
تا آقای هاشمی در قید حیات بود از ظرفیت او در آشتی دادن ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس و منطقه استفاده نکردیم و حالا هم چهرههایی داریم که از آنها استفاده نمیکنیم. هرچه فاصله ما با کشورهای همسایه و منطقه بیشتر شود آنها به اسراییل نزدیکر میشوند. اگر مشکل ما در منطقه حل شود در دنیا هم حل خواهد شد. چرا از ظرفیت سید محمد خاتمی، ناطق نوری و کمال خرازی و افراد بسیاری که در کشور داریم استفاده نمیکنیم؟
دیدار نیوز– اسفندیار عبدالهی: حرف و حدیث ها در مورد نشست ورشو همچنان ادامه دارد و کارشناسان فراوانی در رابطه با چرایی انتخاب لهستان، کشورهای حاضر در این نشست و اهداف برگزاری و تبعات آن به اظهار نظر پرداخته اند. به نظر می رسد هراس امنیتی اروپای شرقی از اقدامات روسیه و آلمان که مسبوق به سابقه است، به وسیله گرایش این کشورها به آمریکا، نمایان شده است و به همین دلیل، مورد بهره برداری دونالد ترامپ قرار گرفته است که با انتخاب ورشو به عنوان محل برگزاری نشست امنیتی، بتواند هم جهان و هم افکارعمومی در شرق اروپا را به خطا بیاندازد. ترامپ با انتخاب لهستان، همزمان می خواهد پیام هایی برای روسیه و ایران ارسال کند، پیام هایی که حکایت از حضور مقتدرانه آمریکا در شرق اروپا دارد و هم نمایانگر عدم انزوای این کشور پس از خروج از برجام است.
سید جلال ساداتیان، سفیر پیشین ایران در انگلیس و کارشناس روابط بین الملل در گفتگو با دیدارنیوز و در پاسخ به این پرسش که تشدید تحرکات ضد ایرانی آمریکا و رفت و آمدهای دیپلماتیک به منطقه و کشورهای همسایه چه پیامی برای ایران دارد، گفت: آمریکاییها از برجام خارج شدند، چون فکر میکردند ایران هم خارج میشود. آنها چون پیش بینی درستی از واکنش ایران نداشتند، تلاش میکنند برای متهم کردن ایران، اجماع جهانی جدیدی مانند آنچه قبل از برجام بود شکل بدهند.
این استاد روابط بین الملل افزود: اگر ایران پس از ترامپ از برجام خارج میشد، آنها قصد داشتند قطع نامههایی در شورای امنیت علیه ایران به تصویب برسانند که آرزوی دیرینه اسرائیل برآورده میشد و با حملات نظامی، به ایران هجوم می آوردند، اما ایران در برجام ماند و ماندن ایران باعث شد که اتحادیه اروپایی بتواند برخی اقدامات خود را در مقابل آمریکا پیگیری کند.
وی اضافه کرد: آنچه که اتحادیه اروپایی بر آن تأکید ورزید این بود که برجام یک تعهد بین المللی و توافق شورای امنیت است، چراکه قطعنامه ۲۲۳۱ پشتوانه این توافق است و هر کشوری نمیتواند به دلخواه خود از آن خارج شود و این نحوه خارج شدن آمریکا در حقیقت، نوعی یکجانبه گرایی و به تعبیر ما قلدری و زورگویی است.
ساداتیان خاطرنشان کرد: تا اینجا اتحادیه اروپا، خانم موگرینی و به خصوص سه کشور قدرتمند اروپایی یعنی بریتانیا، آلمان و فرانسه، چند بار بیانیه دادند و تاکید کردند ایران به تعهدات خود عمل کرده است و شاهد این قضیه را ۱۲ مرتبه تأیید آژانس بین المللی انرژی اتمی قلمداد کردند، لذا از برجام حمایت کردند. این موضع اروپاییها برای آمریکا بسیار سنگین بود، آمریکا از نظر دیپلماسی در دنیا تنها ماند و آنچه را که میخواست به آن دست پیدا کند به دست نیاورد. ترامپ و نیکی هیلی در آخرین جلسه مجمع عمومی سازمان ملل، برنامه ریزی مفصلی برای ایجاد یک ائتلاف بین المللی علیه ایران ترتیب داده بودند که با شکست مواجه شد.
وی اظهار کرد: خروج از سوریه نیز عقب نشینی دیگری بود. آمریکا برای جبران شکستها، نیاز به هجمه رسانهای قوی علیه ایران داشت و دارد تا بتواند ایرانهراسی را دامن بزند و از این طریق، اتحادیه اروپایی را هم در فشار قرار بدهد؛ لذا به این نتیجه رسید باید پایگاه این نشست در یک کشور اروپایی باشد که لهستان را انتخاب کرد. جمهوری چک و لهستان جزء متحدین قدیمی ایالات متحده آمریکا هستند، هرچند دیگر کشورها روی خوشی به این مطلب نشان ندادند.
