
سعید لیلاز : آمریکاییها اگر تصور میکنند روی مناسبات داخلی ایران و جناحبندیهای قدرت در ایران میتوانند اثر بگذارند و فردی را مقابل رهبری عَلَم کنند، کاملا اشتباه کردهاند و مذاکرات را به شکست میکشانند. اگر آمریکاییها این کار را نکنند و وارد دستهبندیهای سیاسی در ایران نشوند و بپذیرند که حرف اول و آخر را در ایران یک نفر میزند به نظر من در جمهوری اسلامی این انعطاف وجود دارد که با آمریکاییها به توافق برسیم.
دیدارنیوز ـ سرویس اقتصادی: سعید لیلاز تحلیلگر اقتصادی و فعال اصلاحطلب در گفتگو با خبرنگار دیدار با اشاره به پیروزی بایدن و پیامدهای آن در روابط ایران و آمریکا گفت: نباید تصور کرد که در دولت بایدن همه مسائل ایران و آمریکا حل میشود، البته در این که شرایط و تحولات داخل آمریکا بر ایران نیز اثر میگذارد شکی وجود ندارد. آمریکا تنها کشوری در دنیا است که تحولات داخلیاش بر ایران اثر گذار است.
استاد دانشگاه شهید بهشتی ادامه داد: در حال حاضر پیروزی بایدن بیشتر اثر روانی داشته است. ترامپ در ۲ سال گذشته و همچنین در ۷۰ روز آینده به گونهای عمل کرده و میکند که برداشتن تحریمها فوقالعاده سخت است. همچنین در ۲ سال گذشته اتفاقاتی همچون ترور سردار سلیمانی رخ داده که جلوی توافق سریع الوصول ایران و آمریکا را میگیرد. همچنین در ایران و در درون حاکمیت افرادی هستند که به یک رابطه عادی شده میان ایران و آمریکا، خوشبین نیستند.
لیلاز با اشاره به اهمیت نقش کشورهای منطقه در توافق احتمالی میان ایران و آمریکا گفت: رابطه ایران و کشورهای جنوب خلیج فارس و همچنین سایر کشورهای منطقه به نقطه حضیض تاریخی رسیده است و توافق ایران و آمریکا باید از دالان کشورهای منطقه عبور کند و این کشورها کارشکنی خواهند کرد. آمریکا نیز نمیتواند به مصالح کشورهای منطقه و اسراییل بیتفاوت باشد. به خصوص این که دموکراتها به لابی اسراییل هم نزدیک هستند. این موارد، رابطه ایران و آمریکا را سخت میکند.
این تحلیلگر اقتصادی افزود: البته در کنار نکات منفی فوقالذکر نکات مثبت هم وجود دارد. معتقدم حتی اگر ترامپ هم روی کار میآمد، رفتار آمریکا عوض میشد. واقعیت این است که اقتصاد ایران بسیار بیش از تصور آمریکاییها تابآوری داشت. اقتصاد ایران آسیب زیادی دید، اما خلاف تصور آمریکاییها، فرونپاشید.
لیلاز در خصوص چشمانداز مذاکرات احتمالی گفت: در دیپلماسی، بن بستی وجود ندارد. آمریکاییها هم فهمیدهاند که اقتصاد ایران فرو نمیپاشد و ایران هم تسلیم فشار نمیشود. همچنین در منازعه ایران و آمریکا موضوع جنگ و یورش نظامی هم منتفی است. هم اقتصاد ایران در شرایط سختی است و هم آمریکاییها نیاز دارند به مسائل داخلی خودشان و مسائل سایر نقاط جهان بپردازند. این موارد به ما این چشمانداز را میدهد که ممکن است مصالحه بشود، اما در مجموع راهی بسیار دشوار، پر پیچ و خم و طولانی برای توافق در پیش است، ولی این اتفاق خواهد افتاد.
این فعال سیاسی اصلاحطلب تاکید کرد: بایدن بهمن ماه آغاز به کار میکند که آن هنگام، کاملا نزدیک به انتخابات ۱۴۰۰ در ایران است. آمریکاییها اگر تصور میکنند روی مناسبات داخلی ایران و جناحبندیهای قدرت در ایران میتوانند اثر بگذارند و فردی را مقابل رهبری عَلَم کنند، کاملا اشتباه کردهاند و مذاکرات را به شکست میکشانند. اگر آمریکاییها این کار را نکنند و وارد دستهبندیهای سیاسی در ایران نشوند و بپذیرند که حرف اول و آخر را در ایران یک نفر میزند به نظر من در جمهوری اسلامی این انعطاف وجود دارد که با آمریکاییها به توافق برسیم. هر گامی که آمریکا بردارد ایران هم دقیقا یک گام مشابه برمیدارد، اما ابتکار عمل دست آمریکاییها است، چون آنان از برجام خارج شدند. حتی اگر همکاری آمریکا، موردی باشد ایران هم همکاری موردی میکند.
وی در خصوص محتوای مذاکرات گفت: یکی از موضوعات مذاکره، موضوع موشکی است. ایران به بُرد ۲ هزار کلیومتر موشک نیاز دارد، چون در مقابل اسراییل باید بتواند از خودش دفاع کند. البته ایران قبول کرده که بُرد موشک را بیش از این افزایش نمیدهد و از این جهت خیال اروپاییها را راحت کرده است. ایران از این مقدار بُرد موشک، کوتاه هم نمیآید و این قابل توافق است. در خصوص مسائل منطقه هم ایران در این مدت در عراق، سوریه، یمن و لبنان حضور کمتری دارد. یکی دیگر از خواستههای آمریکاییها این است که زمان تعلیق غنیسازی در توافق هستهای را طولانیتر کند که ایران نیز میتواند این را بپذیرد. اگر آمریکایی از برجام خارج نمیشدند هم هر سه مورد قابل حل و فصل بود.