
اقدام آمریکا در دادن رای ممتنع به قطعنامه شورای امنیت درباره آتش بس در غزه، فشارهای بینالمللی روی بنیامین «بیبی» نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل را در بحبوحه تهاجم احتمالی زمینی فاجعهبار به رفح به شدت افزایش داده است؛ اقدامی از طرف جو بایدن که به نظر میرسد «بیبی» را در سازمان ملل منزوی کرده و شکافها آغاز شده است.
دیدارنیوز: این مطلب را با ترجمه اختصاصی دیدار بخوانید با این توضیح که لزوما مطالب درج شده در این مقاله مورد تایید دیدار نیست و تنها جهت اطلاع خوانندگان منتشر شده است.
منبع: میدل ایست آی
نویسنده: شون متیوز
مترجم: حمید رضا بابایی
تحلیلگران میگویند تصمیم آمریکا برای دادن رای ممتنع به قطعنامه شورای امنیت درباره غزه، "معنادار است، اما بیانگر تفاوت خاصی نیست"
به دنبال رای ممتنع آمریکا به قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل درباره غزه، روابط میان اسرائیل و دولت بایدن به پایینترین سطح خود از آغاز جنگ غزه تاکنون رسیده است. قطعنامه شورای امنیت که روز دوشنبه تصویب شد، خواستار آتشبس فوری در باریکه غزه شده است.
پس از خودداری آمریکا از وتو کردن این قطعنامه، دفتر بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل، به آمریکا تاخت و این اقدام را "عقب نشینی آشکار آمریکا از موضع همیشگیاش" نامید. دفتر نخست وزیر اسرائیل افزود این اقدام، به حماس "امیدواری میبخشد"؛ آن هم در بحبوحه مذاکرات نفسگیردر دوحه قطر، برای توافق تبادل اسرا.
آمریکا پیشتر اعلام کرده بود از قطعنامه "غیر الزام آوری" که خواستار "آتش بس فوری" در ماه مبارک رمضان است، حمایت خواهد کرد. این قعطنامه از حماس و گروههای فلسطینی میخواهد اسیرانی را که در اختیار دارند، آزاد کنند، اما سرنوشت آنها را مستقیما به آتشبس گره نزده است.
دفتر نتانیاهو در تهدیدی علنی علیه دولت بایدن – اندکی پیش از رای گیری شورای امنیت- اعلام کرد اگر آمریکا از اسرائیل در شورای امنیت حمایت نکند، سفر هیات عالی رتبه اسرائیل را به واشنگتن لغو خواهد کرد. این هیات قرار بود درباره تهاجم زمینی اسرائیل به رفح در جنوب غزه، با مقامات آمریکایی گفتگو کند. آمریکا هفته پیش اعلام کرده بود، برای ترغیب اسرائیل به توقف عملیات رفح، به آن "پیشنهادات جایگزین" ارائه خواهد کرد.
بلافاصله پس از تصویب قطعنامه شورای امنیت، سفر تزاچی هانگبی مشاور امنیت ملی اسرائیل و ران دِرمر وزیر امور راهبردی اسرائیل به آمریکا لغو شد.
اقدام اسرائیل در علنی کردن اختلافات با دولت بایدن، ظاهرا کاخ سفید را شگفت زده کرده است. جان کربی سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا گفت، ما از لغو سفر هیات اسرائیل، "به نوعی حیرتزده شدهایم". وی نتانیاهو را به ایجاد "جوی از اختلاف در آمریکا" متهم کرد، در شرایطی که به گفته او "ضرورتی نداشت."
مقامات آمریکایی بعد از جلسه شورای امنیت اعلام کردند، رای ممتنع آمریکا به معنای تغییر در سیاستهای آن نیست. اما تحلیلگران پیشبینی میکنند این اقدام، آغاز تنشهای بیشتر آمریکا با اسرائیل خواهد بود، چرا که نتانیاهو قول داده است به رغم هشدارهای آمریکا، به تهاجم خود به رفح ادامه دهد. به ویژه در حالی که نخست وزیر اسرائیل برای بقای سیاسی خود در داخل اسرائیل، در حال جنگ است.