نماینده پیشین مردم همدان در مجلس شورای اسلامی تاکید کرد: ترامپ تلاش دارد از طریق حضور رؤسا و رهبران کشورهایی از آسیا، آفریقا و اروپا، توجهات جهانی را به این منطقه جلب کند، ولی اتحادیه اروپا و از جمله خانم موگرینی اعلام کردند که شرکت نمیکنند. به فرض اینکه موفق بشوند جمعی را در ورشو گرد آورند؛ پایگاه و جایگاه حقوقی این گردهمایی در کجاست؟ خروج ایالات متحده آمریکا از برجام، یک کار غیر قانونی و خلاف اصول روابط دیپلماتیک است، موضوعی که ایالات متحده آمریکا مدعی اجرای آن است.
ساداتیان با یادآوری این موضوع که بعد از جنگ دوم جهانی، غربیها سازمان ملل و منشور آن را به وجود آوردند که به منزله قانون اساسی دنیاست و نسبت به توسعه آن، سازمان های بین المللی متعددی ایجاد کردند، گفت: ولی امروز آمریکا به طور یکجانبه از یکی از تعهدات این سازمان که قطعنامه ۲۲۳۱ است خارج میشود و در واقع علیه خود عمل میکند.
استاد روابط بین الملل افزود: اکنون هم با یک اقدام غیر قانونی دیگر قصد دارند عدهای را دور هم جمع کنند و سر و صدا راه بیندازند. این نشان میدهد سیاست خارجی آمریکا با شکستهای جدی روبرو شده است. برای جبران تلاش دارند با قلدری، زورگویی، فشارهای مادی و پرهزینه و مرعوب کردن تعدادی از کشورها، بخشی از مسائل خود را به پیش ببرند که این قاعده از مشروعیت برخوردار نیست.
وی در پاسخ به این پرسش که به نظر میرسد تقابل آمریکا با ایران فراتر از برجام است و مسئله حضور منطقهای ایران و امنیت اسرائیل و کوتاه آمدن ایران از همه مواضع خود، جزء این مسائل است؛ گفت: ایران به تحریک اسرائیل، به عنوان خطر اول برای منطقه و جهان معرفی شده است. اسرائیل؛ محور و مرکز همه مناقشات منطقه ماست. اروپاییها از نقش ایران در محو خطر داعش بارها تشکر کردند. خانم ترزا می در پارلمان اروپا صحبت کرد و آنجا مطرح کرد که داعش نه اسلامی است و نه کشور است، ولی برای منطقه و اروپا خطرات عدیدهای را ایجاد کرده است که بلوک ایران توانست در ابتدای کار، از گسترش خطر داعش جلوگیری کند.
ساداتیان ادامه داد: ایران بود که موفق شد مسئله اقلیم کردستان را سریع حل کند؛ به طوری که بارزانی موفق نشد آن منطقه را به یک نقطه بحرانی برای کل منطقه تبدیل کند، و تنها نتانیاهو بود که از بارزانی حمایت کرد. اینها میخواهند موضوع را از ایران فراتر برده و بگویند کل منطقه در خطر تهدید ایران است، خود را بانی صلح جهانی معرفی کرده و سپس جهان را با خودشان همراه کنند.
سفیر پیشین ایران در انگلیس گفت: ما در داخل ایران، خطاها و اشتباهاتی داریم. از طرفی، آمریکاییها عملکرد مغز خود را به اسرائیلیها سپرده اند و کوشنر رفیق گرمابه و گلستان نتانیاهو، کاملاً از طریق لابی صهیونیست عمل میکند و از طرفی هم از توان دیپلماسی خود بهره نبردیم.
ساداتیان افزود: ایران مانع پیروزی آمریکا در سوریه و عراق شد لذا ترامپ عصبانی است، چون نتوانست در منطقه ما کاملا مسلط شود. ما نیز باید از توان دیپلماسی خود بهرمند شویم. به جای حصر و ممنوع التصویری، از این سرمایهها استفاده کنیم. چرا از ظرفیت سید محمد خاتمی، ناطق نوری و کمال خرازی و افراد بسیاری که در کشور داریم استفاده نمیکنیم؟ مرحوم آقای هاشمی در تاریخ چند ده ساله منطقه، تنها کسی بود که توانست در سفر عربستان، از مکانهایی مانند فدک که میگفتند مهریه حضرت زهرا (س) است، بازدید کند. سعودیها اجازه دادند آقای هاشمی و هیئت همراه به آن مکان بروند. تا آقای هاشمی در قید حیات بود از ظرفیت او در آشتی دادن ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس و منطقه استفاده نکردیم و حالا هم چهرههایی داریم که از آنها استفاده نمیکنیم. هرچه فاصله ما با کشورهای همسایه و منطقه بیشتر شود آنها به اسراییل نزدیکر میشوند. اگر مشکل ما در منطقه حل شود در دنیا هم حل خواهد شد. آقای سید محمد خاتمی رئیس جمهور، ناطق نوری رییس مجلس و کمال خرازی وزیر امور خارجه ایران بودند، چرا از آنان استفاده نمیکنیم؟ آقای ظریف را تنها نگذاریم و از چهرههای محبوبی که در دنیا به آنها احترام میگذارند استفاده کنیم. نظام از سید محمد خاتمی و ناطق نوری در دیپلماسی عمومی استفاده کند، حضور آنها در عرصه دیپلماسی در دنیا جلب توجه میکند و برای ایران سرمایهاند، ایران در شرایطی است که باید از همه چهرهها و ظرفیتهای ملی و سرمایههای انسانی خود استفاده کند.