
در حالی که جنگ میان اسرائیل و حماس بحران انسانی را در غزه تشدید کرده، درخواستهای جهانی برای توقف درگیریها در حال افزایش است.
دیدارنیوزـ سرویس بینالملل: این مطلب را با ترجمه اختصاصی دیدار بخوانید با این توضیح که لزوما مطالب درج شده در این مقاله مورد تایید دیدار نیست و تنها جهت اطلاع خوانندگان منتشر شده است.
منبع: اندیشکده شورای روابط خارجی آمریکا
نویسندگان: کریستینا بوری، دایانا روی
مترجم: حمید رضا بابایی
گروه فلسطینی حماس در ۷ اکتبر (۱۵ مهر)، جنوب اسرائیل را هدف حملهای گسترده و غافلگیر کننده قرار داد، که مرگبارترین تهاجم به اسرائیل در تاریخ بوده است. (حماس اعلام کرد این اقدام به دنبال تشدید حملات مرگبار شهرک نشینان اسرائیلی و بیحرمتی مکرر به مقدسات اسلامی صورت گرفت.) به دنبال آن و در پی اعلام جنگ اسرائیل علیه حماس، اوضاعِ به شدت نابسامانِ مردم در باریکه غزه، که بیش از ۲ میلیون فلسطینی را در خود جای داده، بحرانیتر شده است. با تشدید خشونتها، برخی غیرنظامیان زخمی و اتباع خارجی، از فرصت کوتاه "توقف نبرد با ملاحظات انسانی" استفاده کرده و از غزه خارج شدهاند. اما با بالا رفتن تلفات جنگ، درخواستهای بینالمللی برای آتشبس کامل درحال افزایش است.
غزه، منطقهای کوچک با وسعت تقریبی ۱۳۹ مایل مربع (۳۶۰ کیلومتر مربع) تقریبا به اندازه شهر دیترویت آمریکا است. پیش از وقوع خشونتهای جاری، اوضاع انسانی در این باریکه بسیار بحرانی بود. به دلیل ۱۶ سال محاصره اسرائیل، حدود ۹۵ درصد از ساکنان غزه به آب بهداشتی دسترسی ندارند، و بیش از نیمی از مردم آن برای برخورداری از خدمات اساسی زندگی، به کمکهای بینالمللی وابسته هستند. علاوه بر آن، بر اساس قوانین بینالملل، تقریبا ۸۰ درصد از ساکنان غزه آواره محسوب میشوند، و در مجموع فلسطینیها، بزرگترین جامعه بیخانمانها در جهان هستند.
آنتونی گوترش دبیرکل سازمان ملل متحد میگوید، از هفتم اکتبر به بعد، اوضاع غزه "فاجعهبار" شده است. به گفته وزارت بهداشت حماس، تا ۱۰ نوامبر (۱۹ آبان) دستکم ۱۱ هزار و ۷۰ فلسطینی در غزه کشته شدند که دو سوم آنها زنان و کودکاه هستند، و در عین حال از سرنوشت ۲ هزار و ۶۵۰ نفر دیگر اطلاعی در دست نیست. منابع مستقل قادر به تایید این ارقام نیستند، اما منابع دیگر نیز تعداد کشته شدگان را هزاران نفر اعلام کردهاند. در میان کشته شدگان دستکم ۴۰ خبرنگار و کارکنان رسانهای دیده میشوند و بیش از ۱۰۰ تن از کارمندان سازمان ملل نیز در حملات اسرائیل کشته شدهاند. در حملات حماس، حدود هزار و ۲۰۰ نفر کشته شدند که تقریبا ۷۰ درصدشان غیرنظامی بودند.
اسرائیل باریکه غزه را در محاصره کامل قرار داده، آب و برق آن را نیز قطع کرده است. ذخایر غذایی و دارو نیز به سرعت درحال کاهش است. تنها نیروگاه برق غزه نیز به دلیل نبودن سوخت به صورت کامل از کار افتاده است. نبودن برق، تاسیسات آب شیرین کنی و تجهیزات تصفیه فاضلاب را از کار انداخته و به این ترتیب دسترسی به آب سالم به شدت دشوار شده است. حملات هوایی اسرائیل، مناطق مختلف شهری، مدارس و مساجد غزه را نابود کرده است گرچه ارتش اسرائیل مدعی است تنها مراکز ذخیره تسلیحات و یا مناطقی را که نیروهای حماس از آنها استفاده میکنند و یا به اشغال آنها درآمده، هدف قرار میدهد. با این حال حملات هوایی اسرائیل به ساختمانهای مسکونی و تاسیسات درمانی و پزشکی، به تلفات گسترده غیرنظامیان منجر شده است.
