صادق زیباکلام استاد دانشگاه، در یادداشتی که برای دیدارنیوز ارسال کرده است نگاهی به آنچه در ونزوئلا اتفاق افتاده داشت و تاکید کرد: مشکل ترامپ با جمهوری اسلامی بخاطر اختلاف های سیاسی است نه موضوع دموکراسی.
دیدارنیوزـصادق زیباکلام*:
درباره اتفاقی که در ونزوئلا و تهدید ایران توسط ترامپ چند تا نکته را باید بگویم.
نکته اول اینکه ونزوئلا عملا حیاط خلوت آمریکاییها به حساب میآید. یعنی منطقه آمریکای لاتین؛ بنابراین به آن سهولت و موفقیتی که آمریکاییها در ونزوئلا عمل کردند، نمیدانم که آیا به همان سهولت و سادگی و با همان موفقیت بتوانند مثلا در رابطه با جمهوری اسلامی ایران هم عمل کنند.
نکته دوم اینکه اساسا مسأله ونزوئلا و حکومت آقای مادورو از اساس با آنچه که در رابطه با جمهوری اسلامی است متفاوت بوده است. در حقیقت قوهقضائیه آمریکا علیه آقای مادورو اعلام جرم کرده، خودش و همسرش پرونده سنگینی در رابطه با موادمخدر دارند. حالا من جزئیات آن را نمیدانم، اما ایشان، به عنوان کسی که متهم به این است که مواد مخدر جابهجا و حملونقل میکرده به آمریکا وارد شده، مسأله این بوده که باعث دستگیری و انتقال ایشان به آمریکا شده است. اصلا و ابدا مسأله این نبوده که آقای مادورو شما دموکراسی را در کشورتان پایمال و خدشهدار کردید و زندانی سیاسی دارید. اصلا اینها نبوده و صورت مسأله به قاچاق موادمخدر و پولشویی برمیگردد.
نکته سوم اینکه به همین خاطر است که ظرف ۴۸ ساعتی که از این ماجرا میگذرد، معاون مادورو به عنوان سرپرست حکومت یا رژیم و هر اسم دیگری که بگذاریم تعیین شده و نکته جالب اینکه حتی تاکنون یک زندانی سیاسی هم آزاد نشده است؛ در حالی که میدانیم مخالفان زیادی که اسم آنها را مخالف مادورو بگذاریم یا زندانی سیاسی، در زندانهای کاراکاس، پایتخت ونزوئلا هستند که یک نفر آنها هم آزاد نشده است. یعنی آنقدر که ترامپ نسبت به نفت و منابع نفتی و ذخایر ونزوئلا و آینده این منابع و ذخایر حساسیت نشان داده و در مورد آن ظرف ۴۸ ساعت گذشته صحبت کرده، در مورد وضعیت سیاسی آینده ونزوئلا و مخالفان مادورو که در خارج از کشور هستند و آیا میتوانند برگردند یا خیر و اینکه تکلیف زندانیهای سیاسی چه میشود؟ ترامپ کوچکترین صحبتی نداشته و اظهارنظری نکرده است و زندانیهای سیاسی و مخالفین مادورو همه در زندان و بازداشتگاه به سر میبرند. در حالی که اگر این حرکت برای دموکراسی بود، قبل از نفت، ذغالسنگ و مسائل دیگر باید وضعیت مخالفین روشن میشد؛ بنابراین مسأله و وضعیت ایران با ونزوئلا به هیچ عنوان یکسان نیست. حالا خیلی از سیاسیون به خصوص در خارج از کشور، از جمله رضا پهلوی ابراز شادمانی کردند از آنچه ترامپ گفته و جمهوری اسلامی را تهدید کرده که اگر شما به معترضین شلیک کنید با ما طرف هستید، علیرغم شادمانی که اپوزیسیون از این خط و نشان ترامپ کردند، صورت مسأله این است که داستان ونزوئلا به هیچ عنوان در رابطه با دموکراسی و حقوقبشر نبوده است.
آنچه مسلم است، ترامپ به شدت با مادورو مخالف بود تا آنجا که میدانم دعوا سر این موضوع بوده و به هیچعنوان دعوای ترامپ و مادورو بر سر مسأله حقوقبشر و دموکراسی نبوده، برسر این بوده که آنجا یک پناهگاه و مرکز برای موادمخدر شده و در مرحله بعدی هم درآمدهای ناشی از موادمخدر که وارد خاورمیانه و لبنان و... شده و این صورت مسأله بوده و نه اینکه مادورو چرا شما مخالفینتان را سرکوب میکنید و چرا زندانی سیاسی در زندان دارید.
همچنان علیرغم تمام حملاتی که اپوزیسیون و براندازها به من میکنند، همچنان معتقدم که مسأله و مشکل ترامپ به هیچعنوان مسأله دموکراسی نیست. من اصلا به هیچعنوان ترامپ را طرفدار حقوق بشر، دموکراسی و آزادی نمیدانم. نه الان، بارها و بارها این را گفتم. ایضا کارنامه نتانیاهو در قبال ایستادگی و دفاع از حقوقبشر خندهدارتر از این است که نتانیاهو را طرفدار حقوقبشر بدانیم و بگوییم نتانیاهو نگران پایمال شدن حقوق بشر در ایران هستند. نه گذشته و حال ترامپ نشان میدهد که حقوقبشر و دموکراسی برایشان یک پول سیاه ارزش دارد و نه گذشته و حال نتانیاهو نشان میدهد که دموکراسی، حقوقبشر، آزادی و حقوق مدنی یک پول سیاه برای نتانیاهو ارزش داشته باشد؛ بنابراین اینکه اینها برای دموکراسی و حقوقبشر در ایران یقه چاک کنند، بسیار سوالبرانگیز است. اختلافات سیاسی است که هم اسرائیل و هم آمریکا با ایران دارند و اگر همین نظام جمهوری اسلامی، یک مقداری مطابق میل ترامپ و نتانیاهو سیاستهایش را تغییر دهد، کوچکترین اهمیتی نه ترامپ میدهد و نه نتانیاهو که نظام جمهوری اسلامی با مخالفینش چطور رفتار میکند.
*استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران
