«نمیشود، درِ این طویله باید بسته بماند» این اراجیف، بیادبی و هتک حرمت سرگرد حسین حقشناس رییس کلانتری ششم وقت در تبریز است که در پاسخ به درخواست مردم برای باز کردن درهای مسجد حاج میرزا یوسف (قزللی) و برگزاری مراسم چهلم درگذشت شهدای قیام قم بود که واکنش محمد تجلا، دانشجوی آزاده و معترضِ تبریزی و زدن سیلی به صورت افسرِ توهینکننده را در پی داشت. حقشناس اما پاسخ این سیلی را با سرخی گلوله داد و سینه دانشجوی معترض را شکافت.
![](/files/fa/news/1398/11/29/153002_279.jpg)
دیدارنیوز - به شهادت رسیدن یک معترض انقلابی اعتراضات عزاداران قیام قم، به خاک و خون کشیده شدن مردم تبریز به دست ماموران ساواک و شهربانی را به دنبال داشت. این جنایت خونین موجب شعلهور شدن خشم مردم و گسترش اعتراضات در سراسر شهر شد و تمرکز معترضان در ۲۹ بهمن ۱۳۵۶ به خصوص در اطراف باغ گلستان، مسجد جامع شهر و خیابان فردوسی بود.
پس از رسیدن خبر جنایت پیاده نظام رژیم به نجف، امام خمینی (ره) در هشتم اسفند ۱۳۵۶ از توصیف «بسیار خطرناک» درباره دودمان پهلوی یاد کردند و با حمایت از سلحشوریهای مردم تبریز، فریاد «مرگ بر شاه» مردم در این قیام را خط بطلان بر گزافهگوییهای عوامل رژیم دانستند.
رهبر فقید انقلاب اسلامی اولین پیام خود به مردم تبریز را «غمنامه» نامید و چنین نوشت: «من الان که مشغول نوشتن این غمنامه هستم، نمیدانم که به برادران عزیز تبریزی ما چه میگذرد. آیا شاه به جنایات خود ـ ولو موقتاً ـ خاتمه داده است یا نه؟ آیا میخواهد پس از آن قتلعام، بازماندگان را چنان سرکوبی کند که نفسها قطع شود؟ لکن باید بداند که دیر شده؛ ملت ایران راه خود را یافته و از پای نمینشیند تا جنایتکاران را به جای خود بنشاند و انتقام خود و پدران خود را از این دودمان سفاک بگیرد. »
ایشان افزودند: «من نمیدانم با چه زبانی به اهالی محترم تبریز و به مادران داغدیده و پدران مصیبت کشیده تسلیت بگویم؛ با چه بیان این قتل عامهای پیدرپی را محکوم کنم. من از مقدار جنایات و عدد مقتولین و مجروحین اطلاع صحیح ندارم، ولی از بوقهای تبلیغاتی معلوم میشود که جنایتها بیش از تصور ماست. با این وصف، شاه افراد پلیس را که به قتل عام به دلخواه او دست نزدهاند میخواهد به محاکمه بکشد. خاطره بسیار أسفانگیز قم هنوز ما را در رنج داشت که فاجعۀ بسیار ناگوار تبریز پیش آمد که هر مسلمی را رنج داد و ما را به سوگ نشاند. »
بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران ادامه دادند: «زنده باشند مردم مجاهدِ عزیزِ تبریز، که با نهضت عظیم خود مشت محکم بر دهان یاوهگویانی زدند که با بوقهای تبلیغاتی انقلاب خونین استعمار را که ملت شریف ایران با آن صددرصد مخالف است، انقلاب سفید شاه و ملت مینامند و این نوکر اجانب و خودباخته مستعمرین را نجات دهنده کشور میشمارند. مردَکی نجات دهندۀ کشور است که مخازن بزرگ ثروت این ملت مظلوم را دو دستی تقدیم اجانب نموده و آن پول ناچیز را که میگیرد، تقدیم میکند و در مقابل، آهن پارههایی میگیرد که هیچ دردی از ملت دوا نمیکند. آن شخصی نجات دهنده است که با مصونیت دادن اتباع اجانب، کشور را از حیثیت ساقط و به شکل مستعمرۀ عقب افتاده درآورده است. مردَکی حافظ آزادی ملت است که در سرتاسر کشور، احدی را حق یک کلمه حقگویی و انتقاد نمیدهد و پلیس ننگینش بر سر این ملت مظلوم سایه افکنده. شاهی عدالتگستر است که در هر چند گاهی، با قتل عام، ملتی را به عزا مینشاند.»
