در تازهترین مطلب از ستون "از سعد آباد تا توپکاپی"، رضا قنبری کارشناس مسائل ترکیه، به شکاف در حزب جمهوری خلق ترکیه می پردازد.
دیدارنیوزـ رضا قنبری: یکماه پیش از انتخابات ریاست جمهوری ترکیه در یادداشتی با عنوان" تحلیل ۲۰ نظرسنجی" کمال کلیچداراوغلو را مهمترین مانع اپوزیسیون برای پیروزی در انتخابات دانستم. نقطه ضعفی که حالا یک شکاف عمیق در جبهه مخالفان ایجاده کرده است.
در شماره این هفته از سعدآباد تا توپکاپی به اختلافات دامنه دار "کمال کلیچداراوغلو" و "اکرم امام اوغلو" در حزب جمهوری خلق خواهیم پرداخت.
در جلسه نهایی اپوزیسیون برای تعیین نامزد انتخابات، "مرال آکشنر" رهبر "حزب خوب" با اشاره به نتایج نظرسنجیها و محبوبیت پایین رهبر "حزب جمهوری خلق" از ائتلاف حول کمال کلیچداراوغلو سرباز زده و از میز شش نفره جدا شد. هرچند همان شب "امام اوغلو" و "یاواش" شهرداران "استانبول" و "آنکارا" با قول حضور پررنگ در کمپین انتخابات، رهبر حزب خوب را برای باقی ماندن در ائتلاف راضی نمودند. اما گذشت زمان، درستی تحلیل آکشنر را ثابت کرد. کمال کلیچداراوغلو با حمایت وسیعترین کمپین انتخاباتی تاریخ اپوزیسیون و پشتیبانی شهرداران همه شهرهای بزرگ باز هم در برابر اردوغان شکست خورد.
اما مشکل حزب جمهوری خلق دو روز پس از انتخابات آغاز شد. وقتی که کلیچداراوغلو در رسانههای جمعی انتخابات را یک پیروزی برای اپوزیسیون نامید و بر ادامه حضور در دبیرکلی حزب جمهوری خلق اصرار کرد. اعتراضها از درون حزب آرام آرام بالا گرفت. در این میان اکرم امام اوغلو شهردار استانبول طی یکی سخنرانی "تغییر" را مهمترین عامل بهبود اوضاع کشور دانسته و خواستار آغاز روند تغییر از درون حزب جمهوری خلق شد. اما مدیران استانی حزب همچنان از رهبری کلیچداراوغلو حمایت میکردند. دیدار چند ساعته این دو رهبر مخالف دولت هم نه تنها گرهای از این کلاف سردرگم باز نکرد که حتی طبق شنیده ها، امام اوغلو از فرط عصبانیت موبایل و کیفش را در دفتر کلیچداراوغلو جا گذاشته بود.
انتشار یک جلسه آنلاین بین امام اوغلو و برخی از اعضای حزب جمهوری خلق برای برنامه ریزی کنگره فوق العاده و تغییرات در حزب جمهوری خلق آتش اختلافات را شعله ورتر کرد. بحرانی که در اجلاس هفته پیش شهرداران حزب جمهوری خلق به پشت میکروفن رسید. در این گردهمایی امام اوغلو خطاب به کلیچداوغلو گفت:"شما یک سیاستمدار شکست خوردهای و ما نمیخواهیم دوباره دوم شویم". شهردار منطقه باکرکوی استانبول هم با فریاد از امام اوغلو خواست ادب را رعایت کند:"تو با کمک کلیچداراوغلو شهردار شدی".امام اوغلو هم پاسخ داد: "در باکرکوی از فرط ترافیک نمیشود راه رفت؟! بعد شما اینجا معترض من میشوی؟! "
چند ساعت بعدهم عکس یک قرار سه نفره شام بین شهردار باکرکوی و دو دختر جوان در یک رستوران به تیتر رسانهها آمد.
همه این نشانهها حاکی از بحرانی عمیق در جبهه مخالفان اردوغان است. آنها در سالهای اخیر چنان برای شکست "عدالت و توسعه" مصمم و مطمئن بودند که همه اختلاف نظرهای ریز و درشت خود را به بعد از پیروزی در انتخابات موکل میکردند و حالا پس از شکستی دوباره در برابر اردوغان شکاف بین رهبران حزب عمیقتر شده است.
امام اوغلو بی شک محبوبترین سیاستمدار اپوزیسیون است. او در سال ۲۰۱۹ در یک انتخابات دراماتیک شهرداری استانبول را پس از ۲۵ سال از قبضه عدالت و توسعه خارج کرده و "بن علی ییلدرم "یار غار اردوغان را شکست داد. پیروزی روحیه بخش که چنان اعتماد به نفسی به این تاجر جوان و جذاب داده که دربرابر دبیرکل حزب عرض اندام کند. اما احزاب سیاسی در ترکیه بیشتر برحول افراد شکل میگیرند تا افکار؟!.
یعنی به همان اندازه که اردوغان در درون عدالت و توسعه قدرت بی رقیب است، رهبران اپوزیسیون هم در درون احزاب حرف اول و آخر را میزنند. شکلی از سیاست ورزی پدرسالارانه که معمولا دبیرکل احزاب برای دهها سال در سمت خود باقی میمانند.
اردوغان در سال ۲۰۰۱ پس از چند سال مدیریت شهرداری استانبول با همکاری "عبدالله گل" زیر میز بازی دوستان قدیمی اش در "حزب فضلیت" زد و حزب عدالت و توسعه را تشکیل داد. ظاهرا اکرم امام اوغلو هم برای ادامه حضور در سیاست راهی جز پیروی از الگوی اردوغان نخواهد داشت. چه آنکه کمال کلیچداراوغلو در تازهترین سخنرانی اش اعلام کرد راه معترضان از حزب جمهوری خلق جداست. ظاهرا بزودی "پدر و پسر" حزب جمهوری خلق در برابر هم قرار خواهند گرفت.
پی نوشت:یکی از سنتهای دربار شاهان عثمانی برای اداره امور کشور مرام پسر کشی بود. ولیعهدهای که بیش از حد به امور امپراطوری علاقه نشان داده و در حکمرانی پدر دخالت میکردند یا به قصرهای متروک و هم نشینی با زنان حرم سرا تبعید میشدند و یا در جنگلهای انبوه ادرینه و استانبول "تصادفا" از پا در میآمدند.
