
به نظر میرسید ترکیب بخش اقتصادی کابینه رئیسی مشخص است و محوریت این بخش هم با فرهاد رهبر است. حالا اما با حضور محمد مخبر در جایگاه معاون اولی، شرایط به گونهای تغییر کرده که فرهاد رهبر از دولت کنار گذاشته شده است.
دیدارنیوز ـ سرویس اقتصادی: میگفتند شاکله تیم اقتصادی ابراهیم رئیسی را دانشآموختگان دانشگاه امام صادق (ع) و نیز نیروهای اقتصادی آستان قدس رضوی تشکیل میدهند و رأس تیم اقتصادی دولت سیزدهم نیز فرهاد رهبر قرار دارد. فرهاد رهبر مشاور اقتصادی و دبیر کارگروه اقتصادی آستان قدس رضوی در زمان تولیت ابراهیم رئیسی بر این نهاد بود. او در سال ۱۳۹۶ و در جریان رقابتهای انتخابات ریاست جمهوری محوریت اقتصادی ستاد ابراهیم رئیسی را بر عهده داشت. پس از شکست ابراهیم رئیسی به حسن روحانی در انتخابات ۱۳۹۶، رئیسی به قوه قضائیه رفت و رهبر به دانشگاه آزاد. اما مدیریت او بر دانشگاه آزاد طولی نکشید و تنها بعد از یکسال از دانشگاه آزاد کنار گذاشته شد تا کوتاهترین دوره مدیریت بر دانشگاه آزاد را به نام خودش ثبت کند. او در دوران شش ساله ریاستش بر دانشگاه تهران نیز بسیار خبرساز بود و با راهاندازی گیتهای امنیتی و طرح ایده پوشاندن یونیفورم بر تن دانشجویان این دانشگاه حاشیههایی ایجاد کرد. رهبر در سال ۱۴۰۰ باز هم در ستاد کنار ابراهیم رئیسی قرار گرفت و مهره کلیدی اقتصادی این ستاد بود. با پیروزی رئیسی از فرهاد رهبر به عنوان چهره اصلی و هدایت کننده تیم اقتصادی نام برده میشد.
مسعود میرکاظمی، رستم قاسمی، مهدی دوستی، حجت عبدالملکی، محمدرضا فرزین، یاسر جبرائیلی و مهرداد بذرپاش نیز مهرههای اصلی فرهاد رهبر برای چینش در کابینه بودند.
در شرایطی که گفته میشد ترکیب کابینه دولت سیزدهم تکمیل شده است و ابراهیم رئیسی لیست کابینه خود را همزمان با مراسم تحلیف به مجلس تقدیم میکند، ناگهان خبر آمد معرفی کابینه به سهشنبه هفته بعد موکول شده است. با انتشار این خبر و عدم ارائه لیست کابینه بود که پچپچها شروع شد و گمانهها در سطح رسانه طرح شد.
شواهد نشان میدهد که ترکیب سیاسی کابینه ابراهیم رئیسی نهایی شده است. اگرچه تا پیش از این گمان میرفت علی باقریکنی مهره اصلی ابراهیم رئیسی برای تصدی وزارت خارجه است، اما حضور حسین امیرعبداللهیان در دیدارهای خارجی ابراهیم رئیسی نشان از قطعی بودن وزارت او دارد. فعال شدن احمد وحیدی در فضای مجازی نیز از نشانههای مشخص شدن ترکیب سیاسی کابینه سیزدهم است.
اولین چهره منصوب شده کابینه ابراهیم رئیسی اما معاون اول اوست، محمد مخبر. محمد مخبر یک چهره اقتصادی است که به مدت چهارده سال مسئولیت ریاست ستاد اجرایی فرمان امام را بر عهده داشته است و حالا با ابراهیم رئیسی به پاستور رفته است. خبرها حاکی از این است که دلیل به تعویق افتادن انتشار لیست کابینه دولت سیزدهم حضور محمد مخبر در سمت معاون اولی است.
گفته میشود که محمد مخبر با تیم اقتصادی فرهاد رهبر مخالف است و از اون رو حتی نام خود فرهاد رهبر هم از لیست کابینه ابراهیم رئیسی خارج شده است. از این فراتر شایعههایی از اختلاف بین محمد مخبر و ابراهیم رئیسی منتشر شده است.
حالا لیست جدید به عنوان بخش اقتصادی کابینه دولت سیزدهم منتشر شده است، لیستی که در آن محمدهادی زاهدی وفا به عنوان وزیر پیشنهادی اقتصاد، علی صالح آبادی به عنوان ریاست بانک مرکزی، جواد اوجی بهعنوان وزیر پیشنهادی نفت و سعید محمد به عنوان وزیر پیشنهادی راه و شهرسازی معرفی شدهاند.
