صادق زیباکلام، استاد دانشگاه در یادداشتی با عنوان «رویکرد بورل» درباره نقش این مقام اروپایی و اظهاراتش در خصوص قراردادن سپاه در لیست گروههای تروریستی نوشت: بورل به درستی میگوید که اگر سپاه در لیست گروههای تروریستی قرار گیرد عملا تیرخلاص در شقیقه برجام خواهد بود؛ لذا بورل و برخی کشورهای دیگر خیلی موافق خراب کردن همه پلها نیستند.
دیدارنیوز: «بعید به نظر میرسد که وزرای اتحادیه اروپا و دولتهای مربوطهشان بخواهند آخرین پلهای ارتباطی با ایران را خراب کنند.»
صادق زیباکلام در روزنامه آرمان ملی نوشت: «قرار دادن نام سپاهپاسداران در لیست گروههای تروریستی صرفنظر از آنکه چه بازتاب عملی میتواند داشته باشد (کهخیلی نمیتواند بازتاب عملی و آثار عملی آشکاری از خود برجای گذارد)، اما از نظر دیپلماسی آثار منفی از خود بر جای خواهد گذاشت. اگر پیشنهاد قرار دادن نام سپاه پاسداران در لیست گروههای تروریستی که هفته گذشته در پارلمان اروپا به تصویب رسید، توسط وزرای خارجه و دولتهای عضو اتحادیه اروپا پذیرفته شود بسیاری در ایران گفتهاند که ما مقابله به مثل خواهیم کرد و از آن جمله به بستن تنگه هرمز اشاره داشتهاند.
بگذارید از ابتدا به برخی واکنشهای داخل ایران بپردازیم. واقع مطلب آن است که ایران در جایگاه خود واکنشهایی را مدنظر دارد که باید دید در مقام عمل به سمت عملی کردن آن واکنشها خواهد رفت یا خیر. البته برخی میگویند که ایران نمیتواند واکنش موثری نشان دهد که درستی یا نادرستی این گزاره نیز باید در جای خود مورد بحث و بررسی قرار گیرد. مثلا دیدگاههای متفاوتی در خصوص تنگه هرمز و نوع استفاده ایران از این تنگه استراتژیک وجود دارد. برخی معتقدند که باید در مقابل اروپاییها به بستن تنگه هرمز رو بیاوریم و عدهای نیز معتقدند که این امر نباید در دستور کار قرار گیرد.
این در حالی است که تنگه هرمز یک آبراه بینالمللی است و به نفع هیچ کشوری نیست که یک آبراه بینالمللی را مسدود نمایند. ایران میتواند بگوید آن مقدار که جزو آب ایران در تنگه هرمز به حساب میآید و مقدار آن نیز مشخص است هیچ کشتی حق عبور ندارد. ولی نمیتواند از بقیه تنگه که در حقیقت آبراه آزاد است ممانعتی برای عبور کشتیهای دیگر فراهم آورد. ضمن اینکه اگر هم بنا به بستن تنگه هرمز باشد نخستین کشوری که از بستن این تنگه متضرر خواهد شد خود ایران است. چون همانطور که میدانیم درآمدهای نفتیاش قطع میشود و نخواهد توانست نفتی را از تنگه هرمز عبور دهد.
اما به نظر میرسد که در اروپا نیز زمزمهها و نظراتی وجود دارد که با قرار دادن سپاه پاسداران در لیست گروههای تروریستی موافق نیستند. در راس اینها بایستی از جوزپ بورل مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نام ببریم. بورل معتقد است که چه بر سر برجام و چه اختلافات دیگر هنوز یک روزنه امیدی برای رسیدن به توافق میان ایران و غرب وجود دارد. بورل به درستی میگوید که اگر سپاه در لیست گروههای تروریستی قرار گیرد عملا تیرخلاص در شقیقه برجام خواهد بود؛ لذا بورل و برخی کشورهای دیگر خیلی موافق خراب کردن همه پلها نیستند. از سوی دیگر به نظر نمیرسد که بایدن رئیسجمهور آمریکا نیز چندان موافق خراب کردن تمام پلها باشد. نظر بایدن و دموکراتهایی که در دولت وی هستند این است که اگر سپاه پاسداران ایران تحریم شود و اگر آخرین کانالهای ارتباطی با تهران قطع شود این به معنای قرار دادن تمامی تخممرغهای ایران در سبد روسیه و چین خواهد بود. بنابراین برخی از دموکراتها، برخی از رهبران اروپایی و جوزپ بورل معتقدند که همه پلها را خراب نکنیم. به نظر میرسد که منطق بورل و دموکراتهایی که خواهان خراب کردن همه پلهای ارتباطی با ایران نیستند دارد دست بالا را پیدا میکند؛ لذا بعید به نظر میرسد که وزرای اتحادیه اروپا و دولتهای مربوطهشان بخواهند آخرین پلهای ارتباطی با ایران را خراب کنند.»
