«پرونده ویژه» "دیدارنیوز" با موضوع سینما رکس آبادان/بخش چهارم

در آن روز‌ها آبادان کانون انقلاب مردمی ایران شده بود. اولین شب جمعه کشته‌شدگان سینما رکس، تظاهرات گسترده‌ای در آبادان برگزار شد و بنا به نقل روزنامه رستاخیز جمعیت زیادی به گورستان این شهر عزیمت کرد. گروهی از جمعیت به طور پیاده و با سنج و دهل و در حال سینه‌زنی و نوحه‌خوانی و در حالی که عکس‌های قربانیان فاجعه را تزیین کرده بودند، حرکت می‌کردند.

کد خبر: ۳۲۵۳۸
۱۳:۰۳ - ۳۱ مرداد ۱۳۹۸

صدای انقلاب از آبادان می‌آید

دیدارنیوز ـ هاتف سپهر: شهر آبادان سراسر عزا و ماتم بود. با گذشت سه روز از فاجعه دهشتناک سینما رکس عزاداری مردم آبادان به تظاهرات گسترده ضد رژیم تبدیل شد. یکی از اعتراض‌های مردم آبادان مربوط به دیر حاضر شدن آتش نشانی در محل وقوع حادثه بود. مردم عزادار با نیرو‌های انتظامی درگیر شدند. تعدادی از تظاهرکنندگان دستگیر و مابقی پس از شکستن شیشه‌های بانک صادرات و سازمان آب و فاضلاب آبادان متفرق شدند.


آبادان پس از این واقعه به‌عنوان خبرسازترین شهر ایران مورد توجه رسانه‌های خبری دنیا قرار داشت، از این‌رو خبرگزاری فرانسه طی مصاحبه‌ای با ژنرال رزمی اعلام کرد: یک گروه تروریستی که ۴ یا ۵ نفر بودند مواد آتش‌زا در سالن سینما رکس آبادان کار گذاشته بودند که بر اثر انفجار آن حداقل ۳۷۷ تن کشته شدند. رئیس شهربانی آبادان در همین راستا اعلام کرد که ۹ نفر بازداشت شده‌اند و در حال حاضر از جانب پلیس مورد بازجویی قرار گرفته‌اند. البته رادیو لندن تعداد کشته شدگان را فراتر از ۳۷۷ نفر اعلام شده می‌داند و مدعی شد ۴۳۰ نفر در حریق سینما رکس سوختند و دار فانی را وداع گفتند.


دولت که مصراً در پی آن بود تا آتش سوزی را به مخالفان خود نسبت دهد و بار‌ها اعلام داشت که مارکسیست‌های اسلامی، عامل آتش سوزی بودند با مخالفت نیرو‌های مبارز روبه‌رو شد. در این‌باره دکتر کریم سنجابی رهبر جبهه ملی در یک کنفرانس مطبوعاتی اعلام کرد جبهه ملی در مورد مسئول این واقعه اطلاعی ندارد، اما با بیان اینکه بنابر اطلاعاتی که ما داریم مأموران دولتی ساختمان‌ها و بانک‌ها را آتش می‌زنند و شیشه‌ها را می‌شکنند، تلویحاً دولت را مسبب اصلی این جنایت معرفی کرد. وی در بخش دیگری از سخنانش افزود: لغت مارکسیست اسلامی که دولت برای نشان دادن اتحاد کمونیست‌ها و متعصبان مذهبی به کار می‌برد، معنایی ندارد.


در آن روزها آبادان کانون انقلاب مردمی ایران شده بود. اولین شب جمعه کشته‌شدگان سینما رکس تظاهرات گسترده‌ای در آبادان برگزار شد و بنا به نقل روزنامه رستاخیز جمعیت زیادی به گورستان این شهر عزیمت کرد. گروهی از جمعیت به طور پیاده و با سنج و دهل و در حال سینه‌زنی و نوحه‌خوانی و در حالی که عکس‌های قربانیان فاجعه را تزیین کرده بودند، حرکت می‌کردند. جمعیت پس از رسیدن به گورستان، بر سر گور عزیزان خود به عزاداری پرداختند و شیون و زاری سراسر گورستان را پر کرده بود. نیرو‌ی انتظامی هنگام بازگشت جمعیت از گورستان هشدار داد که پراکنده شوند و به صورت گروهی وارد شهر نشوند. در این هنگام جمعیت با نیرو‌های انتظامی درگیر شدند. در نهایت نیرو‌های امنیتی با تیر‌های هوایی و گاز اشک‌آور موفق به متفرق ساختن جمعیت شدند. اما تظاهرات اصلی مردم آبادان از هنگام وقوع این فاجعه در هفتمین روز درگذشت کشته‌شدگان سینما رکس روی داد. حضور عظیم مردم آبادان به اندازه‌ای بود که مطبوعات به ناچار بدان اشاره کردند و رقم ۵۰ هزار نفری را برای شرکت کنندگان در تظاهرات ذکر کردند. تظاهراتی که در نهایت به  درگیری بین مردم و نیرو‌های انتظامی منجر شد که طبق گزارش روزنامه آیندگان در این درگیری‌ها یک تن کشته و چند نفر زخمی شدند. در این بین بازار بزرگ جمشیدآباد آبادان، به طرز مشکوکی دچار حریق شد و بیش از ۳۰۰ مغازه طعمه حریق شد.

