
مجلس نمایندگان آمریکا در نهم ژانویه به قطعنامهای رای داد که هدف آن محدود کردن توانایی دونالد ترامپ برای اقدامات نظامی بر ضد ایران است، بر این مبنا که ترامپ، بدون تصویب کنگره این کشور نمیتواند وارد جنگ با ایران شود. در همین رابطه، امیرعلی ابولفتح کارشناس مسائل آمریکا به دیدارنیوز گفت: مصوبه یا قطعنامه مجلس نمایندگان آمریکا به نتیجه نمیرسد. رئیس جمهور در آمریکا فرمانده کل نیروهای مسلح است و ایجاد محدودیت برای فرمانده کل قوای مسلح در قبال کشوری مثل ایران که تا مرز جنگ با او پیشرفته است، قدرت مانور و تصمیمگیری فرمانده کل قوای ایالات متحده را محدود میکند، از این جهت این رویکرد مقداری دچار تناقض است که اگر اختیار تصمیمگیری در خصوص حمله نظامی به ایران را به کنگره بدهند و مانع تصمیمگیری مقتدرانه رئیس جمهور شوند و رییس جمهوری بدون اجازه کنگره حق اقدام و فرماندهی نداشته باشد از دید منافع ملی آمریکا، مخاطره برانگیز است.
دیدارنیوز ـ اسفندیار عبداللهی: مجلس نمایندگان آمریکا در نهم ژانویه به قطعنامهای رای داد که هدف آن محدود کردن توانایی دونالد ترامپ برای اقدامات نظامی بر ضد ایران است، بر این مبنا که ترامپ، بدون تصویب کنگره این کشور نمی تواند وارد جنگ با ایران شود. این قطعنامه با ۲۲۴ رای موافق در برابر ۱۹۴ رای مخالف تقریبا در راستای خطوط حزبی به تصویب رسید. اکنون که این قطعنامه در مجلس نمایندگان تصویب شده است، به مجلس سنا فرستاده میشود.
«الیسا استوکلین» نماینده میشیگان، تحلیلگر پیشین سیا و مقام پیشین ارشد وزارت دفاع، حامی این قطعنامه است که از رئیسجمهور میخواهد «استفاده از نیروهای مسلح ایالات متحده را برای درگیر شدن در خصومتها در ایران یا ضد ایران» پایان دهد» مگر اینکه کنگره اعلام جنگ کند یا استفاده از نیروهای مسلح را «با قانون اختصاصی تایید کند». البته یک استثنای موجود در این قطعنامه، استفاده از نیروهای مسلح «برای دفاع در برابر حمله مسلحانه قریبالوقوع بر ایالات متحده» است.
موضوع قابل تامل این است که این رایگیری مجلس نمایندگان، یک روز پس از سخنان دونالد ترامپ مبنی بر کاهش تنشها با ایران انجام گرفت، امری که قاعدتا باید موضع صلح طلبانه رییس جمهوری را تقویت می کرد. حداقل در یک سال گذشته شمسی شاهد رفتاری از ترامپ در قبال ایران بودیم که نشان از عدم رغبت او برای جنگ و رویارویی نظامی با ایران دارد.
نانسی پلوسی رئیس مجلس نمایندگان در بیانیهای در این باره گفت: «اعضای کنگره، نگرانیهای جدی و فوری درباره تصمیمات دولت درباره درگیر شدن در اقدامات خصمانه بر ضد ایران و درباره فقدان راهبرد در حرکت به جلو دارند.» وی قبل از برگزاری رأیگیری نیز از اقدام ترامپ در ترور سردار سلیمانی انتقاد کرد و گفت: «هفته گذشته، دولت یک حمله هوایی تحریکآمیز و غیرمتناسب علیه ایران انجام داد که آمریکاییها را به خطر انداخت و این کار را بدون مشورت با کنگره انجام داد.» پلوسی همچنین خاطرنشان کرد که حمله هوایی آمریکا علیه سردار سلیمانی آمریکا را امنتر نکرده است.
نمایندگان دموکرات میگویند مقامهای دولت آمریکا در توجیه ترور سردار سلیمانی، به مجوزی استناد کردهاند که در سال ۲۰۰۲ برای جنگ علیه عراق صادر شده بود. این مقامها مدعی شدهاند که چون سردار سلیمانی هنگام حمله در عراق حضور داشته، دولت آمریکا میتوانسته با استناد به این مجوز علیه او حمله انجام دهد. نمایندگان دموکرات با تصویب طرح جدید و لغو مجوز سال ۲۰۰۲، در تلاشند تا قانون اختیارات جنگی جدید در مجلس سنا هم تصویب شود و نهایتا هرگونه درگیری نظامی با ایران به مشورت با کنگره منوط شود.
در همین رابطه، امیرعلی ابولفتح کارشناس مسائل آمریکا به دیدارنیوز گفت: مصوبه یا قطعنامه مجلس نمایندگان آمریکا به نتیجه نمیرسد. مجلس نمایندگان در اختیار دموکراتهاست و چون منتقد ترامپ هستند طبیعی است این مصوبه در مجلس نمایندگان تصویب شود، ولی حتماً باید در سنا هم تصویب شود، اما چون در سنا اکثریت با جمهوریخواهان است مشکل به نظر می رسد که تصویب شود. برای تصویب به رأی ۵۱ سناتور نیاز است، در سنا فاصله جمهوریخواهان و دموکراتها فاصله نزدیکی است و ممکن است برخی از جمهوریخواهانی که نگران جنگ هستند، به دموکراتها بپیوندند و مصوبه را با عددی نزدیک، لب مرزی و ناپلئونی به تصویب برسانند.