امام امت با یادآوری جنایات شاهِ پدر، متذکر شدند: «استبداد محمدرضا خان پهلوی و پدر روسیاهش روی سلاطین مستبد را سفید کرد. تاریخ ایران به یاد ندارد این چنین سفاکی و قتلعام پیدرپی را که به دست این یاغی سفاک انجام میگیرد. تاریخ مشروطیت به یاد ندارد این چنین مجلس سنا و شورا را که اهالی محترم متدین آذربایجان را مشتی اوباش و بیدین معرفی کنند؛ از مجلسی که دست نشاندۀ شاه است بیش از این توقع نیست. اکنون بعد از آن همه کشتار و جنایات تبریز و آن همه خونخواریهای شاه، مشتی سازمانی را با کارگران مجبور با سرنیزه، در گوشه و کنار کشور به راه انداخته تا با عربده کشیدن و به نفع دستگاه جنایت و خیانت تظاهرات به راه انداختن، میخواهند لکههای ننگ را از سر و صورت این مستبد خونخوار شستشو کنند؛ غافل از آنکه با آب زمزم و کوثر هم محو نخواهد شد. تاریخ، رنجهای ملت و ستمکاری و جنایات این پدر و پسر را ضبط کرده و در فرصتی منتشر خواهد کرد. »
ایشان با رد و نکوهش بیخبری محمدرضا پهلوی از جنایتهای دستنشاندگانش در تبریز، گفت: «عجب آنکه از قرار مسموع هیأتی از دستگاه به آذربایجان آمده است که بیخبری شاه را از این جنایات اعلام کند و آن کس که احتمال آن را بدهد کیست جز سازمانیها و اعضای مجلسین که آنها هم احتمال نمیدهند و تظاهر به خلاف میکنند.»
امام خمینی (ره) بار دیگر در حمایت از قیام مردم، گفتند: «با خواست خداوند قهار، اکنون در تمام کشور صداهای ضد شاهی و ضد رژیم بلند است و بلندتر خواهد شد؛ و پرچم اسلام بر دوش روحانیون ارجمند، برای انتقام از این ضحاک زمان، به اهتزاز خواهد درآمد؛ و ملت اسلام ـ یکدل و یک جهت ـ به پاس از مکتب حیات بخش قرآن، آثار این رژیم ضد اسلامی و مروّج زرتشتی را محو خواهد کرد. اَلَیْسَ الصُّبْحُ بِقَریبٍ؟»
ایشان افزودند: «اهالی معظم و عزیز آذربایجان ـ ایّدهم الله تعالی ـ بدانند که در این راه حق و استقلال و آزادی طلبی و در حمایت از قرآن کریم تنها نیستند؛ شهرهای بزرگ، چون شیراز، اصفهان، اهواز و دیگر شهرها و مُقدم از همه قم مرکز روحانیت و پایگاه حضرت صادق ـ سلام الله علیه ـ و تهران بزرگ با آنها هم صدا و هم مقصد، و همه و همه در بیزاری از دودمان پلید پهلوی شریک شمایند. امروز شعارها در کوچه و برزن هر شهر و هر ده، مرگ بر شاه» است و هرچه عمال کثیف کوشش میکنند که جنایات را از مرکز اصلی که شاه است منحرف و به دولت یا مأموران متوجه کنند، کسی نیست که باور کند. »
رهبر فقید انقلاب اسلامی خطاب به مردم آذربایجان تاکید کردند: «به شما اهالی معظم آذربایجان نوید میدهم، نوید پیروزی نهایی. شما آذربایجانیان غیور بودید که در صدر مشروطیت برای کوبیدن استبداد و خاتمه دادن به خودکامگی و خودسری سلاطین جور به پا خواستید و فداکاری کردید.»
