![ناترازیها مهمترین و اساسیترین مشکل اقتصاد ایران](/files/fa/news/1403/5/24/482522_478.jpg)
رییس اتاق بازرگانی ایران ضمن اشاره به کاهش ۳۰ درصدی درآمد سرانه هر ایرانی و زیر خط فقر بودن ۱۰ میلیون نفر، گفت که عدم تدوین واقعی و درست برنامه هفتم، فرصت بازیابی اقتصاد را از بین میبرد.
دیدارنیوز: غلامحسین شافعی امروز در نشست هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران با بیان اینکه هیچ ایرانی دلسوزی نمیتواند نسبت به آنچه در دو ماه گذشته رخ داده بیتفاوت باشد و امیدوارم کشور زودتر به سرمنزل آرامش برسد، اظهار کرد: این روزها در جلسات متعدد، مسئولان از ما سوال میکنند که برای بهبود وضع اقتصادی کشور چه باید کرد؟ در یککلام پاسخ ما در دو مورد اساسی خلاصه میشود.
دو راهکار برای بهبود وضع اقتصادی
رئیس اتاق بازرگانی ایران افزود: اول اینکه حل مشکل اقتصادی کشور و بهبود وضع اقتصادی مردم نیازمند سرمایهگذاریهای عظیم و دسترسی به فناوریهای بهروز است.
وی اضافه کرد: مورد دوم هم اینکه حضور افراد دارای اهمیت حرفهای در مناصب مهم اقتصادی کشور چارهساز است.
وی ادامه داد: آنچه تاکنون اقتصاد ما در طول دهههای گذشته با آن روبرو بوده خالی از موارد فوقالذکر و حرکت در مسیری پر از اشتباه بوده که ما را به نقطه بحرانی در اقتصاد کشور هدایت میکند.
۱۰ میلیون ایرانی زیر خط فقر هستند
شافعی تصریح کرد: طبق محاسبات گوناگون در ۱۰ سال اخیر درآمد سرانه حقیقی هر ایرانی بیش از ۳۰ درصد کاهش یافته است و حدود ۱۰ میلیون ایرانی زیر خط فقر رفتهاند.
وی افزود: چند سال است که حجم استهلاک از حجم سرمایهگذاری پیشی گرفته است و فقر مطلق حدود دو برابر شده است.
فعالان اقتصادی انگیزهای برای سرمایه گذاری مولد ندارند
رئیس اتاق بازرگانی ایران اضافه کرد: میانگین رشد اقتصادی با نفت طی سالهای ۹۰ تا ابتدای ۱۴۰۱ بر اساس آمارهای بانک مرکزی نیم درصد بوده است.
وی ادامه داد: این وضعیت نشان از سیطره ناا طمینانی در فضای کسبوکار و عدم انگیزه فعالان اقتصادی برای سرمایهگذاریهای بزرگ و مولد در کشور دارد. زمانی که سرمایهگذاری صورت نگیرد، تولید اشتغالزا و پایدار نخواهیم داشت و متعاقباً اشتغالزایی برای جمعیت جوان کشور رقم نخواهد خورد.
بیکاری فارغالتحصیلان هشدار جدی است
شافعی اظهار کرد: بر اساس اعلام بانک مرکزی نرخ بیکاری جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله در سال ۹۸ معادل ۲۶.۱ درصد و نرخ بیکاری جوانان ۱۸ تا ۳۵ ساله معادل ۱۸ درصد بوده است.
وی افزود: بررسی این شاخصها برای زنان در مقایسه با مردان عمق مشکل را بیشتر آشکار میکند. این نرخ برای کشوری که یکی از مزیتهای نسبی آن نیروی جوان تحصیلکرده است هشدار جدی تلقی میشود.
ماهیت سیاستهای اقتصادی دولت روشن نیست
رئیس پارلمان بخش خصوصی در ادامه گفت: نااطمینانیهای گسترده در اقتصاد ایران همریشه در سیاستهای اقتصادی داخلی دارد و هم در تحریمهای ظالمانه.
وی افزود: واقعیت آن است که هنوز همانند سالها قبل، ماهیت سیاستهای اقتصادی دولت نیز برای فعالان اقتصادی روشن نیست.
