"دیدارنیوز" در گفتگو با «قاسم محبعلی» آخرین تحولات عراق را بررسی کرد؛

به ۱۷ مشوقی که نخست وزیر عراق در یک بسته حمایتی به مردم وعده داده است نباید خوشبین بود، بی تاثیر نیست، اما به این دلیل که گروه‌های صاحب نفوذ، ثروت، قدرت و درآمد ملی عراق را بین خود توزیع می‌کنند، در اصل نگرانی و اعتراض آشکار و پنهان مردم تاثیری ندارد. نخست وزیر عراق در واقع حافظ منافع ملی و توده‌های محروم نیست بلکه برآمده از تقسیم قدرت بین اینهاست لذا ناچار است منافع این قبیله‌ها و خانواده‌ها را تامین کند، در غیر این صورت علی الاصول نمی‌تواند نخست وزیر عراق باشد. نخست وزیر قبلی هم اعلام کرد با فساد مبارزه می‌کند، ولی در نهایت کسی که بیشترین اتهام و مفاسد به او نسبت داده شد شخص نخست وزیر (حیدرالعبادی) بود، شخصی که متاسفانه مورد حمایت ایران هم قرار داشت.

کد خبر: ۳۷۷۹۶
۱۴:۳۹ - ۱۶ مهر ۱۳۹۸

دیدارنیوز ـ اسفندیار عبداللهی: دولت عراق از اواسط هفته گذشته با تجمعات متعدد مردم در شهر‌های بزرگی همچون بغداد دست و پنجه نرم می‌کند. گروهی از مردم ابتدا روز سه شنبه در بغداد با سردادن شعار‌های ضد فساد و رانت به خیابان‌ها آمدند و نوک پیکان شعار‌های خود را به سوی نخست وزیر و دولت نشانه رفتند.

در ادامه، اما این تجمعات تبدیل به آشوب شد و در برخی شهر‌های دیگر عراق نیز شکل گرفت و روز به روز تظاهرات به سوی آشوب پیش رفت و ابعاد مطالبات نیز از موضوعات اقتصادی و اعتراض علیه فساد به موضوعات سیاسی و قومی کشیده شد. علاوه بر این، شکل و ماهیت شعار‌ها نیز رادیکال‌تر شد تا جایی که تظاهر کنندگان، حتی پای ایران را هم در این کنش و واکنش به میان کشیدند. به نظر می‌رسد افراد و گروه‌هایی در داخل و خارج عراق بر آتش این داستان دمیدند و باعث شعله ور‌تر شدن آن شدند تا جایی که طبق آخرین آمار بیش از ۱۰۰ نفر در این میان کشته و تا ۶۰۰۰ نفر نیز آسیب دیده یا مصدوم و زخمی شدند.

این سطح از چالش برای دولت عراق سنگین است و نمی‌توان امیدوار بود به سرعت آثار آن از اذهان عمومی پاک شود. این اتفاق در آستانه راهپیمایی بزرگ شیعیان در اربعین حسینی رخ داد و به وضوح می‌توان دلایل همزمانی این دو رخداد را مشاهده کرد.

روز یک شنبه خبرگزاری عراق (واع) اعلام کرد کابینه این کشور بسته اولیه از تصمیمات "مهم" را طی جلسه‌ای فوق‌العاده که نخست وزیر خواستار برگزاری آن شده بود، منتشر کرد. نخست وزیر عراق در این بسته، مجموعه‌ای از امتیازات و تسهیلات برای اقشار کم درآمد در نظر گرفته است. اعطای زمین‌های مسکونی، وام، مقرری برای بیکاران، جذب و اشتغال جوانان، معاف کردن تعدادی از کشاورزان از پرداخت اجاره، برقراری بیمه تامین اجتماعی برای خانواده‌های بی بضاعت، شهید محسوب کردن کشته شدگان دولتی و مردمی در تنش‌های اخیر و ارائه خدمات درمانی به زخمی‌های تظاهرات هفته گذشته از جمله مواردی هستند که در بسته ارائه شده نخست وزیر عراق دیده می‌شود. اینکه این مشوق‌ها تا چه اندازه می‌تواند اعتراضات مردم عراق را از تب و تاب بیاندازد موضوعی است که جای بررسی، تامل و حتی تحمل دارد. تحمل از این نظر که باید صبر کرد و منتظر بود که در ادامه، رویکرد مردم معترض و گروه‌هایی که از آن‌ها حمایت کرده و می‌کنند چه خواهد بود.