گزارشها حاکی است، تا هفته دوم نوامبر، نظام درمانی و بهداشتی نابود شده بود. جیره سوخت و تجهیرات پزشکی در بیمارستانها به شدت کاهش یافته است. ظرفیت دو بیمارستان عمده در شمال غزه تا همین جا هم به پایان رسیده و بیمارستانهای جنوب غزه هم مملو از مجروحان و بیماران است. از اول نوامبر حملات هوایی اسرائیل به بیمارستان الشفا، بزرگترین و مجهزترین بیمارستان غزه، آغاز شد. مقامات اسرائیلی مدعی هستند حماس در زیر این تاسیسات درمانی، یک مرکز فرماندهی دایر کرده است. در همین حال، اختلاف میان اسرائیل و مقامات بهداشتی در غزه بر سر تحویل احتمال سوخت به مراکز درمانی، مانع از رسیدن سوخت به بیمارستان الشفا شده است. هزاران نفر هم از بیم حملات اسرائیل، از این بیمارستان گریختهاند. وزیر انرژی اسرائیل گفته است تا زمانی که حماس تمام ۲۴۰ گروگان اسرائیلی را آزاد نکند، برق، سوخت و آب تحویل غزه نخواهد شد.
اسرائیل در ۱۳ اکتبر (۲۱ مهر) به بیش از یک میلون نفر از ساکنان شمال غزه ۲۴ ساعت فرصت داد پیش از تهاجم زمینی ارتش، به جنوب بروند. سازمان ملل از اسرائیل خواست این دستور را لغو کند چرا که تحقق این امر بدون "تبعات ویرانگر انسانی غیرممکن است." تا ۱۰ نوامبر (۱۹ آبان) بیش از یک میلون و ۶۰۰ هزار نفر از مردم غزه، یعنی بیش از نیمی از کل ساکنان این منطقه، آواره شده بودند.
گزینههای موجود برای آوارگان در غزه محدود است. اسرائیل دو گذرگاه خود را با غزه بسته است. مصر هم که از طریق گذرگاه رفح با غزه هممرز است، تاکنون میزبان ۳۵۰ هزار آواره و پناهجوی فلسطینی بوده است. با این حال رفح تنها گزینه قابل پیش بینی برای مدیریت آوارگان است. دولت مصر گذرگاه رفح را باز کرده است و به کامیونهای حامل آب، غذا و تجهیزات پزشکی اجازه داده است وارد غزه بشوند، گرچه ابتدا تمایلی به این کار نداشت. البته مقامات سازمان ملل میگویند، اقلامی که روزانه از رفح تحویل غزه میشود تنها بخشی کوچک از نیازهای ضروری آن را تامین میکند. برخی اتباع خارجی و همچنین غیرنظامیان مجروح اجازه یافتهاند از طریق رفح به خارج از غزه بروند. به علت حملات اسرائیل، گذرگاه رفح چندین بار موقتا بسته شده است.
منابع غذایی، سوخت و آب در غزه به سرعت در حال کاهش است. آمریکا با هماهنگی سازمان ملل و سایر نهادهای امدادی بینالمللی؛ در حال تلاش برای ایجاد "مناطق امن" در غزه هستند تا غیرنظامیان بتوانند نیازهای اساسی خود را دریافت کنند.
سازمان ملل در ماه نوامبر، برای تامین نیازهای مردم غزه و کرانه باختری، مجددا درخواست ۴۸۱ میلیون دلار کمک فوری کرد. در غزه، صندوق کودکان ملل متحد (یونیسف) و همچنین نهاد امداد و اشتغال آوارگان فلسطینی در خاور نزدیک وابسته به سازمان ملل متحد (آنروا) تلاش میکنند نیازهای اساسی مردم از جمله تجهیزات پزشکی، سوخت و دیگر اقلام فوری در اختیار آنها قرار گیرد. سازمانهای متعدد امدادی دیگر از جمله کمیته بینالمللی صلیب سرخ و هلال احمر- که جمعیت هلال احمر فلسطین را تشکیل میدهند- و همچنین سازمان پزشکان بدون مرز نیز در حال تحویل کمکهای بشردوستانه به فلسطینیها هستند.
با ادامه جنگ در غزه، درخواستهای بینالمللی برای توقف موقت آن، به خاطر ملاحظات انسانی، از جمله در کشورهای اتحادیه اروپا و همچنین گروه هفت (G7) در حال افزایش است. این در حالی است که اعضای اتحادیه عرب نیز خواستار آتشبس کامل شدهاند.