
۸ آذر سرآغاز شروع مذاکرات وین با حضور نمایندگان دولت سیزدهم ایران است. اقتصاد ایران چشم انتظار نتیجه مذاکرات برجامی است. از امروز با روزشمار مذاکرات وین که ۷ روز دیگر انجام میشود، با دیدار برای رصد اخبار روزانه همراه باشید.
دیدارنیوز ـ پرستو بهرامیراد: رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در راه تهران است. این سفر در آستانه دور دیگری از جلسات فصلی شورای حکام و پیش از دور هفتم مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا بر سر احیای توافق هستهای برجام انجام میشود.
گروسی انرژی اتمی با انتشار پیامی در حساب کاربری خود در توئیتر نوشته است: «امروز به تهران سفر میکنم تا با مقامات ایرانی دیدار کنم و به سؤالات مهم در ایران بپردازم. امیدوارم بتوانم یک کانال موثر و بر مبنای مشارکت از گفتوگوی مستقیم ایجاد کنم تا آژانس اتمی بتواند فعالیتهای راستی آزمایی ضروری خود را در این کشور از سربگیرد.»
سعید خطیبزاده، سخنگوی وزارت خارجه ایران نیز امروز در نشست خبری خود با بیان این که امشب سفر آقای گروسی به تهران را داریم، گفت: «همواره سعی شده رابطه ایران و آژانس روابطی فنی و در چارچوب پادمان باشد. امیدواریم که سفر مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی به تهران مانند سفرهای قبلی، سفر سازندهای باشد.» همچنین خطیب زاده اعلام کرده که تمرکز ایران در مذاکرات وین بر رفع تحریمهای یک جانبه و فراسرزمینی است.
مقامات ایرانی بارها اعلام کرده اند که در مذاکرات پیش رو در گراند هتل وین به دنبال رفع تحریمهایی هستند که اقتصاد ایران را به گروگان گرفته است.
روسیه در این دور از مذاکرات برای احیای برجام به شدت به دنبال توافق میان دولت اصولگرای جدید با ۵+۱ هستند. در همین سفر اخیر رافائل گروسی به تهران ردپای تلاش روسیه به خوبی نمایان است.
میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در سازمانهای بین المللی در وین در واکنش به سفر گروسی به ایران در توئیتر خود نوشته است: «مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی از ۲۲ تا ۲۳ نوامبر (یکم تا دوم آذر) به تهران سفر خواهد کرد. این فرصت خوبی برای آژانس و مقامات جدید ایران خواهد بود تا در زمینه مسائل مرتبط با منافع مشترکشان روابطی نزدیکتر برقرار کنند. امیدواریم دو طرف مذاکرات پرثمری داشته باشند.»
در این دور از مذاکرات که از بهار امسال آغاز شده، به نظر میرسد کرملین خواستار شکل گیری توافق و محدود شدن هستهای ایران است. منطقه خاورمیانه در سالهای اخیر شرایط پیچیده و تنش زایی را تجربه کرده است و روسیه در شرایط امروز خواستار بازگشت ایران به اقتصاد جهانی است. برهمین اساس مسکو جزء حامیان احیای برجام است.
رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران این روزها در پی یارگیری بیشتر در خصوص احیای برجام و بازگشت ایران به میز مذاکرات بوده است. او حتی به دنبال توافق با چین و روسیه در خصوص برجام است. مالی با اشاره به گفت و گوی اخیرش با مقامات ارشد روسی و چینی درباره توافق هسته ای، در توئیتر خود نوشته است: «ما سه کشور باید مشترکا و مصرانه در جهت رسیدن به یک راهکار دیپلماتیک موفقیت آمیز از طریق بازگشتی دوجانبه به پایبندی به برجام [توافق هسته ای]تلاش کنیم.» دولت آمریکا نیز پیش از این گفته است که آماده مذاکره با حسن نیت برای رقم زدن بازگشتی دوجانبه با ایران به پایبندی به توافق هستهای است.
