"دیدارنیوز" ابعاد پزشکی جنجال ایدز در روستای چنار محمودی را مورد بررسی قرار داده است؛
دیدارنیوز ـ رسول شکوهی: حتما ماجرای این روزهای روستای چنار محمودی شهرستان لردگان در چهارمحال و بختیاری را شنیده اید. عدهای از اهالی این روستا به ویروس HIV و بیماری ایدز مبتلا شدند که نداشتن آگاهی درست نسبت به این بیماری و عدم مدیریت صحیح باعث شد که مشکلاتی به وجود بیاید. بماند که برخی از افراد با هدف سودجویی به دنبال کسب منافع خود بودند و میخواستند از آب گل آلود ماجرای لردگان، برای خود منفعتی کسب کنند، ولی این اتفاق بیش از پیش به اهمیت آگاه سازی جامعه نسبت به بیماری ایدز صحه گذاشت.
به صورت خلاصه اگر بخواهیم اشارهای به اتفاقات چند وقت اخیر داشته باشیم، ماجرا از حدود یک ماه پیش شروع شد، آن زمان که بهورز این روستا متوجه مثبت بودن آزمایش چند نفر از اهالی شد و به بهانه تست دیابت، تعداد بیشتری را تحت آزمایش قرار داد و در نهایت مشخص شد که این مشکل در افراد دیگر نیز وجود دارد. کوچک بودن روستا و نزدیکی ارتباطات باعث شد که این مساله نگرانی در بین اهالی روستا به وجود بیاورد و اتهامات به خانه بهداشت وارد شود که از امکانات آلوده استفاده کرده است.
آمارهای غیررسمی حدود ۲۰۰ مبتلا به این ویروس را مطرح کرده اند اما در مقابل، آمارهای رسمی حدود ۶۰ نفر را اعلام کرده اند. اگر به این آمار در سطح کشور مراجعه کنیم ماجرا تکان دهندهتر خواهد شد. آمارهای کشور نشان میدهد که تاکنون حدود ۴۲ هزار فرد مبتلا به این ویروس در کشور شناسایی شده اند که حدود ۹ هزار نفرشان فوت و حدود ۱۲ هزار نفر وارد فاز بیماری شده اند و بقیه HIV مثبت هستند. البته شماری از مبتلایان هنوز ناشناخته اند که شناسایی آنها از طریق بیماریابی فعال باید انجام شود.
این آمارها نشان از آن دارد که میزان آگاهی نسبت به این ویروس و بیماری در کشور هنوز کم است و باید فکری جدی صورت گیرد. توجه به بحث پزشکی و به تعبیر سادهتر فنی ماجرا به ما کمک میکند تا هم به تحلیل درست تری نسبت به ماجرای لردگان برسیم و هم نسبت به وضعیت ایدز در ایران قضاوت بهتر و در نتیجه سیاستگذاریهای بهتری داشته باشیم.
دیدارنیوز پیش از این در گفتگو با حمیدرضا شاعری رئیس و موسس انجمن ایدز ایران به ابعاد مختلف این موضوع پرداخته است.
علم پزشکی درباره ماجرای ایدز در لردگان چه میگوید؟
ویروس ایدز یا HIV عامل بروز بیماری ایدز است که از چهار روش سرنگ مشترک (عمدتا بین معتادان تزریقی)، ارتباط جنسی محافظت نشده، تزریق خون یا فرآورده خونی آلوده و از مادر مبتلا به نوزاد منتقل میشود و روش دیگری برای انتقال ندارد. روبوسی، با هم غذا خوردن و نشست و برخاست با مبتلایان به این ویروس، عامل انتقال نیست.
همانطور که در این موارد ذکر شد سرنگ مشترک که در بین معتادان به «خون بازی» شهرت دارد باعث انتقال این ویروس میشود و ابزار تست قند خون چنین امکانی ندارد. به وسیله نیدل یا سوزنی که سوراخی ایجاد میکند که با فشار، خون بیرون آمده و تست انجام میشود، خونی وارد بدن افراد نمیشود. همچنین در مواردی که کودکان در این روستا به این بیماری مبتلا شده اند به احتمال زیاد از مادر خود در دوران نوزادی گرفته اند.