در همین رابطه قاسم محبعلی دیپلمات پیشین وزارت امور خارجه و کارشناس مسائل بین الملل به دیدارنیوز گفت: شاید این مشوق‌ها بتواند به عنوان مسکّن و کوتاه‌مدت بر روی اقشار خاصی موثر باشد، ولی واقعیت این است که در شرایط فعلی، حکومت عراق از مسئله بزرگی به نام فساد رنج می‌برد و اثر هر کاری به تقسیماتی که گروه‌های مختلف در ابعاد سیاسی و حاکمیتی برای خود تعریف کرده اند بستگی دارد. نفوذ‌های قبیله‌ای، خانوادگی، سیاسی و خارجی نیز از جمله عواملی هستند که در معادلات عراق نقش بسزایی دارند. این این گروه‌ها و افراد، به طور نانوشته و تحت معادلاتی ثروت عراق را بین خود تقسیم کرده یا بهتر است گفته شود به غارت برده اند.

 


تصور مثلث «عبری، عربی، آمریکایی» در آشوب‌های عراق، توهم توطئه است

 

وی افزود: عراق ۴ میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه در روز نفت تولید می‌کند، ولی آثار این درآمد به مردم بر نمی‌گردد. در این مدت با وجود اینکه اتفاقات خوبی در عراق افتاده، اما آثار جنگ با داعش و تخریب‌های ناشی از آن، هزینه‌های زیادی روی دست دولت گذاشته است که گردش مالی عظیمی به این بهانه در عراق به وجود آمده و زمینه‌های فساد و رانت دولتی، فرادولتی، خانوادگی و حتی در قرارداد‌های بین المللی را مهیا کرده است.


محبعلی یادآور شد: با وجود این جبهه بندی‌ها و گروه بندی‌ها که کار‌ها را بر اساس منافع خانوادگی و قبیلگی پیش می‌برند، طبیعی است که سیاست‌های شکلی قادر به حل و فصل مشکلات نیست. عراق از مداخلات خارجی نیز به شدت رنج می‌برد، از هر سو در عراق مداخله صورت می‌گیرد، این مداخلات اجازه نمی‌دهد وضعیت عراق به سامان و درجه‌ای از آرامش و امنیت برسد. آمریکایی‌ها در همه امور داخلی عراق دخالت می‌کنند. ایران، عربستان و ترکیه نیز هر کدام به نوعی، در سطحی و کیفیتی در عراق دخالت می‌کنند. از طرفی اراده جمعی مردم عراق در انتخابات نادیده گرفته می‌شود، در انتخابات قبلی نتیجه انتخابات کنار گذاشته شد و حیدرالعبادی نخست وزیر شد، نخست وزیر فعلی هم بیش از اینکه محصول صندوق رای باشد محصول معادلات و نقش آفرینی کشور‌های خارجی و گروه‌های ذی نفوذ است.


این کارشناس مسائل منطقه با بیان اینکه مشکلات عراق، هم منشأ داخلی، اقتصادی و معیشتی دارد و هم ریشه در معادلات بین‌المللی و منافعی دارد که کشور‌هایی مانند ایران، عربستان، ترکیه، آمریکا و اسرائیل در آن دخیل هستند، خاطرنشان کرد: اهل تسنن به دلیل دسترسی کمتر به منابع ثروت و قدرت، خود را به کشور‌های خارجی وصل کرده اند و شیعیان هم در عراق در میانه دو طیف لائیک و حشدالشعبی قرار گرفته اند که هر از گاهی به سویی کشیده می‌شوند. حتی در کردستان عراق که ما فکر می‌کنیم آرام است نیز معادلات، خانوادگی است به طوری که دو خانواده بارزانی‌ها و طالبانی‌ها عملا حاکم بر ثروت و قدرت در منطقه خودمختار کردستان عراق هستند؛ بنابراین این خانواده‌ها هستند که منافع عراق را بین خود تقسیم می‌کنند و دولت برآمده از تقسیم منافع در بین خانواده‌های ذی نفوذ، دسته جات مذهبی و قبیله‌ای است.


وی ادامه داد: به ۱۷ مشوقی که نخست وزیر عراق در یک بسته حمایتی به مردم وعده داده است نباید خوشبین بود، بی تاثیر نیست، اما به این دلیل که گروه‌های صاحب نفوذ، ثروت، قدرت و درآمد ملی عراق را بین خود توزیع می‌کنند، در اصل نگرانی و اعتراض آشکار و پنهان مردم تاثیری ندارد. نخست وزیر عراق در واقع حافظ منافع ملی و توده‌های محروم نیست بلکه برآمده از تقسیم قدرت بین اینهاست لذا ناچار است منافع این قبیله‌ها و خانواده‌ها را تامین کند، در غیر این صورت علی الاصول نمی‌تواند نخست وزیر عراق باشد. نخست وزیر قبلی هم اعلام کرد با فساد مبارزه می‌کند، ولی در نهایت کسی که بیشترین اتهام و مفاسد به او نسبت داده شد شخص نخست وزیر (حیدرالعبادی) بود، شخصی که متاسفانه مورد حمایت ایران هم قرار داشت. همین نخست وزیر کنونی به همان دلایلی که عرض کردم مجبور شد نخست وزیر قبلی را به عنوان معاون خود حفظ کند.