وی افزود: بر فرض محال اگر این مصوبه در سنا هم تصویب شود باید آن را به امضای رییس جمهوری برسانند که بدیهی است دونالد ترامپ آن را وتو خواهد کرد. نمایندگان آمریکا میدانند مصوبه مورد بحث نهایتا باید به تایید کسی برسد که قصد دارند برایش محدودیت ایجاد کنند بنابراین عملی شدن این کنش دموکرات ها، منتفی است. نکته دوم این است که در صورت نهایی شدن قانون محدودیت رییس جمهوری، نظام سیاسی ایالات متحده آمریکا به لحاظ ساختاری دچار مشکل میشود.
ابوالفتح خاطرنشان کرد: رئیس جمهور در آمریکا فرمانده کل نیروهای مسلح است و ایجاد محدودیت برای فرمانده کل قوای مسلح در قبال کشوری مثل ایران که تا مرز جنگ با او پیشرفته است، قدرت مانور و تصمیمگیری فرمانده کل قوای ایالات متحده را محدود میکند، از این جهت این رویکرد مقداری دچار تناقض است که اگر اختیار تصمیمگیری در خصوص حمله نظامی به ایران را به کنگره بدهند و مانع تصمیمگیری مقتدرانه رئیس جمهور شوند و رییس جمهوری بدون اجازه کنگره حق اقدام و فرماندهی نداشته باشد از دید منافع ملی آمریکا، مخاطره برانگیز است به همین دلیل انتقادهایی به این موضوع وارد شده است.
این کارشناس مسائل آمریکا با اشاره به اینکه خیلیها در آمریکا بیم آن دارند که محدود کردن فرمانده کل قوا تبدیل به رویه شود، خاطرنشان کرد: در حال حاضر رئیس جمهور ایالات متحده یک شخص جمهوری خواه است و ممکن است چند سال دیگر رئیسجمهور دموکرات در آمریکا حاکم شود که این مصوبه میتواند دست یک رئیس جمهور دموکرات را در آینده ببندد و قضیه برعکس و به زیان خودشان تمام شود. در حال حاضر دمکراتها مترصد محدودیت برای حزب رقیب هستند، ولی اگر مصوبه فعلی تبدیل به قانون شود فرمانده کل قوای بعدی دمکرات را هم محدود میکند.
وی ادامه داد: این نوع از مصوبات و قوانین که در آن، قدرت مانور و تصمیمگیری رییس جمهور را محدود کند در ایالات متحده آمریکا مسبوق به سابقه نیست و حداکثر تلاشی که در در ۵۰ سال گذشته انجام شده است قطعنامه معروف اختیارات رئیس جمهوری در سال ۱۹۷۳ بود که آن قانون هم رئیسجمهور را در اتخاذ فرمانهای نظامی و جنگ با کشور خارجی محدود نمیکند و فرمانده کل قوای مسلح در آن قانون نیازی به اخذ مجوز از کنگره ندارد، فقط رئیس جمهور را ملزم میکند که دلایل ورود به یک جنگ یا اعزام نیروی نظامی به خارج از مرزها را به کنگره اطلاع دهد. قانون سال ۱۹۷۳ جنبه اطلاع رسانی دارد نه اخذ اجازه از کنگره.
ابوالفتح با بیان اینکه دموکراتها در این فضا دنبال این هستند که رئیسجمهور را ملزم به اجازه کنگره کنند، اظهار کرد: این موضوع با اختیارات فرمانده کل قوا مغایرت دارد، از این جهت خیلی بعید است به نتیجه برسد. ضمن اینکه نهایتا باید به امضای رییس جمهور برسد که از اکنون روشن است، ترامپ آن را امضا نخواهد کرد.
وی در پاسخ به این پرسش که با این اوصاف چرا دموکراتها در این شرایط پیگیر قانون محدودیت رییس جمهوری هستند، گفت: اینکه حالا دموکراتها به چه دلیل این کار را انجام میدهند، بیشتر به این دلیل است که در آستانه انتخابات قصد دارند ترامپ را به عنوان طرف جنگ طلب و خودشان را به عنوان جریان صلح طلب معرفی کنند. در افکار عمومی آمریکا نگرانی از جنگ به شدت وجود دارد و همه مردم به نوعی طرفدار جنگ نیستند به همین دلیل دموکراتها این نظر عمومی افکار مردم را درک کرده اند و قصد دارند از این موضوع بر علیه رقیب خود در انتخابات ریاست جمهوری سال جاری میلادی بهره برداری کرده و اعتباری برای خودشان کسب کنند. به هر روی دموکراتها با وجودی که میدانند این مصوبه قابلیت رای آوری و حتی اجرا ندارد، ولی میخواهند افکار عمومی را برای روز انتخابات جهت دهند.