شافعی ادامه داد: سیاستهای دولت و مجلس درباره قیمتگذاری انرژی و قیمتگذاری خوراک برای صنایع چیست؟ سیاست کشور درباره نرخ ارز، درباره نرخ سود بانکی، درباره قیمتگذاری کالاها و خدمات و انواع نهادههای تولید چیست؟ منطق سیاستهای مالیاتی دولت و مجلس چیست؟ وضعیت بورس بهعنوان دماسنج اقتصاد در چند سال اخیر بهوضوح نتیجه سردرگمی سیاستهای اقتصادی و راهبردهای سیاسی کشور است.
وی تاکید کرد: بدون وجود چشمانداز روشنی درباره این سیاستها، یک فعال اقتصادی نمیتواند تصمیمات میانمدت و بلندمدت بگیرد.
لزوم مشارکت بخش خصوصی در تدوین استراتژی توسعه صنعتی کشور
رئیس اتاق بازرگانی ایران در ادامه به تدوین استراتژی توسعه صنعتی کشور اشاره کرد که در دستور کار دولت قرار گرفته است و گفت: تدوین سند استراتژی توسعه صنعتی موضوع فرابخشی است. اتاق ایران امیدوار است با دعوت از بخش خصوصی در کارگروههای تدوین سیاستها درباره رستههای اولویتدار، مشارکت عمومی و همگرایی در اجرایی شدن سند را قوت بخشد.
وی افزود: گزارشی که اخیراً توسط مرکز پژوهشهای اتاق ایران منتشر شده است ضمن بررسی تجربه توسعه صنعتی کشورهایی همچون چین، ژاپن، تایوان و کره جنوبی به این نتیجه میرسد که در کشورهایی که در توسعه صنعتی موفق بودهاند بدون استثنا از یک توالی صنعتی تدریجی پیروی کردهاند.
رئیس پارلمان بخش خصوصی تصریح کرد: به این معنا که در مراحل اولیه، مزیتهای نسبی خود را سکوی پرتابی برای مزیت سازی و خلق ارزش قرار دادهاند.
وی افزود: توسعه اقتصادی پایدار، نشأت گرفته از سیاستهای صنعتی سنجیدهای است که در مراحل ابتدایی با مزیتهای نسبی یک کشور همسو بوده و صنایع سازگار با ساختار داخلی و موجود را هدفگذاری کند.
شافعی اضافه کرد: استراتژیهای توسعه که بدون توجه به مزیتها، صرفاً با الگوبرداری از مراحل انتهایی توسعه کشورهای پیشرفته سعی بر تمرکز بر روی صنایع سنگین داشتند، به شکست منتهی شدند.
از مزیتهای کشور برای توسعه زنجیره ارزش تولید بهره نبردهایم
وی ادامه داد: در کشورمان نیز مزیتهای عدیدهای وجود دارد که متأسفانه بدون آنکه از آنها در راستای تقویت زنجیرههای ارزش صنعت استفاده شود یا نادیده گرفته و یا صرفاً به خام فروشی منتهی شدهاند. از این منظر شما ببینید که چقدر واقعیات اقتصاد ما با تجارب موفق در تضاد است.
شافعی افزود: به این معنا که از مزیتهای نسبی خود نظیر نیروی کار تحصیلکرده و به نسبت ارزان و همچنین منابع غنی انرژی و معدنی برای توسعه زنجیره ارزش تولید در کشور بهره نبردهایم و برعکس صنایع سرمایهبر و خام فروشی در اولویت قرار گرفتهاند.
وی تاکید کرد: امیدواریم تهیه این سند و اجرایی شدن آن معضل تصمیمگیریهای جزیرهای را حل کند و از همه این فرصتها و مواهب برای تکمیل زنجیره ارزش تولیدات رقابتپذیر استفاده شود.
در برنامه هفتم توسعه نباید آمال و آرزوهای بلندپروازانه را طرح کرد
شافعی در ادامه به تدوین برنامه هفتم توسعه اشاره کرد و گفت: اگر دولت و مجلس میخواهند در عرصه اقتصاد تحولی ایجاد کنند فرصت برنامه هفتم توسعه، بزنگاهی است که میتوان بخشی از ناکارآمدیهای انباشت شده را حلوفصل کرد. تمام تلاش آنها باید این باشد که نا اطمینانیهای مربوط به سیاستهای اقتصادی داخلی را کاهش دهند.
وی افزود: لذا برنامه هفتم بهجای طرح آمال و آرزوهای بلندپروازانه بیش از هر چیزی باید به دنبال تغییر ریل اداره کشور در جهت تأمین منافع کشور و مشارکت حداکثری در اجرای آن معطوف و متمرکز شود.