مریسا خورما مدیر برنامه خاورمیانه در مرکز ویلسون – اندیشکده مستقر در واشنگتن- میگوید، "این رویکرد بسیار بی بی مآبانه است. او دوست ندارد به حاشیه رانده شود، لذا همچنان برای مقابله با آن تلاش خواهد کرد. "
"خانه در آتش"
دولت بایدن در خصوص چند مساله سیاسی با اسرائیل اختلاف نظر دارد. به گفته مقامات وزارت بهداشت فلسطین، در تهاجم اسرائیل به غزه، تاکنون بیش از ۳۲ هزار فلسطینی که عمدتا زن و کودک هستند، کشته شدهاند.
این تلفات، خشم آمریکاییهای عرب تبار و نیز جامعه ترقیخواه این کشور را در آستانه انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۴ آمریکا، نسبت به دولت بایدن برانگیخته است. درخواست آمریکا برای تقویت تشکیلات خودگردان فلسطین و زمینه سازی به منظور ازسرگیری مذاکرات تشکیل دو دولت، نتانیاهو را خشمگین کرده است.
دولت بایدن تا روز دوشنبه "کنترل صرف" – یا صبر کردن پیش از اقدام – را دنبال میکرد و ترجیح میداد عمدتا از طریق واسطهها، انتقادات کلامی و همچنین رسانهها، نسبت به رویکرد اسرائیل اظهار یاس کند.
بایدن از کارزارهای انتخاباتی برای انتقاد از اسرائیل بهره برده و بمب بارانهای اسرائیل را علیه غزه، "ناسنجیده" خوانده است. در همین حال اطلاعات راه یافته به بیرون از کاخ سفید حاکی است، رئیس جمهور آمریکا، همتای اسرائیلی خود را "عوضی" خوانده است.
پیشتر در همین ماه بود که سناتور چاک شومر، ارشدترین قانون گذار از حزب دمکرات آمریکا و از متحدان بایدن، در سخنانی خواستار برگزاری انتخابات در اسرائیل و تعیین جایگزین برای نتانیاهو شده بود. با وجود تمام این فراز و فرودها، آمریکا مایل نبود برای تغییر رویکرد اسرائیل در غزه – آن طور که خود میخواست – به اسرائیل فشاری ملموس اِعمال کند.
مثلا دولت بایدن همچنان به ارسال سلاح به اسرائیل ادامه داده و حتی اغلب، کنگره را برای این منظور دور زده است. از آغاز جنگ غزه در هفتم اکتبر گذشته، آمریکا سه قطعنامه شورای امنیت را برای برقراری آتش بس در غزه، وتو کرده است. در عین حال آمریکا مانع از آن شد که اصلاحیه مورد نظر روسیه در قطعنامه آتش بس غزه در دسامبر گذشته، در شورای امنیت، تصویب شود.
آرون دیوید میلر، مذاکره کننده سابق آمریکایی در خاورمیانه به میدل ایست آی گفت، تصمیم روز دوشنبه آمریکا برای دادن رای ممتنع به قطعنامه شورای امنیت، "نخستین دادههای عملی" آمریکا در اعمال فشار بر اسرائیل بوده است.
مارتین ایندیک سفیر سابق آمریکا در اسرائیل و مذاکره کننده صلح خاورمیانه در دولت باراک اوباما، میگوید تصمیم آمریکا "انتقال این علامت به بی بی است که خانهاش آتش گرفته و او نباید آمریکا را آن گونه که تصور میکند، به حساب آورد. "
رای گیری روز دوشنبه با استقبال گسترده در شورای امنیت سازمان ملل مواجه شد. لحظهای کمنظیر از این صحنهها، که در آن آمریکا به دلیل حمایت از اسرائیل در میان اعراب و متحدان اروپایی خود در سطح بینالملل منزوی شده است.
اسرائیل برای مواجهه با مشکلات سازمان ملل به کمک آمریکا متکی است، و در این شرایط مشخص نیست که آیا بازی دیپلماتیک دولت بایدن در جامعه جهانی، اسرائیل را تحت تاثیر قرار خواهد داد و اهداف سیاست خارجی واشنگتن را محقق خواهد کرد یا خیر.
"اقدامی معنادار"
مقامات حالِ حاضر و پیشین آمریکایی به میدل ایست آی گفتهاند، حصول توافق برای مبادله اسرا میان حماس و اسرائیل که به توقف شش هفتهای جنگ منجر میشود، به مهمترین محور سیاست خارجی آمریکا تبدیل شده است.
