
دیدارنیوز ـ اسفندیار عبداللهی: همیشه سپاه پاسداران پای ثابت سیاست در ایران بوده است و هر چه چهرههای غیر نظامی عرصه سیاست طی چهل و اندی سال گذشته تلاش کردند این نهاد نظامی را از ورود به عرصه سیاست و انتخابات دور کنند موفق نبودهاند. در آستانه انتخابات ریاست جمهوری خرداد ۱۴۰۰ به نظر میرسد این سازمان نظامی یا حداقل طیفی از آن یک طرف کارزار انتخابات باشد. این نتیجه را میتوان از کنش و واکنشهای اعضای ارشد سپاه پاسداران بعد از معرفی رییس جدید قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا مشاهده کرد.
هنوز هم نمیدانیم سعید محمد از ریاست خاتمالانبیا استعفا داده یا به قول سردار جوانی منفک شده. نمیدانیم تخلف کرده یا نکرده است، اما یک موضوع مهم را همه میدانند و آن اینکه طیفی در سپاه به هیچ وجه فرصت انتخابات ریاست جمهوری پیشرو را از دست نخواهد داد، زیرا یک عضو ارشد سپاه پاسداران نمیتواند بدون هماهنگی در سطوح بالا محل خدمت خود را رها کند و خیلی آشکار نامزد پست ریاست جمهوری شود.
یک تحلیل این است که سعید محمد و طیف حامیان سپاهی همراهش خود را مصداق "رییس جمهور جوان حزباللهی" مد نظر مقام معظم رهبری میدانند و با این پیش فرض ـ البته با مشورت و هماهنگی با افراد و گروههای صاحب نفوذ در حاکمیت ـ وارد انتخابات ریاست جمهوری شده است. اما نکته مهمتر تحلیلهایی بود که همیشه در خصوص وجود طیفبندیهای درون سپاه به گوش میرسید که با کنش و واکنشهایی که اخیرا از درون این سازمان در خصوص کیفیت ورود سپاه به انتخابات شنیده میشود، این تحلیل را واقعیتر میکند.
به هر حال ظاهرا سعید محمد مورد حمایت طیفی در سپاه پاسداران است، همانجایی که مخالفان قدری هم دارد. با توجه به بحثهایی که درباره احتمال نشستن فردی با سابقه نظامی بر مسند ریاست جمهوری آینده در گرفته، طرفداران فرمانده برکنارشده قرارگاه خاتم میکوشند او را فرد مورد حمایت سپاه پاسداران جلوه دهند. گمانهای که یدالله جوانی آن را به "شبکههای ماهوارهای ضدانقلاب" نسبت داده و به خبرگزاری فارس گفته است: «سپاه نه از سعید محمد و نه از هیچ کاندیدای دیگری در انتخابات حمایت نمیکند و نخواهد کرد. اساساً ورود سپاه و بسیج به انتخابات بهطور مصداقی و حمایت از افراد و گروهها و فهرستها دارای منع قانونی و شرعی است».
سعید محمد بیشتر از کاندیدای ریاست جمهوری نقل محافل است و هر چند نام او از شش ماه پیش بر سر زبانها بود، ولی پس از استعفا (بخوانید برکناری) او از قرارگاه سازندگی خاتمالنبیا نام او در صدر خبرها قرار گرفت. تردید درباره برکناری یا استعفای سعید محمد از همان ابتدای انتشار خبر آغاز شد؛ در حالی که خبرگزاری تسنیم، از رسانههای نزدیک به سپاه، خبر انتصاب فرمانده جدید قرارگاه خاتمالانبیا را منتشر کرده بود، سعید محمد حدود یک ساعت و نیم بعد در یک پیام توئیتری از استعفای خود خبر داد. یک هفته پس از انتشار این پیام خبرگزاری ایسنا از قول حمیدرضا ترقی، عضو شورای مرکزی حزب مؤتلفه اسلامی نوشت، کنار گذاشتن فرمانده قرارگاه خاتم به دلیل انتخابات نبوده و "خود ایشان هم تخلفاتی داشته" است.
پس از بالا گرفتن حاشیهها درباره سخنان حمیدرضا ترقی و تکذیب اظهاراتش توسط سعید محمد، عضو ارشد حزب مؤتلفه مدعی شد که ایسنا حرفهای او را تحریف کرده است. خبرگزاری ایسنا هم در واکنش به این اتهام اعلام کرد که فایل صوتی مصاحبه با ترقی موجود است و "مصاحبه دقیقا براساس اظهارات مطرح شده در این فایل منتشر شده است". این نشان میدهد حمیدرضا ترقی با اطلاع دقیق از موضوع، با ایسنا گفتگو کرده است و اگر چه او خیلی نرم اظهارات خود را تکذیب کرد و مجدد خیلی ریز آن سخنان خود را پذیرفت. با اظهار نظری که یدالله جوانی معاون سیاسی سپاه با فارس انجام داد مشخص میشود که چه سعید محمد تخلف کرده باشد یا نکرده باشد، اختلاف و طیفبندی در سازمان سپاه جدی است، بهخصوص در دو حوزه سیاسی و فرهنگی سپاه. به نظر میرسد تکذیبهایی از جنس تکذیبهای ترقی و سردار جوانی هم به دلیل تعارفات رایج در لایههای طیفهای نزدیک به جریان اصولگرا باشد و اصل ماجرا گاردها و مواضعی است که این افراد و گروهها نسبت به هم دارند.
البته نظرات دیگری هم وجود دارد، از جمله اینکه گفته میشود تمام این اظهارات، افشاگریها، کنش و واکنش و تایید و تکذیبها برای بولد کردن چهره سعید محمد در جامعه است، این نظر چقدر به واقعیت نزدیک یا از آن دور است، یک طرف ماجرا است، اما گویا همه پذیرفتهاند که یک نیروی نظامی تنها چند ماه بعد از استعفا از سازمان محل خدمت خود، رییس جمهور ایران شود. زیرا حتی یدالله جوانی هم نمیگوید ورود نیروی سپاه به انتخابات ممنوع است بلکه به نوعی میگوید سعید محمد باید مراحلی را طی میکرد و بعد فعالیت انتخاباتی خود را شروع میکرد، حال این مراحل مورد نظر آقای جوانی چه میتواند باشد مشخص نیست. جوانی ضمن تاکید بر عدم حمایت سپاهیان از نامزدی سعید محمد میگوید: «واقعیت این است که سپاه به جد با ورود پاسداران و از جمله ایشان به عرصه انتخابات بدون طی مراحل و فرآیندهای قانونی تعریف شده مخالف است.» این سخنان را میتوان این گونه تعبیر کرد که سپاه به طور اصولی با نامزدی پاسداران در انتخابات ریاست جمهوری مخالف نیست، اما از سعید محمد پشتیبانی نمیکند.
حمیدرضا ترقی در مصاحبهای با ایسنا که بعدا تکذیب کرد درباره نامزدی سعید محمد در انتخابات ریاست جمهوری گفته بود: «ایشان اصلا در فضای اصولگرایان مطرح نیست، فقط در فضای مجازی مطرح است و روی ایشان کار شده است».
سردار رمضان شریف، سخنگوی سپاه هم در مصاحبه ۱۵ فروردین خود با رویداد ۲۴ درباره اتهام "تخلف" گفته است: "هر کس میگوید تخلف بوده باید متقن و دقیق بگوید چه تخلفی بوده است. برداشت یک معاون سپاه این بوده که تخلف صورت گرفته، اما نظر رسمی سپاه ممکن است این نباشد. شاید برداشت آقای جوانی این بوده؛ ممکن هم هست آقای جوانی اصل حرفش را تکذیب کند." این صحبت آقای شریف که "ممکن است جوانی حرفش را پس بگیرد"، اتفاق افتاد و یدالله جوانی در توضیحی به فارس نوشت: «نظر به برداشتهای نادرست و بعضا سوءاستفاده برخی رسانههای داخلی و خارجی از پاسخ اینجانب به سؤال خبرنگار فارس درباره فعالیتهای انتخاباتی برادر پاسدار دکتر سعید محمد، فرمانده سابق قرارگاه سازندگی حضرت خاتمالانبیا که در مسئولیتهای گذشته، زحمات ارزشمندی کشیدهاند به آگاهی میرساند؛ همچنانکه از متن مصاحبه برمیآید، تخلف مورد اشاره، صرفا بروز رفتارهای انتخاباتی بوده که مغایر با مقررات جاری سپاه است».
علاوه بر سعید محمد، نام دو چهره سپاهی دیگر هم برای نامزدی احتمالی در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ مطرح است. حسین دهقان، مشاور نظامی مقام معظم رهبری و وزیر سابق دفاع و رستم قاسمی فرمانده سابق قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا. آقای محمد بعد از ترک سمت فرماندهی قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا، بلافاصله به عنوان مشاور سردار حسین سلامی، فرمانده کل سپاه منصوب شد. سعید محمد، ۵۲ سال سن دارد و از سال ۱۳۶۶ عضو سپاه پاسداران بوده و مهرماه ۱۳۹۷ فرمانده قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا شد.
همیشه حضور نظامیان در انتخابات موضوعی مناقشهبرانگیز بوده است. سخنگوی شورای نگهبان که نهاد مسئول تایید صلاحیت نامزدهاست، اخیرا گفته "منع قانونی برای نامزد شدن نظامیان در رویههای شورای نگهبان وجود نداشته و افرادی که نظامی بودند، البته اگر انتخاب شوند، دیگر نظامی نخواهند بود." بنابر این اظهار نظر سخنگوی شورای نگهبان، نظامیان نیازی به استعفا از سازمان خود ندارند و فقط پس از انتخاب شدن در انتخابات است که دیگر نظامی محسوب نمیشوند، این نوع اظهار نظر اتفاقا دقیقا برای سعید محمد مناسب است، زیرا او گرچه به ظاهر استعفا داده یا برکنار شده، ولی به عنوان مشاور فرمانده کل سپاه پاسداران منصوب شده است و هنوز از کادر سپاه محسوب میشود.
به هر روی سعید محمد چهره پر حاشیه این روزهای سیاست ایران که تحرکات انتخاباتی خود را از ماهها قبل به آرامی شروع کرده بود، با ارسال پرونده قالیباف به شورای نگهبان حضور خود را جدی کرده و با رقیب احتمالی خود (قالیباف) زود هنگام گلاویز شد، از سپاه منفک یا استعفا داد و امروز هم در میان تایید و تکذیبهای ژنرالهای سپاه پاسداران زیست انتخاباتی میکند. این یعنی اینکه بر خلاف عدهای که در روزهای پایانی سال ۹۹ میگفتند "سعید محمد نیامده سوخت"؛ باید گفت، سعید محمد ۹۹ را تمام کرد و در "۱۴ دو صفر" تاس خود را خواهد ریخت و احتمالا امید زیادی به آوردن جفت شش در بازی انتخاباتی ایران دارد.