بنیانگذار جمهوری اسلامی در آستانه چهلم شهدای قیام تبریز در پیام دیگری از نجف، نوشتند: «با فرا رسیدن اربعین مقتولین مظلوم تبریز غمهای ملت غیرتمند تجدید میشود. ملت مظلوم ایران باید در هر چند صباحی پرچمهای سیاه افراشته کنند و در سوگ بنشینند برای جوانان عزیز و عزیزان اسلام که به دست عمال آمریکا و به امر شاه در خاک و خون کشیده شدند و هنوز چشمها گریان و دلها بریان است، برای یک قتل عمومی که دست امریکا و سایر اجانب از آستین شاه بیرون آمده و ملت را به عزای دیگر مینشاند و من نمیدانم دنبال این اربعین، قتلهای دیگری و جنایات تازهای است؛ و ضحاک عصر در خونخواری تجدید مَطلع میکند یا مأمور جنایت به صورت دیگر میشود.»
امام امت ادامه دادند: «ما از این جنایات پیدرپی و کشتار وحشیانه ناراحت و در عین حال امید داریم. ناراحتی برای آنکه جوانان رشید روحانی و دانشگاهی و بازاری و سایر طبقات را که امید برای آتیۀ کشور هستند از دست دادهایم و میدهیم؛ و امیدواریم؛ چون میبینیم این جنایات شاهانه و این کشتار وحشیانه نتوانست و نمیتواند نهضت این ملت بیدار به پاخاسته را به سستی گرایاند؛ هر چه جنایت و قتل افزایش یافت ملت در ارادۀ آهنین خود قویتر و مستحکمتر شد. »
ایشان با بیان اینکه کشتار بیرحمانۀ قم، ایران را به هیجان درآورد و تبریز عزیز را به قیام همگانی مردانه در قبال ظلم و بیدادگری کشاند و کشتار دسته جمعی تبریز، ملت غیور ایران را چنان تکان داد که در آستانۀ انفجار است، ادامه دادند: «انفجاری که دست اجانب را به خواست خدای متعال برای همیشه قطع کند؛ انفجاری که انتقام مظلومان را از شاه بگیرد و دودمان سیاهروی پهلوی را برای همیشه از تاریخ ایران محو کند و این ننگ را از صفحۀ آن بزداید. ما کشته دادیم و رنج بردیم لکن هر قطره خون آنها خونهایی را در رگ جوانان غیرتمند ما به جوش آورد و آتشی در دل آنها روشن کرد که به خواست خداوند تعالی خاموش نشود مگر پس از سوزاندن درخت جهنمی استعمار و به آتش کشیدن عمال رو سیاه آن.
امام خمینی (ره) خطاب به ملت ایران هم متذکر شدند: «شماای ملت بزرگ ایران، از این تلاش مذبوحانه دستگاه جبار و از این قتل و جرح قم و تبریز نهراسید و نمیهراسید؛ که خود این جنایات، نشانۀ وحشتزدگی شاه و از دست دادن اعتدال اعصاب اوست. اکنون لازم است وحدت کلمۀ خود را ـ که به حمدالله حاصل است ـ با کمال جدیت حفظ کنید و صفوف خود را در زیر پرچم عدالتپرور اسلام فشرده کنید و لازم است تمام جناحها که در پیشرفت مکتب رهایی بخش اسلام در تکاپو هستند به هم پیوندند، و با شعار واحد که شعار اسلام و قرآن است هم صدا شوند، از درون مدارس روحانی تا درون دانشگاهها و از عمق بازارها و کارگاهها تا دشت پهناور دهقانان زحمتکش صحرانورد و از کمینگاه محراب مساجد تا صحنۀ احزاب سیاسی و گروه دانشمندان، دکترها و مهندسین و جناحهای محترم لشکری و کشوری همه و همه همدست و همزبان کوشش مردانه کنند در راه نجات این کشتی که با چنگال و دندان اهریمنهای خارج و داخل با خطر غرق مواجه است. »
رهبر فقید انقلاب اسلامی ادامه دادند: «اسلام عزیز از شماای گروههای مسلمان که در هر لباس و شغلی هستید، استمداد میکند؛ و وظیفۀ همه است که در نجات آن کوشش کنید و ضربههایی که از سلاطین جور، خصوصاً در این ۵۰ سال حکومت ضد اسلامی و ملی دودمان پهلوی، خورده است و میخورد جبران کنید. کُلُّکُمْ راعٍ وَ کُلُّکُم مَسْئُول و لازم است با کمال قدرت و هوشیاری اشخاص یا گروههایی که گرایش به مکتبهای غیراسلامی دارند و به خوی فرصتطلبی میخواهند در این اوقات از فرصت استفاده نموده خود را در صفوف شما داخل کنند و به شما در موقعش از پشت خنجر بزنند از خود دور کنید و به آنها مجال تحرک ندهید. به غیر مکتب اسلام و شعار اسلامی، کشور از خطر نجات پیدا نمیکند و لازم است این بوقهای تبلیغاتی شاه و دستنشاندگان بیآبرویش را هر چه بیشتر رسوا و افتضاح آن را آشکارتر کنید.»