تنها گزینه بدون تغییر هم رضا فاطمی امین است که قرار است وزیر صمت شود، کسی که نیروی مستقیم شخص ابراهیم رئیسی است و آخرین سمتش هم قائممقامی آستان قدس رضوی بوده است.
در لیست جدید باز هم امام صادقیها دست بالا را دارند و محمدهادی زاهدی وفا که قرار است وزارت اقتصاد را اداره کند و پیشتر نیز سابقه معاونت این وزارت خوانه را داشته است، دانشآموخته و استاد دانشگاه امام صادق (ع) است. او در دانشگاه امام صادق (ع) معارف اسلامی و اقتصاد خوانده است، لذا قابل پیشبینی است به دنبال آنچیزی باشد که در ادبیات سیاسی جمهوری اسلامی به آن «اقتصاد اسلامی» میگویند. نکته دیگر در رابطه با زاهدی وفا، نزدیکی او به سعید جلیلی است. او هم سابقه عضویت در ستاد انتخاباتی جلیلی در سال ۹۲ را دارد و هم در زمانی که مذاکرات هستهای بر عهده سعید جلیلی بود، یکی از مهرههای تیم مذاکرهکننده بود. حالا که به نظر میرسد از سعید جلیلی برای حضور در کابینه دعوت نشده است و توییت او در نقد عدم استفاده از نسل جوان نیز نشان از نارضایتی او بود، حضور یکی از چهرههای نزدیک به او در سمتی تعیینکننده به پیچیدگیهای کابینه نهایی رئیسی میافزاید.
دیگر امام صادقی ترکیب جدیدی تیم اقتصادی دولت سیزدهم، علی صالحآبادی است. او که دانشآموخته و عضو هئیت علمی این دانشگاه است، پیشتر و در زمان محمود احمدینژاد سابقه ریاست بر سازمان بورس اوراق بهادار را بر عهده داشته است و حالا نام او به عنوان رئیس آینده بانک مرکزی مطرح است.
نفر بعدی این لیست، جواد اوجی است. جواد اوجی، رئیس سابق شرکت ملی گاز است که بعد به یکی از شرکتهای حوزه انرژی زیر مجموعه بنیاد مستضعفان رفت و با محمد مخبر کار کرد. او در ستاد انتخاباتی ابراهیم رئیسی حضور داشت و حالا به عنوان گزینه وزارت نفت به مجلس معرفی خواهد شد. گفته میشود جواد اوجی در دوران وزارت رستم قاسمی یکی از چهرههای اصلی فروش نفت ایران با دور زدن تحریمهای آمریکا بوده است.
آخرین مهره لیست اقتصادی محمد مخبر، سعید محمد است. رئیس سابق قرارگاه سازندگی خاتمالانبیاء که به دلیل فعالیت سیاسی به قصد کاندیداتوری در انتخابات ۱۴۰۰ از این سمت کنار گذاشته شد و در نهایت نیز توسط شورای نگهبان رد صلاحیت شد.
با نگاهی به اسامی فوق در مییابیم که مدیران اقتصادی دولت سیزدهم کسانی هستند که برای سالهای سال در نهادهای عمومی غیر دولتی جمهوری اسلامی کار کردهاند، کسانی که اگرچه مدیریتشان منفک از دولت بوده است، اما بخش بزرگی از اقتصاد کشور را در دست داشتهاند.
اگر فعالیت نهادهای عمومی اقتصادی غیر دولتی یکی از موارد مورد اختلاف بین دولت حسن روحانی و هسته سخت قدرت بود و اساساً دولتهای پیشین چندان با فعالیت اقتصادی گسترده این نهادها سر سازش نداشتند، حالا اعتقاد به فعالیت این نهادهای عمومی در میان دولتمردان جدید از همین حالا مشهود است. باید منتظر ماند و دید آیا نتیجه حضور مدیران این نهادهای عمومی غیر دولتی، در سمتهای تعیین کننده دولتی میتواند باعث همافزایی اقتصادی در درون ساختار حاکمیت میشود و یا کمی که بگذرد، خودیها هم در دام ساختاری موجود میافتند و اختلافات به وجود خواهد آمد. در این میان نوع مواجهه شخص ابراهیم رئیسی با آستان قدرس رضوی یکی از نقاط دیدنی این دولت خواهد بود. رئیسی سالها در هیئت تولیت آستان قدس رضوی مخالف اخذ مالیات از این نهاد اقتصادی توسط دولت بود و حالا باید دید در جایگاه رئیس دولت، حاضر است از مالیات آستان قدس صرفنظر کند و یا او هم با این نهاد بزرگ اقتصادی به اختلاف میخورد و به اصطلاح، آش آنقدر شور است که صدای آشپز سابق نیز در خواهد آمد!