تاخیر در بازگشت به مذاکرات احیای برجام حالا نه تنها صدای طرفهای مذاکره کننده که را درآورده که حتی روسیه را به واکنش واداشته است. ایران البته خواستهاش برای مذاکرات بروکسل را به کرسی نشانده اما بازی تاخیری ادامه دارد!
دیدارنیوز ـ پرستو بهرامیراد: شرایط پرونده احیای برجام مبهم و نا مشخص است و در راهروهای گراند هتل وین بلاتکلیف مانده است. دولت ابراهیم رئیسی از زمانی که به پاستور رسید از بازگشت به مذاکرات وین سخن میگوید، اما هنوز تیم مذاکره کننده و شرایط بازگشت به مذاکرات مشخص نیست.
این بلاتکلیفی حتی صدای میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در مذاکرات وین را هم در آورده است. او در مقابل سخنان حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه ایران که بیان کرده ایران به زودی به مذاکرات بازمی گردد، توئیتی نوشته است: «بهزودی؛ کسی میداند این، در عمل به چه معناست؟»
جمهوری اسلامی طی هفتههای گذشته بارها از آمادگی خود برای بازگشت به مذاکرات وین سخن گفته، اما تاریخ مشخصی را تعیین نکرده است. طرفهای برجام آماده از سرگیری مذاکرات هستند. ایران خواستار رفع همه تحریمها و تعهدی از سوی آمریکاییها برای ماندن در توافق هستند. در حالی که به نظر نمیرسد آمریکا به دنبال اضافه شدن این خواسته باشد.
در پی این شرایط رابرت مالی، فرستاده ویژه آمریکا در امور ایران هفته گذشته با مقامات عربستان، قطر و امارات در زمینه برجام گفتگو کرده و روز جمعه نیز در پاریس به دیدار مقامات سه قدرت اروپایی، بریتانیا، فرانسه و آلمان رفته است. همزمان نفتالی بنت، نخست وزیر اسرائیل نیز در سفر به مسکو و ملاقات با وزیر خارجه روسیه، از برنامه هستهای ایران ابراز نگرانی کرد. ممکن است این دیدارها شرایط را برای ایران سختتر بکند، اگر نتیجه این سفرها برای اجماع جهانی علیه ایران باشد.
پیش از این نیز صحبتهایی از پلان B در قبال ایران صحبت شده است. جوزف بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در پاسخ به این که در صورت شکست احتمالی در مذاکرات، پلان B در قبال ایران که از آن یاد میشود، شامل چه چیزهایی خواهد بود، گفته است: «من نمیخواهم به پلان Bها فکر کنم. هیچ کدام از پلان Bهایی که به ذهنم میرسند خوب نیستند.»
به موازات شرایط پرونده احیای برجام، رافائل گروسی، مدیر آژانس در سفر به واشنگتن به تشریح تحولات پرونده هستهای ایران پرداخت و گلایه کرد که تهران جلوی دسترسی بازرسان به تاسیسات خود را میگیرد.
از سوی دیگر گروسی خواستار دیدار با حسین امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه ایران شده و شرایط را برای پرونده ایران حساس توصیف کرده است. گروسی موقعیت کنونی ایران را با کره شمالی مقایسه کرده و نسبت به تکرار تجربه کره شمالی و اخراج بازرسان آژانس در سال ۲۰۰۹ از آن کشور هشدار داده است.
تا اینجای کار نیز کشورهای غربی در ماههای گذشته به خاطر به خطر نیفتادن مذاکرات احیای برجام در وین از محکوم کردن صریح ایران در شورای حکام آژانس خودداری کردهاند. دبه نظر میرسد در شرایط امروز هم تنها راه حل مشکل ایران با آژانس انرژی اتمی حل مسئله از راه سیاسی است. اگر این اتفاق نیافتد مسئله پرونده برجام را پیچیدهتر از هر زمانی میکند.
دولت ابراهیم رئیسی خواستار نشست بروکسل است تا بتواند بندهای جدید به مذاکرات وین اضافه کند یا از شروط جدید پرده بردارد. همین موضوع آمریکا را به سمت تاکید بر مذاکرات وین به شکل گذشته برده است.
ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفته است: «بر این باور هستیم که مذاکرات وین باید در اسرع وقت و دقیقاً از همان نقطه پایان دور ششم شروع شود. تحریمها هنوز پابرجاست و پابرجا خواهد بود، مگر بازگشت توافق شدهای درباره پایبندی به برجام در کار باشد»
در واقع دولت بایدن خواستار ادامه دادن ۶ دور مذاکرات در دولت روحانی که به یک پیشنویس رسیده بود، است. در حالی که به نظر میرسد تیم جدید مذاکراتی ایران که هنوز ترکیب آن مشخص نیست به دنبال شکل دیگری از مذاکرات هستند. بازی تاخیری دولت رئیسی حالا آشکارا صدای نزدیکترین متحد ایران یعنی روسیه را آن هم در توئیتر درآورده است و به نظر میرسد که زمان ادامه این روند سپری شده است.
علی باقری کنی که احتمالاً عالیترین مقام مذاکره کننده ایران است که در توئیتر خود نوشته است: «روز چهارشنبه، هماهنگ کننده کمیسیون مشترک برجام را در بروکسل ملاقات خواهم کرد تا گفتگوهایمان را درباره مذاکرات نتیجه_محور ادامه دهیم.»
شرایط اقتصادی ایران به دلیل تحریمها هر روز نگران کنندهتر میشود و از سوی دیگر احتمال شکلگیری یک اجماع جهانی علیه ایران وجود دارد. باید دید که مذاکرات ایران و اروپا در بروکسل توسط تیم مذاکره کننده جدید که احتمالاً علی باقری کنی، معاون سیاسی وزیر خارجه ایران آن را رهبری میکند، مقصد نهایی اش وین است یا خیر؟