غربیها و حتی برخی کشورهای منطقه نگران سرعت گرفتن غنی سازی اورانیوم در ایران، در غیاب ناظران آژانس بینالمللی انرژی هستهای است. اسرائیل در بین نگرانهای این جریان در سال اخیر دست به خرابکاریهای جدی در تاسیسات هستهای ایران زده است.
گزارشی که امروز روزنامه نیویورک تایمز در خصوص این عملیاتهای خرابکاری اسرائیل منتشر کرده، بسیار سر و صدا کرده است. نیویورک تایمز در این گزارش نوشته است: «علیرغم ترور محسن فخریزاده از چهرههای اصلی برنامه هستهای ایران و انفجار و خرابکاریهای متعدد در چهار سایت هستهای ایران از سوی اسرائیل، مقامهای آمریکایی به همتایان اسرائیلی خود گفته اند که حملات مرتب به تاسیسات ایران شاید از نظر تاکتیکی رضایت بخش باشد، اما در نهایت نتیجه معکوس داشته، چرا که ایران تاسیسات خود را سریعتر و پیشرفتهتر از قبل بازسازی کرده است.»
این روزنامه نوشته است که علیرغم موضعگیریهای علنی آمریکا، کاخ سفید در روزهای اخیر تلاش کرده امکان برقراری توافقی موقت با ایران را بررسی کند که براساس آن ایران در مقابل لغو برخی تحریمها، تولید اورانیوم غنی شده و تبدیل آن به سوخت را متوقف کند. این گزارش از نگاهی در کاخ سفید پرده بر میدارد که خواستار ایجاد توافقی با ایران هستند و این گزارش میتواند پالس مثبتی برای افکار عمومی برای شکلگیری توافقی برای احیای برجام باشد.
پالس مثبت دیگری که امروز برای مذاکرات وین تلقی میشود اظهار نظر عجیب وزیر دفاع اسرائیل بود. بنی گنتز، وزیر دفاع اسرائیل گفته است که اسرائیل از توافق هستهای با ایران که بتواند جامعتر، محکمتر و طولانیتر باشد حمایت میکند، به شرطی که برچیده شدن تواناییهایی هستهای فعلی ایران و بازرسیهای موثر از تاسیسات هستهای و تولیدات تسلیحاتی این کشور از ویژگیهای این توافق باشد.
برخی از کارشناسان این اظهارنظرها را در روزهای نزدیک به مذاکرات وین به فال نیک میگیرند و مذاکرات ۸ آذر را شروعی جدید برای معادلات برجامی میدانند.
علی باقری کنی، مذاکره کننده ارشد ایران در چندین مصاحبه اخیر خود اعلام کرده که برای مذاکرات هستهای به وین نمیرود. او تاکید بر رفع تحریمها در این مذاکرات دارد. باقری در گفتگو با شبکه خبری الجزیره خاطر نشان کرد که آمریکا چارهای ندارد جز اینکه واقعیت جدید در قبال توافق هستهای را بپذیرد. تا زمانی که طرف مقابل متعهد نشود هیچ دلیلی برای بازگشت ایران از سیاستهای هستهای خود وجود ندارد.
علی باقری کنی در شرایطی که گروسی در راه تهران است، گفته است: «آژانس بینالمللی انرژی اتمی باید ماهیت فنی خود را حفظ کند و تسلیم هیچ گونه فشار سیاسی نشود. ما فعالیتهای هستهای خود را بر اساس توافق هستهای توسعه خواهیم داد.»
از سخنان باقری این برداشت میشود که ایران بیش از هر چیزی بر روی رفع تحریمها در مذاکرات وین سرمایه گذاری کرده است و سعی دارد توافقات را به این سمت ببرد.
خبرهای امروز بیش از هر چیز نشانه پالسهای مثبت غرب و روسیه در آستانه مذاکرات وین است. این در حالی است مقامات تهران همچنان با احتیاط موضع گیری میکنند و بر موضوع رفع تحریمها تمرکز دارند. حالا باید منتظر ماند و دید در چند روز آینده چه تحولاتی در مواضع هر دو طرف بروز خواهد کرد.