حسین مرعشی، دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی معتقد است که باید اعتراضات مردم را جدی تلقی کرد. او میگوید که نسل جدید با دانش جدید آشناست، کسبوکارشان به اینترنت وابسته است و وقتی اینترنت فیلتر میشود، طبیعتا نارضایتی ایجاد میکند.
دیدارنیوز: دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی گفت: حل یک مسئله مثل فیلترینگ میتوانست به افزایش رضایتمندی منجر شود. به هر حال، خواستههای سیاسی انباشتهشدهای وجود داشت که وقتی مسئله گرانی به آن اضافه شد، با همافزایی به یک دردسر جدی برای کشور تبدیل شد.
اعتراضات ۱۴۰۴ در شرایطی رخ داد که به گفته برخی فعالان سیاسی و اقتصادی، شوکهای معیشتی تنها بخشی از ماجرا بود و در کنار آن، مجموعهای از مطالبات انباشته سیاسی نیز نقش تعیینکنندهای در شکلگیری نارضایتیها داشت. در این نگاه، گرانی و فشارهای اقتصادی زمانی به بحران تبدیل شد که بر بستر نارضایتیهای پیشین، از نحوه حکمرانی تا محدودیتهای اجتماعی و سیاسی، سوار شد و به همافزایی این عوامل انجامید.
در همین چارچوب، تأکید میشود که پاسخ به این اعتراضات نمیتواند صرفاً در قالب تصمیمات اقتصادی یا جابهجاییهای مدیریتی تعریف شود و بیتوجهی به مطالبات نسل جدید، از جمله در حوزههایی مانند اینترنت، اشتغال و مشارکت سیاسی، میتواند دامنه نارضایتیها را گستردهتر کند. از سوی دیگر، نقش سیاست خارجی و تأثیر تنشهای بیرونی بر اقتصاد کشور نیز به عنوان یکی از عوامل فشار بر معیشت مردم مطرح است؛ مسألهای که ضرورت پرهیز از بحرانآفرینی در روابط خارجی را برجسته میکند.
حسین مرعشی، دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی، گفتوگویی با اقتصادنیوز انجام داده تا ابعاد اقتصادی و سیاسی این بحران و راهکارهای پیشرو را بررسی کند.
*آقای مرعشی! به نظر شما، ریشههای اعتراضات سال ۱۴۰۴ صرفاً اقتصادی و معیشتی بود یا عوامل سیاسی هم نقش داشتند؟
ببینید، در این اعتراضات عوامل سیاسی نیز نقش داشتند؛ اقتصاد در واقع با یک شوک جدی مواجه شد؛ شوکی که مردم و مصرفکنندگان را دلخور و عصبانی کرد. اما چون خواستههای انباشته سیاسی از قبل وجود داشت، این دو عامل یعنی اعتراضات سیاسی و اقتصاد با هم همافزایی کردند و در واقع، منجر به باز شدن نوعی دمل و دانههای چرکی در سیاست اتفاق افتاد که از قبل وجود داشت.
رفع فیلترینگ میتوانست به افزایش رضایتمندی منجر شود اما...
*تحلیلگران اقتصادی معتقدند که راهحل مشکلات فعلی صرفاً اقتصادی نیست و باید تصمیمات مهم سیاسی گرفته شود. به نظر شما تغییرات سیاسی در پاسخ به این اعتراضات چه ابعادی باید داشته باشد؟
به نظر من، الان در موقعیتی هستیم که باید اعتراضات مردم را جدی تلقی کنیم و برای هر کدام از موضوعاتی که موجب رنجش بخشهایی از جامعه، بهویژه جوانان، شده راهحل پیدا کنیم. نسل جدید با دانش جدید آشناست، کسبوکارشان به اینترنت وابسته است و وقتی اینترنت فیلتر میشود، طبیعتاً نارضایتی ایجاد میکند.
اگر در این حوزه با پزشکیان همکاری میشد؛ حتی حل یک مسئله مثل فیلترینگ میتوانست به افزایش رضایتمندی منجر شود. به هر حال، خواستههای سیاسی انباشتهشدهای وجود داشت که وقتی مسئله گرانی به آن اضافه شد، با همافزایی به یک دردسر جدی برای کشور تبدیل شد.
*آیا تجربه کشورهای دیگر در مدیریت تنشهای داخلی میتواند برای ایران الگو باشد؟ به ویژه کشورهایی که به نوعی توانستهاند ثبات اقتصادی و سیاسی را همزمان حفظ کنند.
بله قطعا میتواند؛ ما با مسائلی مانند بیکاری، نارضایتی از رفتارهای دولتمردان، محدودیت در رقابتهای سیاسی و مشکلات مربوط به اشتغال مواجه هستیم. اینها همه عواملی هستند که اثرات مخربی بر فضای کشور میگذارند که باید حل و فصل شوند.
جلوگیری از ایجاد بحران در روابط خارجی ایران اهمیت زیادی دارد
*چگونه میتوان سیاستهای اقتصادی و سیاست خارجی را هماهنگ کرد تا هم رفاه داخلی افزایش یابد و هم جایگاه بینالمللی ایران تقویت شود؟
مسائل اقتصادی ایران بهگونهای نیست که با تاکتیکهای داخلی، تغییر مدیران، جابهجایی ارقام بودجه، تغییر در تخصیصها یا تخفیفها حل شود. این روشها مسئله اصلی را حل نمیکند.
*به نظر شما در کوتاهمدت و بلندمدت، مهمترین اقداماتی که میتواند منجر به کاهش نارضایتیهای اقتصادی و حفظ ثبات سیاسی شود، چیست؟
مهمترین مسئلهای که باید اتفاق بیفتد، به رسمیت شناختن نقش و جایگاه مردم در شکلگیری نهادهای قدرت در کشور است. همچنین پاسخگو بودن نهادهای قدرت و جلوگیری از ایجاد بحران در روابط خارجی ایران اهمیت زیادی دارد، چرا که اقتصاد ایران بهشدت از این فشارها تأثیر میپذیرد.
