حسن هانیزاده، کارشناس روابط بینالملل در یادداشتی با عنوان «آمریکا و ونزوئلا» به بازداشت مادورو با دستور ترامپ اشاره کرد و نوشت که این اقدامات بهروشنی بیانگر حاکم شدن «قانون جنگل» بر مناسبات بینالمللی است.
دیدارنیوز _ حسن هانیزاده*:
آخرین گزارشها و تحولات میدانی نشان میدهد ایالات متحده آمریکا پس از سلسلهای از بهانهجوییها از جمله طرح ادعاهایی درباره حمله به کشتیها و تهدید امنیت دریایی اکنون وارد مرحلهای جدید از فشار و مداخله علیه ونزوئلا شده است. این اقدامات که با عملیات نظامی محدود، تهدیدهای آشکار و حتی طرح ادعاهایی درباره بازداشت رئیسجمهور ونزوئلا همراه بوده، بهروشنی بیانگر حاکم شدن «قانون جنگل» بر مناسبات بینالمللی است.
آنچه امروز در قبال ونزوئلا رخ میدهد نقض آشکار اصول بنیادین حقوق بینالملل، اصل حاکمیت ملی کشورها و ممنوعیت توسل به زور است. حمله یا تهدید نظامی علیه کاراکاس نهتنها فاقد هرگونه مشروعیت حقوقی است، بلکه نشان میدهد نظام بینالملل بهجای حرکت به سمت تقویت نهادهای چندجانبه، بیش از پیش در مسیر قدرتگیری یکجانبه قدرتهای بزرگ قرار گرفته است. سکوت معنادار سازمان ملل متحد و نهادهای بینالمللی در برابر این تحولات، پرسشهای جدی درباره استقلال و کارآمدی این نهادها ایجاد کرده است.
عدم محکومیت قاطع اقدامات آمریکا علیه ونزوئلا نشان میدهد که سازمان ملل نیز تحت تأثیر اراده و فشار قدرتهای بزرگ قرار گرفته و عملا از ایفای نقش بیطرفانه و بازدارنده خود فاصله گرفته است. حمله آمریکا به کاراکاس از جهات مختلف، شباهتهای نگرانکنندهای با سناریوهای تکراری در عراق و لیبی دارد؛ کشورهایی که با ادعاهای واهی و مداخلات نظامی، ابتدا ساختار سیاسی آنها هدف قرار گرفت و در نهایت به بیثباتی فروپاشی و بحرانهای عمیق انسانی دچار شدند. این تجربهها نشان میدهد که واشینگتن همچنان در پی حذف تدریجی مخالفان و دولتهای مستقل از معادلات جهانی است.
در مجموع تحولات اخیر در ونزوئلا بیانگر آن است که آمریکا با تکیه بر قدرت نظامی و سیاسی خود درصدد است مخالفانش را یکی پس از دیگری از صحنه خارج کند. روندی که نهتنها امنیت منطقهای و جهانی را تهدید میکند، بلکه آینده نظم بینالملل و اعتبار نهادهای جهانی را نیز با چالشهای جدی روبهرو ساخته است. اتفاقات اخیر در ونزوئلا فرصتی است برای نهادهای بینالمللی تا نشان دهند از چه میزان استقلال رای برخوردار هستند و آیا میتوانند از موجودیت خود دفاع کنند یا باید در برابر زیادهخواهی آمریکا سکوت کنند و شاهد اضمحلال بیش از پیش خود باشند.
*کارشناس روابط بینالملل
