
پلها..... امید به آینده
از قدیمالایام میگفتند
خرت از پل گذشته
پل پشت سرت را خراب نکن
دست طمع چو پیش کسان میکنی دراز
پل بستهای که بگذری از آبروی خویش
پلها همیشه نشانه امید و سپری کردن راه طولانی حیات به آینده بودهاست
چند پل در شهر خود را میشناسید که هنوز هم تردد در آنها جریان دارد
آیا سازندگان این پلها را میشناسید
آیا میدانید ساختن این پلها چه ضرورتی داشتهاست آیا میدانید پل پیروزی در کجاست و به چه دلیلی به این نام خواندهشده
آیا میدانید مصالحی که در قدیم برای ساخت پلها بهکاررفته چه مصالحی بوده
سیوسهپل میدانید در کجاست و چرا به این نام خواندهشده
آیا میدانید بزرگترین پل دنیا چه نام دارد و در کجا واقعشده
آیا میدانید قدیمیترین پل گیلان و رشت کدام است و چه قدمتی دارد
آیا میدانید پل انزلی متحرک بوده و هنگام عبور کشتیها آن را بلند میکردند
آیا میدانید برسر پل های حساس برجک نگهبانی برای مراقبت و امنیت عبورومرور میساختند
آیا میدانید بر روی برخی از پلها برای کنترل جریان آب سدهای متحرک نصب میکردند
آیا میدانید برخی پلهای مرزی بین کشورها نشانه دوستی و مراوده مردم با هم بودهاست
چرا به برخی از پلهای قدیمی توجه نمیشود و برای بازسازی آن اقدامی صورت نمیگیرد مثل پل قدیمی چمار سرا
آیا میدانید پلی که راهآهن قزوین رشت از آن میگذرد درازترین و زیباترین پل شمال است
پلهای قدیمی بهعنوان آثار ماندگارباید مورد توجه قرار گیرد
بهتر است پلهای جدید که ساخته میشود همانند پلهای قدیمی بازسازی شود که اصالت خود را حفظ کنند
پلهای قدیمی بهعنوان مالرو و عبور کاروانهای تجاری ساختهشده و اینک وسیله مناسبی برای عبور ماشینها نیست .
پل مدیریه
این پل بر سر راه رشت به شفت واقعشده و ظاهرا از آثار دوره صفویه یا قاجاریه است طول پل حدود سی و دو متر و عرض آن شش متر و ارتفاع آن از وسط از سطح آب هفت متر است
پل دارای یک دهانه بزرگ و دو دهانه کوچکتر با طاق جناغی است مصالح پل آجر با ملات گچ و ساروج است پایههای پل در جهت مخالف و موافق جریان آب دارای موجشکنهای نیمدایره است
پل گیشه دمرده
این پل مربوط به دوره قاجاریه است و در شهرستان رشت روستای دی سرا دهستان بلسبنه کوچصفهان واقع شدهاست
این پل روی رودخانه گیشه در مرده واقعشده که همانند نامش عروسی باستانی از دوران قاجار میباشد و این اثر در تاریخ چهارده مرداد سال هزار و سیصد و هشتاد و دو با شماره ثبت نه هزار و سیصد و هشتاد و یک بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیدهاست در برنامه رادیویی گلچین هفته قسمت در برنامه رادیویی گلچین هفته قسمت هفدهم پیشاز پخش ترانهای از کاس علی اکبرپور به نام گیشه در مرده پخش شد مجری برنامه توضیح میدهد که گیشه دمرده در گیلکی عروسی است که در آب افتاده مرده است
روایت است عروسی را سوار بر اسب به آیین محلی به خانهی داماد میبردند وقتی از رودخانه میگذشتند پل ریزش کرده عروس به آب افتاده و غرق میشود ازاین رو اسم این رودخانه را گیشه دمرده گذاشتند.
پل لیشاوندان
این پل مربوط به دوره قاجاریه است و در شهرستان رشت روستای لیشاوندان شفت واقعشده
این اثر در تاریخ دوازده آذر هزار و سیصد و هفتاد و پنج با شماره ثبت هزار و هفتصد و هشتاد و دو بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیدهاست.