عدم تدوین واقعی برنامه هفتم، فرصت بازیابی اقتصاد را از بین میبرد
رئیس اتاق بازرگانی ایران اضافه کرد: با صراحت عرض میکنم که یکی از مشکلات برنامههای قبلی عدم توجه به واقعیات زمان تدوین برنامه از جمله آثار مخرب تحریمها بر توان تولیدی کشور و مشارکت ندادن بخش خصوصی و استانها و دیگر گروههای مرجع بوده است.
وی ادامه داد: چنانچه در فرآیند تدوین برنامه هفتم از بخش خصوصی مشورت گرفته نشود و برنامه هفتم نیز در چارچوب برنامهریزی غیرمشارکتی و از بالا به پایین و ارباب-رعیتی و در زمان اندک، تدوین شود فرصت بازیابی اقتصاد و جامعه از بین خواهد رفت.
شافعی تاکید کرد: انتظار میرود که از برنامههای کمفایده و نمایشی قبلی، درس گرفته شود و در مرحله تدوین برنامه از همه ظرفیتهای کشور بهویژه بخش خصوصی و نخبگان و ذینفعان استفاده شود.
کاهش سهم فناوری اطلاعات در تولید ناخالص ملی به دلیل محدودیتهای اینترنت
رئیس پارلمان بخش خصوصی در ادامه به مشکل ارتباطی کسب و کارها اشاره کرد و گفت: یکی از مشکلاتی که صاحبان کسبوکار بهویژه کسبوکارهای کوچک در این دو ماه با آن دستبهگریبان بودهاند، مشکل محدودیت اینترنت بهعنوان یکی از اجزای مهم و انکارناپذیر فضای کسبوکار امروز است.
وی افزود: آمارهای رسمی بانک مرکزی حاکی از آن است که ۳.۳ درصد از تولید ناخالص ملی بهصورت مستقیم به اقتصاد حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات گره خورده است.
شافعی ادامه داد: بر این اساس محدودسازی اینترنت در چند ماه اخیر ضمن آنکه زیان جبرانناپذیری را بر بسیاری از شرکتها بهویژه کسبوکارهای فعال در بخش خدمات تحمیل کرده، به کاهش سهم فناوری اطلاعات در تولید ناخالص ملی منجر شده است.
معاش ۹ میلیون نفر در معرض تهدید قرار دارد
وی افزود: برآوردهای انجامگرفته در سازمان صنفی رایانهای نشان میدهد معیشت ۹ میلیون نفر از جمعیت کشور که برای عرضه محصولاتشان از شبکههای اجتماعی بینالمللی استفاده میکنند، با اختلال سراسری در شبکه اینترنت در معرض تهدید قرار دارد.
۷۱ درصد محصولات عرضه شده در اینستاگرام، ایرانی است
شافعی گفت: اهمیت توجه به ادامه حیات کسبوکارهای اینترنتی از آنجا دوچندان میشود که بدانیم بیش از ۷۱ درصد از محصولات مبادله شده در صفحات اینستاگرام، کالای تولید ایران بوده است که عمدتاً زنان و جوانان صاحبان این کسبوکارها هستند.
۴۰۰ هزار کسب و کار در معرض نابودی
وی افزود: بر اساس نظرسنجی صورت گرفته توسط سازمان صنفی رایانهای در مهر ۱۴۰۱ که با مشارکت ۱۰۴ شرکت صورت گرفته حدود ۲۵ درصد پاسخدهندگان عنوان کردند که ۵۰ تا ۷۵ درصد فروششان کاهشیافته است.
رئیس اتاق بازرگانی ایران اضافه کرد: همچنین ۳۳ درصد از مشارکتکنندگان میزان کاهش فروش را بین ۷۵ تا ۱۰۰ درصد عنوان کردهاند.
وی افزود: برآورد میزان خسارت احتمالی در صورت تداوم محدودیتها هم جالب توجه است. ۲۵ درصد روزانه ۵۰ میلیون تا ۶۰ میلیون تومان خسارت برآورد کردهاند. ۲۱ درصد بین ۵۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان و ۲۶ درصد بالای صد میلیون تومان تخمین زدهاند.
شافعی گفت: بیش از ۴۰۰ هزار کسبوکار در این شرایط در معرض نابودی هستند. نوش داروی بعد از مرگ سهراب کارساز نیست.