دیدارنیوز: یک تحلیلگر مسائل سیاست خارجی گفت: وضعیت فعلی هزینههایش کمتر از یک جنگ نیست باید یک تصمیم اساسی اتخاذ شود.
اصرارهای تکراری رافائل گروسی برای بازدیدهای فراتر از تعهدات پادمانی ایران و طرح مداوم موضوع تعیین تکلیف سوخت حدود ۴۰۰ کیلوگرمی، بیش از آنکه فنی و حقوقی باشد، رنگ و بوی سیاسی به خود گرفته است. جمهوری اسلامی ایران همواره تأکید کرده که به تعهدات خود در چارچوب معاهده عدم اشاعه (NPT) و موافقتنامه پادمان پایبند بوده است.
با این حال، تبدیل درخواستهای اضافی به یک مطالبه دائمی، اصل بیطرفی آژانس را زیر سؤال میبرد. ایران حق دارد در برابر فشارهایی که خارج از چارچوب حقوقی و متأثر از خواست برخی دولتهاست، موضعی قاطع و منطقی اتخاذ کند. موضوع سوخت هستهای نیز یک مسئله فنی است که باید در فضایی حرفهای و به دور از هیاهوی رسانهای بررسی شود. احترام به حاکمیت ملی کشورها و پایبندی به قواعد حقوق بینالملل، شرط حفظ اعتبار و کارآمدی آژانس بینالمللی انرژی اتمی است.
قاسم محبعلی در گفتوگو با نامه نیوز درباره اعلام نگرانیهای مکرر گروسی از بلاتکلیفی بازرسیهای آژانس در ایران گفت: برنامه هستهای ایران به یک بحران بزرگ تبدیل شد و کارش به جنگ رسید؛ طبیعتا برای خروج از جنگ باید به یک تفاهم و توافق دست یافت وگرنه ممکن است این وضعیت همچنان ادامه پیدا کند.
وی افزود: ادامه وضعیت نه جنگ و نه توافق یا وقوع جنگ دوباره به نفع ایران نیست، چون شاید توافق پرهزینه باشد که حتما هم این طور است ولی هر چه باشد هزینه توافق کمتر از هزینه جنگ است. البته الان توافق با آژانس تحت توافق سیاسی با آمریکا معنا پیدا میکند، آژانس هم این واقعیت را کامل میفهمد.
این تحلیلگر مسائل سیاست خارجی اظهار کرد: آژانس کارگزار شورای حکام و شورای حکام کارگزار شورای امنیت است و شورای امنیت نیز بدون آمریکا نمیتواند هیچ تصمیمی بگیرد. امروز شاید طرفهای دیگری هم باشند، اما در موضوع هستهای ایران بازیگری اصلی آمریکا است. آژانس میتواند در شرایط فعلی کمک کند و سطح حساسیتها را پایین بیاورد ولی اصل عبور از این قضیه با یک توافق سیاسی جامع با آمریکا امکان پذیر است و تنها توافق هستهای جواب نمیدهد. یعنی اول باید مثل برجام با آمریکا توافق سیاسی کرد و بعد از آن میتوان با آژانس نیز به یک چارچوبی رسید.
وی افزود: از نگاه آمریکاییها برنامه هستهای ایران آیندهای ندارد و در حد همین بوشهر و راکتور تهران احتمال باقی ماندن آن است و صریحا هم غنی سازی را جزء خط قرمزها اعلام کردند. حالا هم بحث آژانس این است که واقعا امکان غنی سازی در ایران صفر شده است یا همچنان این امکان وجود دارد.
محبعلی گفت: اگر عراقچی و سایر مسئولان تصور میکنند آمریکاییها نهایتا حق غنی سازی را برای ایران به رسمیت میشناسند، بعید میدانم چنین اتفاقی بیفتد، چون سر این موضوع جنگ شد؛ اگر جنگ نمیشد و سر این موضوع به توافقی با آمریکا میرسیدیم، احتمالش بود که آمریکاییها حق غنی سازی را برای ایران به رسمیت بشناسند، اما جنگ شد و آنها نیز هزینه جنگ را پرداختند و بعید است از این موضع خود برگردند.
وی افزود: در مقطع کنونی امکان توافق سیاسی بین ایران و آمریکا وجود ندارد ولی به هر حال خطر این است که با تغییر شرایط امکان این توافق بوجود آید مثلا اینکه ایران به نتیجه برسد هزینه تحریمها بالاست و دیگر ادامه فروش نفت از طریق واسطهها ممکن نیست. شاید در کوتاه مدت این گزینه جواب دهد ولی در درازمدت ممکن نیست.
این تحلیلگر مسائل سیاست خارجی یادآور شد: وضعیت فعلی هزینههایش کمتر از یک جنگ نیست باید یک تصمیم اساسی اتخاذ شود. طرفی که به نفعش است برای مردم خود تصمیم اساسی بگیرد ایران است وگرنه آمریکا که به این شکل مشکل تأمین ارز، بیکاری و تورم ندارد. اگر این وضعیت ادامه پیدا کند امکان دارد یک درگیری جدید اتفاق بیفتد و بعد از آن دو طرف به توافق برسند.
