟
بله، مشخص بود که تلاش کردند که برای تخریب پزشکیان وارد شوند، اما ایشان متانت خوبی به خرج داد.
* حتی پورمحمدی.
بله، معلوم بود که آقای زاکانی پیشتاز بود و نه تنها آقای پزشکیان بلکه نامزدهای همراه ایشان هم اعتنایی به اظهارات آقای زاکانی نکردند.
پز دادن با پولهای لایتناهی شهرداری به عنوان رزومه کار اجرایی تناسبی با کار ریاست جمهوری ندارد
* عملکرد زاکانی را در مناظرات چطور ارزیابی میکنید؟
کاندیداها درباره شهرداری صحبت کردند و قدری هم قالیباف در این حوزه وارد شد، اما باید بدانند شهرداری متفاوت از دولت است. در حال حاضر دولت با ناترازی و کمبود منابع مواجه است و درآمدهای ارزی و ریالی کاهش پیدا کرده است، مالیاتها سنگین شده است و مقایسه آن با شهرداری که پول فراوان ریخته شده است، متفاوت است. پز دادن با پولهای لایتناهی شهرداری به عنوان رزومه کار اجرایی تناسبی با کار ریاست جمهوری ندارد.
حرفهای قاضی زاده درباره قیمت ارز خنده دار است
* زاکانی نشان داد که همان زاکانی ۱۴۰۰ است، اما قاضی زاده تندتر شده و خودش را کاندیدای دولت معرفی میکرد، اما شواهد نشان میدهد که جلیلی کاندیدای دولت باشد. نظر شما در این باره چیست؟
این افراد در این مسیر مسابقه میدهند و خیلی هم به آن افتخار کرده و در ثبات شرایط موجود از هم سبقت میگیرند. قاضی زاده اظهارات جالبی داشت و گفت ما در این دولت توانستیم قیمت ارز را کنترل کنیم. این حرف در آخر شب خنده دار بود و خواب مردم را پراند. قاضی زاده و زاکانی اولین کسانی هستند که از مجموعه خارج میشوند.
فیگور قالیباف برای ریاست جمهوری بیشتر است
* ممکن است که جلیلی یا قالیباف هم به نفع یکدیگر کنار بروند.
کاندیدای جدی در اصواگرایان جلیلی و قالیباف هستند. فیگور قالیباف برای ریاست جمهوری بیشتر است و با توجه به اینکه رئیس مجلس است، میگوید باید رئیس جمهور شوم و خود را محق میداند، اما در طیف خودشان اقبال جلیلی بیشتر است و سخت است که به توافق برسند.
این گونه هم نیست که اگر جلیلی کنار برود، سبد رأی او به سبد قالیباف ریخته شود. با توجه به شکاف عمیق میان آنان تعداد قابل توجهی از آرای جلیلی به سبد رأی پورمحمدی و پزشکیان ریخته میشود.
قالیباف محکم گفت که پای مجلس میماند
* شما هنگام انتخابات هیأت رئیسه گفتید که قالیباف قول داد که کاندیدای انتخابات نشوند، اما وارد انتخابات شدند.
نه تنها به من، بلکه به هفت هشت نفر از اعضای هیأت رئیسه موسسین فراکسیون مستقلین برای مجلس دوازدهم قول دادند. یکی دوبار موکداً از ایشان سوال شد که برای ما مهم است که فردی که به او رأی میدهیم در مجلس بماند آیا شما در مجلس میمانید یا کاندیدا میشوید و ایشان محکم گفت که پای مجلس میماند و تاثیر زیادی روی نظر همکاران داشت.
* آن هفت، هشت نفر چه کسانی بودند؟
به غیر از من، آقای تاجگردون، آقای محسنی ثانی، آقای بروجردی، آقای همتی نماینده ایلام، آقای شهریاری نماینده خراسان شمالی، آقای فاطمی نماینده بابل و آقای نصیرپور سراب بودند.
پزشکیان میتواند رئیس جمهور دولت چهاردهم شود
* پیشبینی میشود که سید حسن خمینی، روحانی و خاتمی بعد از مناظرات در میتینگهای پزشکیان حضور پیدا کنند؟ با توجه به حضور آقای ظریف در میزگرد سیاسی، گویا اصلاحطلبان به سمت رونمایی از یک پلن B رفتند.
این دفعه مهندسی انتخابات دست خداست و به خاطر همین اتفاقات خوبی افتاده است، به نظر میآید اتفاقات بهتری هم رخ میدهد و مشارکت خوبی در انتخابات رخ بدهد. ما امیدواریم کسی برنده شود که پرچمدار تغییر وضع موجود است. پزشکیان با این روند، با کمک خداوند و با هوشیاری مردم میتواند رئیس جمهور چهاردهم شود.
فکر نمیکنم انتخاب یک ترک زبان به عنوان رئیس ستاد برای قالیباف آوردهای داشته باشد
* پزشکیان ترک زبان است، نیکزاد رئیس ستاد انتخابات قالیباف هم ترک زبان است و گفته میشود یکی از دلایل انتخاب ایشان به همین دلیل بود. اقبال پزشکیان بیشتر است یا قالیباف؟
اقبال به پزشکیان، ربطی به ترک بودن ندارد. شخصیت، صداقت و پاکدستی ایشان در میان همه اقوام طرفدار دارد، اما در میان ترکها بیشتر است. قالیباف یک ترک زبان را به عنوان رئیس ستاد انتخاب کرد، فکر نمیکنم آوردهای برای او داشته باشد.
منتقدین برجام هنوز هم نتوانستند یک سند جایگزین آن کنند
* در روزهای اخیر روایتهای مختلفی درباره برجام مطرح میشود، شما در مجلس نهم حضور داشتید. درباره روز بررسی برجام در صحن و تشکیل کمیسیون ویژه توضیح میفرمایید.
هنوز این سند با همه فراز و فرودهایی که درباره آن وجود داشت و مطرح میشود، یک سند محکم، در تنظیم روابط خارجی ما است و تاکنون منتقدین هم که در مسند امور قرار گرفتند نتوانستند یک سندی جایگزین آن را تحویل بدهند. این سند هم معتبر و هم مورد اجماع ملی در همین شرایط فعلی است.
یکی از کارکردهای اصلی این سند در همان زمان اجرا شد و ما به مدد همین سند توانستیم از ذیل اصل هفتم منشور بین الملل متحد بیرون بیاییم و دستاورد بزرگی است. همه آگاه هستیم که کشورهایی که ذیل اصل هفتم منشور بین الملل رفتند چه سرنوشتهایی داشتند.
اما چگونه این سند مراحل قانونی خود را در کشور طی کرد، این روزها بحث زیادی درباره آن در کشور مطرح است. زمانی که این توافق به مجلس نهم آمد به دلیل حساسیتهایی که بر روی آن بود، کمیسیون ویژه مشترکی تشکیل شد و اکثریت هم در آن کمیسیون با مخالفان برجام بود به طوری که آقای زاکانی رئیس این کمیسیون انتخاب شد. با اینکه موافقان برجام هم در این کمیسیون حضور داشتند مانند پزشکیان، تاجگردون، بروجردی، حقیقت پور و منصوری آرانی.
طبق اسناد موجودی که الآن در مجلس است، کمیسیون مشترک بیش از ۲۰۰ ساعت جلسه برای برجام برگزار کرد و هر فردی را که احتمال میدادند در این موضوع اطلاعات داشته و نظرات او موثر است، به این جلسات دعوت کردند از اکثر مقامات تا آمانو مدیر کل وقت آژانس و بخشهایی از آن در تلویزیون پخش میشد.
نتیجه آن جلسات شد یک پیشنهاد ۹ مادهای که شروط اجرای برجام از طرف کشور ما بودند که مورد تایید مجلس قرار بگیرد. این مسئله علاوه بر کمیسیون مشترک به کمیسیون تخصصی هم ارجاع داده شد و نظرات آنان هم گرفته شد. این پیشنهاد ۹ مادهای به مشورت سایر مراجع ذیصلاح در کشور از جمله شورای عالی امنیت ملی هم گذاشته شد.
لاریجانی در حضور زاکانی و زارعی با شمخانی تماس گرفت
به خاطر دارم یکبار گفتند یک سری اصلاحات جزئی باید اعمال شود و پیشنهادات به صورت رسمی به چاپ رسید و در مجلس توسط نمایندگان از جمله آقای سبحانی نیا مطرح شد و به تصویب رسید. یعنی هر آنچه یک نظر اجماعی و توافقی برای اجرای برجام بود، از نمایندگان گرفته شد و به تایید مجلس رسید.