امام امت افزودند: «چه بوقهایی که ۵۰ سال است برای جا زدن دودمان خیانتکار پهلوی به جای خدمت به وطن که در این چند روز به اوج خود رساندند و اشخاصی از خدا بیخبر به مداحی پرداختند که هم خود و هم ملت به دروغ آن آگاهند؛ و چه بوقهایی که شاه معلومالحال را به اسلامخواهی و عدالتپروری معرفی میکنند، اخیراً باز زمزمۀ بسیار خطرناک دانشگاه اسلامی در مشهد مقدس آغاز شده است، غافل از آنکه اینها کوچکتر از آنند که بتوانند اسلام را با اسم اسلام بکوبند. ما همانطور که سابق گفتیم، کسانی که در این دانشگاه قلابی وارد شوند به ملت معرفی میکنیم و آنها را از اعضای رسمی سازمان امنیت قلابی بدتر و مضرتر به اسلام و کشور اسلامی میدانیم، و ملت اسلام با آنها معاملۀ معاند با اسلام خواهد کرد و چنان آبروی آنها در جامعه ریخته میشود که نتوانند دم از اسلامِ شاه ساخته بزنند. »
ایشان در واکنش به جریانسازی رژیم پهلوی و مارکسیستی دانستند قیام تبریز هم، بیان کردند: «قیام تبریز، چون نهضت همۀ ایران، اسلامی است، برای دفاع از حق و از احکام اسلام است، و نسبت دادن این قیام به مارکسیستها یا مارکسیستهای اسلامی ـ که در تبلیغات شاهانه است ـ جز خدعه نیست و دلیل بر آن است که این مکتبهای انحرافی پایگاهی در ایران ندارند والا شاه از آنها ذکری نمیکرد. اکنون باید تمام جناحها از هر طبقه بدانند که جز در سایۀ اسلام و در زیر پرچم توحید و قرآن، راه پیروزی مسدود است و، چون شاه میخواهد نهضتهای اصیل اسلامی را از مجرای خود منحرف و به گروههایی که هم منحرف و هم بین ملت پایگاهی ندارند نسبت دهد، باید همۀ گروههای سیاسی و طبقات روشنفکر با صراحت و بدون هیچ ابهام، نهضت و تحرک خود را اسلامی و برای اجرای قوانین عدالتپرور قرآن کریم معرفی کنند و به گروه روحانی و کارگری و تودۀ ملت به پیوندند که با این منطق حیلۀ حساب شدۀ اجانب را که به زبان شاه اجرا میشود خنثی کنند و در غیر این صورت با برچسب مارکسیسم و احیاناً مارکسیسم اسلامی جناحهای روشن و متحرک را از سواد اعظم که ملت مسْلم است جدا و از خاصیت مطلوب ساقط و ملت را نیز تضعیف نموده و پیروزی را عقیم یا به مدت طولانی معوق میکنند.»