پل مورغانه پرد
پل تاریخی مرغانه پرد مربوط به دوره قاجاریه است و در شهرستان رشت بخش کوچصفهان روستای لاله دشت واقعشده
این اثر در تاریخ بیست و دوم مرداد هزار و سیصد و هشتاد و چهار با شماره صفحه سیزده هزار و دویست و پانزده بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیدهاست
پل آجری پونل
این پل در چهار کیلومتری جاده رضوانشهر به تالش قرار دارد و در دوره صفویه بنا و در دوره قاجاریه بازسازی شدهاست مصالح این پل آجر و سنگ و در راه شاهعباسی واقعشده بود
طول پل سی متر و دارای یک دهنهی بزرگ با طاق جناقی و عرض سی متر و جانپناهی (قسمتی در زیر پل که میتوان در زیر آن پناه گرفت )به ارتفاع چهل سانتیمتر است
پل خشتی تجن گوکه
این پل در دهکده تجن گوکه از توابع شهرستان لاهیجان قرار دارد و دارای دو چشمه با طاق جناغی است در پایههای میانی و جانبی پل اتاقکهای کوچکی برای بیتوته کاروانیان احداثشده بود
طول پل شصت متر و عرض آن ۲۵/۴و ارتفاع کلی آن بیشاز پنج متر است مصالح بهکاررفته در این پل آجر سنگ و ملات ساروج است این پل در زمان قاجاریه ساخته شدهاست
پول تیمجان
این پل در روستای تمیجان در غرب رودسر قرار دارد و از پلهای دوره صفویه و قاجاریه است این پل بر روی رودخانه کهنه گوراب که قبلاً محل عبور راه شاهعباسی بوده احداثشده است مصالح پل آجر قرمزرنگ و ساروج است پل دارای سه دهنه بزرگ و دو دهنه کوچک با طاقهای جناقی است طاق میانی شش متر ارتفاع دارد قسمت میانی پل مسطح و اطراف آن شیبدار است
پل غازیان پل غازیان یکی از پلهای معروف دوره معاصر است که قاضیان را به بندر انزلی متصل میکند این پل از سال هزار و سیصد و چهارده تا هزار و سیصد و هیجده توسط مهندسین خارجی که بیشتر سوئدی و از شبه تپه سانتا چاپ آلمان و شرکت مطلا از سوئد بودند ساخت شدهاست طول پل چهل متر عرض آن ده متر ارتفاع آن از سطح آب هشتاد و پنج متر است پل دارای پنج دهانه ثابت و یک درهم بهعنوان پل متحرک به طول بیست و پنج متر است که هنگام عبور کشتیها آن را بلند میکردند در ساخت پل از بتون و مصالح فلزی استفادهشده و این پل در سال هزار و سیصد و بیست و هزار و سیصد و سی و سه شمسی مرمت شدهاست
پل عراق رشت که در زبان گیلکی به اون پرد عراق میگویند که بنای اصلیاش در عهد ناصرالدینشاه قاجار ساختهشده بود پلی که برای گذشتگان ما اهمیت ویژهای داشته و پلی که نمادی از قدمت تاریخی شهر رشت میباشد
دلیل تخریب این پل این بود که پل دیگری با وسعت و پهنای بیشتری جایگزین آن شود.
پل ورسک پل پیروزی
یکی از شاهکارهای مهندسی در ایران پل ورسک است این پل در سوادکوه بناشده تا محل تردد قطارها به سمت شمال کشور باشد برای اینکه بدانید پل ورسک برای چه ساخته شد و چه نقشی در تاریخ داشتهاست
باید گفت پل ورسک در کنار روستایی ساخته شد که خود بههمین نام است این پل بین دو کوه عظیم عباسآباد قرار دارد و مسیر خطآهن تهران شمال از آن میگذرد فرایند ساخت این پل در سال هزار و سیصد و سیزده و در زمان حکومت رضاخان آغاز شد احداث این پل دو سال به طول انجامید و در سال هزار و سیصد و پانزده افتتاح شد گفتهشده که شرکتهایی گفته میشود که شرکتهای بنام خارجی زیادی برای ساخت خطآهن که از میان کوههای البرز عبور میکرد ناموفق بودند اما بین اینهمه شرکتها فردی به نام یورگن ساکسیلد است که آن زمان مدیر عامل شرکت کامپاکس بودهاست حاضر شد قرارداد پل ورسک را امضا کند.
پلها نشانه امید به آینده است و نشانه پیوند شهرها و تمدنها به هم
پس امیدها را زنده نگه داریم و دلها را با مهربانی بههم پیوند دهیم و هیچگاه پلی را خراب نکنیم که حیات ما در گذر از پل و رفتن به سوی سرنوشت آینده امان است.
✍️ابراهیم عاطفی