 

صدای انقلاب از آبادان می‌آید

 

هیئت بازرسی نخست‌وزیری طی گزارشی تنها اعلام کرد با توجه به مشاهدات در محل آتش سوزی و عوامل موجود و بررسی‌های عمیق و فنی، وقوع آتش و گسترش سریع آن به طور قطع، عمدی بود و کثرت تلفات به دلایل زیر می‌باشد:


۱. عدم حضور مسئولین و افراد آموزش دیده و موظف از طرف مدیر سینما در داخل سالن و راهرو و درب ورودی؛


۲. عدم آمادگی شیر‌های آب آتش نشانی و عدم تجهیز دستگاه‌های آتش نشانی؛


۳. عدم حضور نگهبان در اطراف سینما با توجه به حساسیت زمانی و مکانی.


پس از این گزارش جمعیت حقوق‌دانان اعلام کرد که نظر دولت درباره فاجعه آبادان را قبول ندارد. به نوشته روزنامه اطلاعات، جمعیت حقوق‌دانان طی بیانیه‌ای تأکید کرد که در آتش سوزی دولت را مقصر می‌داند. در بیانیه آمده است:


«مگر ممکن است در شهری که دارای عظیم‌ترین تأسیسات نفتی است و مجهزترین سیستم آتش نشانی را دارد، اتومبیل‌های آتش نشانی بدون آب بمانند و یا وسایل کامل‌تری در دسترس نباشد. مگر ممکن است فرماندار و رئیس شهربانی و شهردار و صد‌ها نام دهن پرکن دیگر بایستند و تماشا کنند و نبودن مأمورین شهربانی را به خست مدیر سینما (نپرداختن فوق‌العاده غیر قانونی) منتسب کنند».

 

جمعیت فوق‌الذکر پیشنهاد کرده هر چه زودتر یک کمیته تحقیق ملی متشکل از نمایندگان جمعیت‌های ملی و آزادیخواه تشکیل گردیده و با همکاری نمایندگان سازمان‌های حقوقی بین‌المللی و جمعیت‌های جهانی طرفدار حقوق بشر، اقدام به تحقیق و کشف علل فاجعه نماید. این جمعیت از قضات دادگستری آبادان خواست که به عنوان هموطنان مسئول و بیدار دل با کمیته همکاری کنند.

 

جمعیت حقوق‌دان‌ها در پایان گفتند: «ما هم‌صدا با همه مصیبت دیدگان آبادان و همه مردم ایران خواستار تعقیب و مجازات قانونی همه عاملان و محرکان و معاونان و شرکای جرم هستیم».


روز‌های بعد محمد باهری وزیر دادگستری طی گفت‌وگویی با خبرنگاران، در مورد حادثه سینما رکس گفت: ۱۵ روز پیش جوانی در عراق دستگیر شد که اعتراف کرده در آتش سوزی سینما رکس دست داشته است. وی هم اکنون در اختیار بازپرسی آبادان است. اما چون به‌طور کامل قانع نشدیم و اشکالاتی در بین است، تا کامل نشدن پرونده از ارائه آن به دادگاه خودداری خواهیم کرد.


اما آنچه در این میان قابل تأمل است، مصاحبه شاه با تلویزیون فرانسه است و اینکه ادعا می‌کند جنایتکاران سینما رکس قصد نداشتند فاجعه‌ای به بار بیاورند. رادیو صدای ملی نیز با اختصاص گفتاری به مصاحبه شاه با تلویزیون فرانسه گفت:


«... شاه در مصاحبه خود با تلویزیون فرانسه گفته است کسانی که در آبادان سینما را به آتش کشیدند، بر اثر وسعت و دامنه عمل دست و پای خود را باختند و قصد نداشتند فاجعه‌ای به بار آورند. ناظران مطلع و محافل مطبوعاتی خارجی این سخنان شاه را به‌مثابه اعتراف به اطلاع قبلی از نقشه توطئه آتش زدن سینما در آبادان و توطئه‌های دیگر تلقی می‌نمایند. مردم میهن ما بیش از پیش پی می‌برند که این توطئه‌ها و جنایات به دست مأموران دولت و با اطلاع قبلی مقامات رژیم صورت گرفته و می‌گیرد و لذا علیه این توطئه‌ها مبارزات خود را تشدید می‌نمایند...».
 
 

ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر:
گفتگو
یادداشت
پربازدیدها
پربحث ترین ها
آخرین اخبار
عکس
بشنوید
فیلم