دیگر نکته مهم در بحث فنی این بیماری این است که افرادی که به ویروس ایدز یا HIV مبتلا میشوند تا حدود ۶ ماه در دوره پنجره هستند یعنی با آزمایشهای معمولی امکان تشخیص ویروس در بدن آنها وجود ندارد، البته به تازگی آزمایشهای سریع تشخیص هم وارد کشور شده که در صورت وجود ویروس در بدن افراد، امکان تشخیص دارد. افرادی که این ویروس را دارند، بیمار ایدز نیستند و ممکن است تا ۱۰ سال و حتی بیشتر هیچ علامتی نداشته باشند، اما ناقل ویروس محسوب میشوند. پس در کوتاه مدت این ویروس نمیتواند به کسی منتقل شود و سپس سریع مشخص شود.
اگر بخواهیم جمع بندی در این زمینه داشته باشیم باید به نکات زیر توجه کنیم:
سوال اصلی این است که مگر برای تست دیابت از سرنگ استفاده میشود؟ برای این تست از نیدل یا سوزن مخصوص استفاده میشود که در بدبینانهترین حالت ممکن، اگر از نیدل مشترک هم استفاده شده باشد حدود ۲ درصد احتمال انتقال بیماری وجود دارد که بعید است از نیدل مشترک استفاده شده باشد.

یک منبع آگاه به دیدارنیوز گفت از ۲۴ نمونه تستی که از مردم روستای چنارمحمودی گرفته شده و به یکی از بیمارستان های تهران ارسال شده، نمونههای قابل تاملی در آنها دیده شده است. ۱۷ مورد از این ۲۴ مورد CD۴ زیر ۲۰۰ داشته اند. به زبان ساده یک سری تی سل (T Cell : سلولهای T) در بدن هستند که دارای انواعی می باشند. تی سلهای cd۴ مثبت، دیدهبانهای بدن هستند. ایدز این دیدهبانها را میکشد و بدن دیگر دیدهبان ندارد و وقتی یک بیماری وارد بدن میشود هیچ دیدهبانی وجود ندارد که سیستم ایمنی را آگاه کند که مثلا یک عامل عفونی وارد آن شده و علیه آن بجنگد. چون این دیدهبان وجود ندارد بیمار مبتلا به ایدز با یک سرماخوردگی ساده ذات الریه میگیرد و میمیرد. همانطور که در بحث ایدز مشخص است این بیماری کسی را نمیکشد، ایدز باعث میشود که سیستم ایمنی مختل شده و وقتی سیستم ایمنی نباشد فرد از بین میرود.
نتایج تستها نشان میدهد ۱۷ نمونه از این روستا دارای CD۴ زیر ۲۰۰ و مابقی زیر ۱۲۰ بودند. پزشکان بر این باورند که این اعداد و ارقام نشان دهنده این مساله است که این افراد بین ۷ تا ۱۲ سال است که درگیر این بیماری هستند و به هیچ وجه این مساله ربطی به چند ماه گذشته ندارد.
دیگر کسی نیست که در جهان نسبت به اهمیت این موضوع نداند، ولی در عمل همچنان شاهد مواردی از این دست هستیم. الگوی ایدز در ایران از سرنگ آلوده در سالیان گذشته به ارتباط جنسی تغییر پیدا کرده و به این خاطر که مسائل جنسی به عنوان یک تابو در جامعه ایران مطرح است در سطح جامعه و در سطح سیاستگذاران توجه درستی به این مساله نمیشود.
بعد از این مساله شایعاتی مطرح شد که وزارت بهداشت بخشنامهای منتشر کرده که باعث تعجب زیادی شد. البته این بخشنامه تکذیب شد و این نوید را داد که مسئولین توجه ویژهای به این ماجرا داشته و دارند. به جای ندیدن مساله باید با آگاه سازی و آموزش درست این ماجرا را مدیریت کرد نه اینکه چشمها را بر واقعیت بست. بیماران نیز با آگاهی متوجه این مساله میشوند که با پیشرفت علم پزشکی در حال حاضر میتوان این بیماری را تا حدی کنترل کرد.