دیدارنیوز: قطع اینترنت در ایران یکی از کمصداترین، اما آسیبپذیرترین بخشهای اقتصاد هنر را نشانه گرفته است؛ گالریهای هنری که حیاتشان بیش از هر چیز به ارتباطات، اطلاعرسانی و دیدهشدن وابسته است، این روزها بهواسطه قطعی اینترنت، بسیاریشان عملا تعطیل شده یا با حداقل رونق به کار خود ادامه میدهند.
بازار کار گالریها که در سالهای اخیر تا حد زیادی به شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای آنلاین وابسته شده بود، حالا بدون ابزارهای اصلی خود، امکان فعالیت ندارد.
خاموشی بازار هنر
در هفتههای اخیر، تعطیلی تعداد قابلتوجهی از گالریها در شهرهای مختلف گزارش شده است؛ تعطیلیای که زنجیرهای از مشاغل وابسته به گالریها از هنرمندان و کیوریتورها (هنرگردانها) گرفته تا گرافیستها، نویسندگان استیتمنت و نیروهای اجرایی را نیز با توقف یا تعلیق کار مواجه کرده است. در غیاب اینترنت بینالملل و شبکههایی که افراد عموما در آنها با هم در ارتباط بودند، امکان انتشار فراخوانها، معرفی نمایشگاهها و حتی ارتباط حداقلی با مخاطبان از بین رفته و همین مساله، برنامهریزی برای آینده را نیز تا اندازه زیادی ناممکن کرده است.
کار از این حرفها گذشته
رزیتا شرفجهان، مدیر گالری طراحان آزاد، معتقد است که کار از این حرفها گذشته است. او میگوید: «در حال حاضر چند هفته است که بسیاری از گالریها تعطیل شده است. تمام بستر کار ما توسط اینترنت انجام میشود؛ از ارتباط با خریداران و هنرمندان گرفته تا تعامل با مخاطبان. مشخص است که با قطع شدن اینترنت تمام این موارد هم از بین میروند.»
این گالریدار که معتقد است قطعی اینترنت باعث آسیب به تمام بخشهای هنری شده است، درباره آسیبهای بلندمدت قطع اینترنت میگوید: «به طور کلی بازدید از گالریها یا سایر فعالیتهای هنری، اولویت اول افراد نیست. در واقع باید ابتدا شرایط عمومی آرام باشد تا خانوادهای بتواند به فعالیتهای فرهنگی و هنری بپردازد.»
او ادامه میدهد: «با این حال بعد از جنگ ۱۲روزه ما توانستیم خیلی زود به کار برگردیم و شرایط به حالت عادی بازگشت. اما درست در این شرایط گالریها تعطیل شدهاند و از سوی دیگر با توجه به اینکه تعطیلات نوروز را هم در پیش داریم، دیگر امید چندانی به بازگشت سریع به شرایط عادی وجود ندارد.»
خطرناک است
مهدی تمیزی، هنرمند، کیوریتور و پژوهشگر هنر، نیز معتقد است که تاثیرات قطع اینترنت در حوزه هنرهای تجسمی، در سه حوزه بیشتر خودش را نشان داده است: «با قطع اینترنت مشکل خیلی بزرگی برای جامعه گرافیستها به وجود آمده است. از تولید تا هماهنگی برای انجام یک طرح گرافیکی گرفته تا ارسال آن برای انتشار، دچار اختلال شده است. جامعه عکاسها نیز از این جریان مستثنی نیستند و آنها نیز با مشکلات بسیاری دست و پنجه نرم میکنند.»
او همچنین معتقد است که بازار گالریها نیز تحتتاثیر مستقیم خاموشی اینترنت قرار گرفته است: «اساسا برنامه گالریها به این صورت است که در بازههای زمانی کوتاهمدت نمایشگاه برگزار میکنند و باید بتوانند در این بازههای زمانی کوتاه، نمایشگاههای پیش رو را برای مخاطبانشان اطلاعرسانی کنند. این اطلاعرسانی بدون اینترنت امکانپذیر نیست و دیگر نمیتوان به الگوهای سابق همانند ارسال کارت دعوت برای تبلیغ نمایشگاهها بازگشت.»
این هنرمند با بیان اینکه قطع اینترنت به صورت دائم برای بخش وسیعی از جامعه خطرناک است، یادآور میشود: «بخش زیادی از مردم به واسطه اینترنت مشاغلشان را انجام میدهند. در حوزه هنر نیز علاوه بر گالریها، هنرمندان صنایعدستی نیز با مشکلات بسیاری مواجه شدند. این افراد در این سالها مغازه خودشان را به اینستاگرام انتقال داده بودند و با قطع اینترنت، عملا این مغازهها بسته شدهاند.»
رونق دوباره زمانبر است!
امیرحسین جباری، هنرمند و مدرس، نیز بر این باور است که بازگشت بازار هنرهای تجسمی به شرایط عادی، زمانبر است. او میگوید: «هر اتفاقی که در کشور رخ میدهد، هنر در تمامی حوزهها بهویژه هنرهای تجسمی اولین بخشی است که دچار مشکل و تعطیل میشود. مهمتر این است که بعد از هر اتفاقی که منجر به تعطیلی گالریها میشود، بازگشت به شرایط عادی فورا اتفاق نمیافتد و نیازمند زمان است. در واقع ممکن است مدتزمان تعطیلی کم باشد، اما رونق دوباره نیاز به زمان بسیار بیشتری دارد.»
او در ادامه به مشکلات اقتصادی هنرمندان اشاره میکند و میگوید: «بسیاری از هنرمندان، صرفا از انجام فعالیتهای هنریشان ارتزاق میکنند. بسیاری کلاسهای آنلاین برگزار میکنند یا از پیش نمایشگاه رزرو کردهاند. با هر بار تعطیلی، مشکلات اقتصادی برای این افراد پیش میآید که دیگر نمیتوانند حتی اجاره استودیو و زندگیشان را پرداخت کنند. این جریان هم تا زمانی که فضای هنرهای تجسمی به شرایط عادی بازنگردد و جامعه آمادگی حضور در عرصههای هنری را نداشته باشد، ادامه دارد.»
جباری، اما مهمترین موضوعی را که قطع اینترنت منجر به آسیب آن میشود مربوط به حوزه تبلیغات میداند: «در تمام کشورها، معرفی هنرمندان و آثارشان در بستر فضای مجازی انجام میشود. من به عنوان یک هنرمند نمیتوانم در تلویزیون تبلیغ بدهم. فضای تبلیغ برای من یعنی صفحات شخصی خودم و صفحاتی که در این حوزه فعالیت دارند و هنرمندان و مجموعهداران آنها را رصد میکنند.»
این هنرمند همچنین یادآور میشود: «از سوی دیگر با تعطیل شدن گالریها، برنامهریزی آنها نیز به مشکل برمیخورد. برنامه گالریها از پیش مشخص است و با هر بار تعطیلی باید تمام نمایشگاهها دوباره برنامهریزی شوند. در این دوران تعطیلی طبیعتا تعدادی از نمایشگاهها لغو شده و باید دوباره به آنها وقت داده شود. هنوز هم برخی از گالریها به دلیل تعطیلی در جنگ ۱۲روزه نمیتوانند نوبتهای جدید بدهند.»
او در پایان متذکر میشود که «علاوه بر هنرمندان و گالریها، تمام افرادی که در حوزه تبلیغات هنر فعالیت میکنند یا کارمندان گالریها هستند نیز بیکار میشوند. در واقع با تعطیلی گالریها تعداد زیادی از افراد مرتبط نیز با مشکل مواجه میشوند.»