در روز بررسی برجام که از صبح اول وقت کار آغاز شد در اواسط جلسه برخی نمایندگان مجلس نهم از جمله مرحوم زارعی و زاکانی معترض بوده و تشکیک کردند که نظر شورای عالی امنیت ملی هم در این خصوص گرفته شده یا خیر.
برای اینکه این موضوع در آن جا به طور دقیق بررسی شود و شک و شبههای برای افراد باقی نماند، لاریجانی به اتاقک گیت ورودی صحن آمد، مرحوم زارعی و آقای زارعی آمدند و با شمخانی دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی توسط موبایل جلالی تماس تلفنی برقرار کردند.
من نیز به عنوان ناظر این مکالمه در آنجا حضور داشتم و لاریجانی به شمخانی گفت که؛ «برخی از دوستان دلشان قرص نبوده و تشکیک دارند که نظر شورای عالی امنیت ملی بر روی این ۹ ماده که برای اجرای برجام بررسی میشود، گرفته شده یا خیر». شمخانی در آنجا به صراحت اعلام کرد که؛ «بله این موضوع در شورای عالی امنیت ملی بررسی شده و نظر ما همانی است که به شما اعلام کردیم.»
درآنجا هم گفتند که آن چند مورد ریز هم که بود توسط نمایندگان پیشنهاد شده و اصلاح میشود. در آنجا علیالظاهر نمایندگان به این اجماع رسیدند که برجام نظر کل نظام بوده و زمانی که به صحن بازگشتیم برجام در صحن رأی گیری شد و به تصویب رسید. در شورای نگهبان هم به تایید رسید و در ریل اجرایی کشور قرار گرفت.
صدا و سیما درباره تصویب ۲۰ دقیقهای برجام انیمیشن ساخت
چند روز بعد از تصویب برجام، اواخر شب به طور اتفاقی در یک شبکه صدا و سیما متوجه انیمیشینی شدم که میگفت آش در ۱۰ دقیقه تهیه شده، بچه در عرض ۱۲ دقیقه به خواب میرود و برجام هم در عرض ۲۰ دقیقه تصویب میشود. این بحث ۲۰ دقیقه را متاسفانه صدا و سیما به عنوان یک رسانه ملی که باید اراده نظام را منعکس میکرد، انجام داد.
جالب این است که یک هفته بعد رئیس صدا و سیما به یک جلسه در فراکسیون رهروان مجلس آمد و من به او اعتراض کردم. ایشان پذیرفت کار اشتباهی بوده و خواستند جبران کنند، اما جبران نشد.
همه مسئولان نظام در جریان سند برجام بودند
* زاکانی مدعی است که شمخانی و ولایتی از سند برجام بیاطلاع بودند.
البته باید خود بزرگواران توضیح بدهند، اما تا آنجایی که ما شاهد بودیم حاکی از آن است که نه تنها این آقایان، بلکه همه مسئولان نظام در جریان این سند بودند.
* دفتر رهبری یک اطلاعیهای درباره برخی نقل قولهای غیر مستند از رهبر انقلاب و مسئولان دفتر ایشان صادر کردند، مخاطب این اطلاعیه از نگاه شما چه کسی یا کسانی است؟
یک زمانی یک فردی برای رأی گرفتن و برهم زدن آرامش جامعه، یک کار مهمی را که نظام انجام داده است زیر سوال میبرد، لذا نه تنها دفتر رهبری و بلکه همه دوستداران نظام از این کار آزرده میشوند و نمیخواهند این اتفاق بیافتد.
وقتی یک کار مهم با یک اجماع ملی جلو برود، فردی بخواهد برای رأی آوردن یا کسب یک موقعیت بخواهد ژست منتقدی به خود بگیرد و همه ساختارها را زیر سوال ببرد مورد انتقاد همه عقلا قرار میگیرد.
برخی مسئولان دیپلماسی اراده مذاکره داشتند، اما از تندروها میترسیدند
* گفته میشود رئیسی از ابتدای دولت اختیار تام برای مذاکرات رفع تحریم داشت، به نظر شما چه مانعی وجود داشتند که ایشان وارد مذاکرات نشد.
رئیسی این اختیار را داشت و حتی بیشتر از دولتهای قبل هم این اختیارتام را داشتند و با اطلاع عرض میکنم. اما آنچه من از اظهارات مسئولان دیپلماسی کشور دریافت کردم از اینکه چرا در این مسیر سست قدم برداشته و به سمت مذاکرات غیر مستقیم و فرساینده رفتند این است که آنان به دلیل آنکه به شدت مخالف برجام و مذاکرات بودند عارشان میآید کار را با جدیت دنبال کنند.
دوم آنکه آنقدر پیشتر علیه برجام و مذاکرات صحبت کرده بودند که از افکار عمومی میترسیدند و سوم از جریانهای تندرو به شدت میترسیدند و این ترس خیلی موثر بودند.
* ایشان میخواست و نمیتوانستد؟
بله، من با خود شهید رئیسی مستقیم صحبت نکردم، البته یکبار فرصت شد چند دقیقهای در هواپیما با هم صحبت کنیم، اما اظهار نظر مشخصی که من این برداشت را کنم که مشتاق یا مخالف مذاکره هستند نگفت، اما با سایر دوستان دیپلماسی که صحبت کردم، مشخص بود برخی از این افراد مشتاق هستند و اراده مذاکره را دارند، اما از جریان تندرو که آنان را حمایت کردند میترسند.
قطعا برجام اراده نظام بوده است
* دلیل مخالفتها با برجام چیست؟ طبیعیتا وقتی تحریمها برداشته شود یک اتفاق مثبتی است، اما چرا یک عده دوست دارند تحریمها باقی بماند؟
یک عده شعار بلاوجهی دادند و خیلی سخت است که قبول کنند شعار اشتباهی بوده و مسیر درست همین است، یعنی یک نوع لجبازی و یکدندگی دارند. دوم اینکه یک عده منافع سیاسی دارند، وقتی کشور در تنش بوده و با خطرات احتمالی مواجه است یک عده به راحتی میتوانند در سطوح مختلف حکومت کنند.
همچنین نفع مالی یک سری از اشخاص و گروهها در تحریمها است این همه افزایش هزینه به علت نپیوستن به FATF داریم، به جیب کسانی میرود که منت گذاشته و میگویند ما تحریمها را دور زدیم.
* موضوعی دارای این اهمیت، نمیتواند بدون موافقت مقامات بالای نظام صورت بگیرد. ریشه اینکه یک عده گفتند برجام نظر مقام معظم رهبری نیست یا در شورای عالی امنیت تصویب نشده چیست؟
بحثهای بین مجلس، شورای عالی امنیت ملی و شورای نگهبان نشان میدهد که نظر جمع در عالیترین سطوح کشور همین بوده است. حالا به دلیل یکسری اختلافات سلیقه سیاسی، میخواهند از آن بهرهبرداری سیاسی به نفع جناح خودشان کنند.
خیلیها دوست دارند از دفتر رهبری به نفع جریان خودشان مایه بگذارند و به خصوص در انتخاباتها خیلی بروز پیدا میکند. من معتقدم دفتر رهبری با هوشمندی وارد عمل شده و با صدور آن اطلاعیه اجازه نداد از آن جایگاه که مورد اعتماد همه است جهت اهداف خودشان سوءاستفاده کنند. این طرز فکر به دلیل اینکه کف جامعه هیچ طرفداری ندارد میخواهد از این طریق یک جمعیتی را جمع کنند و مردم ایران هوشیارتر هستند و قطعا برجام اراده نظام بوده است.
* درباره ترکیب فراکسیون مستقلین توضیح میدهید، گفته بودید بعد از انتخابات هیأت رئیسه اسامی ۱۰۰ نفر را اعلام میکنید.
در این دوره، فراکسیون مستقلین مجموعهای از نیروهای اصلاح طلب، اصولگراهای میانهرو هستند، تعداد اعضای آن بیشتر از تعداد فراکسیون در مجلس یازدهم است و اگر مجلس را سه ضلع در نظر بگیریم، یک ضلع آن در فراکسیون مستقلین است، مهمترین اقدام اعضای فراکسیون حمایت از آقای پزشکیان در بحث انتخابات ریاست جمهوری است که اگر ایشان پیروز شود، یک دستاورد بزرگ برای فراکسیون محسوب میشود.