وی در پاسخ به این پرسش که تظاهرات و آشوب‌های اخیر چقدر می‌تواند مرتبط با راهپیمایی اربعین حسینی باشد، گفت: این قضیه صحت دارد. اربعین حسینی دستاویزی برای گروه‌های مخالف داخلی قرار می‌گیرد، ضمن این که زمینه‌های داخلی آشوب فراهم است. اتفاقات سال گذشته و امسال منشأ و ریشه در ساختار فاسد عدم توازن بین منافع مردم و منافع گروه‌های حاکم دارد. بخشی از گروه‌های داخل عراق با عربستان سعودی ارتباط دارند، همچنین بقایای حزب بعث نیز حضور دارند، سر حزب بعث زده شده است، ولی بدنه آن در عراق همچنان در بین مردم عراق فعال است، همان‌هایی که در ایجاد داعش نقش اساسی داشتند. طبیعتا آن‌ها به عنوان گروه‌های پنهان، از عوامل سازماندهی نارضایتی‌ها هستند و مردم معترض را هدایت می‌کنند که می‌توانند اربعین را هم دستاویز اهداف خود قرار دهند.


وی در پاسخ به این پرسش که آیا مثلث عبری، عربی و آمریکایی در رابطه با اعتراضات اخیر عراق شکل واقعی و سازماندهی به خود گرفته است و این گزاره چقدر نزدیک به واقعیت است، گفت: گاهی ما با اطلاعات کامل صحبت می‌کنیم و گاهی از نتیجه یک کنش به تحلیلی می‌رسیم. بعید می‌دانم کسی اطلاعات دقیقی از دخالت این مثلث‌ها و مربع‌ها داشته باشد و بتواند ثابت کند که هماهنگی سازمانی بین آن‌ها شکل گرفته باشد. اگر چه مثلث ذکر شده به اضافه ترکیه، ایران و اپوزیسیون داخلی در عراق تضاد‌هایی دارند، ولی منافع مشترکی هم دارند.


محبعلی با اشاره به اینکه آمریکا به عنوان قدرتی که دارای پایگاه‌های متعدد نظامی در عراق است عملا مدیریت اقتصادی و صنعت نفت عراق را به عهده دارد گفت: ثبات عراق برای آمریکا مهم است و هرگز با بی ثبات کردن عراق خودزنی نمی‌کند. ممکن است آمریکا از حضور ایران در عراق ناراحت باشد، ولی نباید فراموش کرد آمریکایی‌ها از حضور ایران در آنجا بیشترین نفع را می‌برند. حضور ایران در جنگ علیه داعش و حمایت از دولت شیعی، هزینه‌های آمریکا را در عراق کاهش داده است، لذا اینکه تصور شود این کشور‌ها میز مشترکی برای بی ثباتی در عراق تشکیل داده اند تئوری توطئه است.

 

ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر:
نظرات بینندگان
انتشار یافته: ۱
در انتظار بررسی : ۰
غیر قابل انتشار : ۰
محمدرضا کیانفر
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۷:۰۷ - ۱۳۹۸/۰۷/۱۶
0
0
محمد سلامتی دبیر سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی گفت: اقدامات سپاه در عراق لبنان سوریه و یمن برای امنیت ملی یک ضرورت جدی است.

آقای سلامتی،
امنیت ملی فقط در داخل خاک خودمان تأمین می‌شود ما حق نداریم پول ملت خدازده را خرج فتنه‌انگیزی در کشورهای دیگر کنیم.

سرور گرامی،
تنها راه نجات کشور اتحاد ماست که هم‌صدا جمهوری اسلامی را تشویق به انجام دو فوریت نماییم:
1- مذاکره با آقای ترامپ برای دفع تهدیدات خارجی،
2- به رسمیت شناختن حق آزادی بیان مصوب قانون اساسی جهت حل مشکلات داخلی،
با تشکر از توجه شما،
گفتگو
یادداشت
پربازدیدها
پربحث ترین ها
آخرین اخبار
عکس
بشنوید
فیلم