دولت بایدن امیدوار است که این توافق به آتشبس دائمی تبدیل شود که به جنگ در غزه پایان داده، زمینه ازسرگیری مذاکرات تشکیل دو دولت (اسرائیل-فلسطین) را فراهم کند؛ و از طرفی به تقویت تشکیلات خودگردان بیانجامد تا همزمان بر باریکه غزه و کرانه باختری اشغال شده حکومت کند.
آمریکا همچنین خواستار افزایش سریع کمکهای انسان دوستانه به غزه و جلوگیری از تهاجم همه جانبه اسرائیل به رفح در جنوب این باریکه است، شهری مرزی که یک و نیم میلیون آواره فلسطینی در آن پناه گرفتهاند.
میلر به میدل ایست آی گفت، "اقدام روز دوشنبه آمریکا معنادار است، اما در قبال آن اهداف، بیانگر تفاوت خاصی نیست." وی افزود رای آمریکا و اختلافات علنی با اسرائیل، موضع حماس را در مذاکرات مستحکمتر خواهد کرد. به ویژه در شرایطی که حماس صرفا، از تحمل تهاجم گسترده اسرائیل به عنوان پیروزی یاد کرده است.
مذاکرات دوحه به میانجیگری مصر و قطر، ظاهرا متوقف شده است. حماس از قطعنامه شورای امنیت استقبال و اعلام کرده حاضر است برای تبادل اسرای اسرائیلی با زندانیان فلسطینی در اسرائیل، مذاکره کند.
در حالی که آمریکا امیدوار است تا بتواند نتانیاهو را در انزوای سیاسی قرار دهد، وی تنها مقام ارشد اسرائیلی نیست که قول داده است به جنگ در غزه ادامه خواهد داد و به رفح حمله خواهد کرد. اکثر اسرائیلیها نیز طرفدار تهاجم به رفح هستند، منطقهای که اسرائیل مدعی است چهار گردان حماس در آنجا مستقر هستند.
یوآو گالانت وزیر دفاع اسرائیل، روز دوشنبه تنها چند ساعت پس از رای شورای امنیت، در خارج از کاخ سفید در سخنانی گفت تا آزادی حدود ۱۳۰ اسیر که اسرائیل معتقد است همچنان در غزه هستند، جنگ پایان نخواهد یافت.
وی گفت، "اگر به پیروزی کامل و قاطع در غزه دست نیابیم، جنگی بزرگتر در شمال به ما نزدیکتر خواهد شد." اشاره وی، نبردهای کنونی میان حزبالله و اسرائیل در مناطق مرزی بود.
در همین حال نجیب میقاتی نخست وزیر موقت لبنان روز دوشنبه با اشاره به رای شورای امنیت، از کشورهای مختلف خواست اسرائیل را "تحت فشار" قرار دهند تا حملات خود را به لبنان متوقف کند.
انتظار میرود گالانت در دیدار با لوید آستین وزیر دفاع، آنتونی بلینکن وزیر امور خارجه، و جیک سالیوان مشاور امنیت ملی آمریکا، درباره تهاجم به رفح گفتگو کند. وی همچنین به دنبال سلاح و مهمات است تا اسرائیل بتواند به جنگ ادامه دهد.
یک معیار مهم برای این که آیا آمریکا مایل است بر فشار خود به اسرائیل بیفزاید یا خیر، چند ماه دیگر مشخص خواهد شد. یعنی زمانی که قرار است بلینکن در کنگره آمریکا شهادت دهد که آیا استفاده اسرائیل از سلاحهای آمریکایی در جنگ غزه، منطبق با قوانین بینالمللی و بشردوستانه بوده است یا خیر.
نتانیاهو در زمینه کشمکش با رهبران آمریکا، بیگانه نیست. وی میتواند با استفاده از نفوذ خود در میان قانون گذاران جمهوریخواه آمریکایی، بر بایدن فشار آورد. مایک جانسون رئیس مجلس آمریکا هفته پیش گفته بود وی قصد دارد رهبر اسرائیل را برای سخنرانی در یک جلسه کنگره، به آمریکا دعوت کند.