
در حالی که انتظار میرفت وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی به موضوع شب پرحادثه «اوپرت» واکنش نشان دهد، اما هنوز واکنشی مشاهده نشده است.
دیدارنیوز: «معاونت گردشگری باید ابتدا همه موارد و جوانب مربوطه را بررسی و سپس درخصوص این موضوع اظهارنظر کند.»
نادر نینوایی در جهان صنعت نوشت: «هفته گذشته انتشار مطالبی در شبکههای اجتماعی از برخورد با گردشگرانی که به منطقه ییلاقی «اوپرت» در مرز استانهای سمنان و مازندران رفته بودند، خبرساز شد.
تصاویر چادر مسافرتی پارهشده و وسایل گردشگرانی که روی زمین رها شده و نیز ویدئوهایی از آمدن آمبولانس و عکسهایی از کبودی افرادی که مدعی بودند عدهای به ضرب و شتم آنها پرداختهاند واکنشهایی را در پی داشت.
اگرچه موضوع در رسانههای خارجی بازتاب گستردهای داشته است، اما در رسانههای داخلی بسیار کم به آن پرداخته شد. این پوشش رسانهای کمرنگ از واقعه اوپرت با نقد عباس عبدی در یکی از شبکههای اجتماعی روبهرو شد.
وی در این خصوص نوشت: «رسانه در این اندازه مجاز به فعالیت و تولید خبر است که از پنجشنبه شب که ماجرای اوپرت رخ داده تاکنون یک گزارش خبری رسمی و معتبر منتشر نشده است. آنچه هست در فضای مجازی است.»
آنطور که در شبکههای مجازی نقل شده حملهکنندگان مجهز به سلاح گرم و شوکر بودهاند و برخی مدعی شدهاند که این حمله بهدلیل «طبیعتگردی در شب سوم ماه محرم» رخ داده است. چنانچه روایتهای مطرحشده در شبکههای اجتماعی صحت داشته باشد، فارغ از اینکه چه اشخاص یا گروههایی مسوولیت این حمله را برعهده داشتهاند، آنچه روی داده ضربهای سخت بر پیکر نحیف گردشگری ایران بوده که با تبعات تحریم و وضعیت اقتصادی نامناسب مردم مواجه است.
ممنوعیتی برای برگزاری تور وجود ندارد
شاید اولین مسالهای که درخصوص ماجرای اوپرت به ذهن میآید آن است که شاید ممنوعیتی درخصوص برگزاری تور در ماه محرم یا ایام عزاداری وجود داشته است.
رضا علیاصل -فعال حوزه گردشگری و کارشناس ارشد اکوتوریسم- در پاسخ به این پرسش که آیا ممنوعیتی برای برگزاری تور در ایام محرم وجود دارد، گفت: درخصوص برگزاری تور ممنوعیتی وجود ندارد و صرفا اگر کرونا یا موضوعی باشد که درخصوص آن به وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی ابلاغی شده باشد، وزارتخانه نیز موضوع را به آژانسها میگوید و آنها را در جریان قرار میدهد. با وجود این اینگونه نیست که به یکباره بگویند به «اوپرت» یا یک مکان خاص دیگر تور نبرید؛ بنابراین مسائلی به این شکل معمولا وجود ندارد.
این فعال حوزه گردشگری و طبیعتگردی ادامه داد: من اطلاعی ندارم که برگزارکنندگان این تور مجوز داشته یا نداشتهاند، اما اگر مجوز داشتهاند در حقشان جفا شده است و اگر هم نداشتهاند بازهم به هر صورت به آنها جفا شده است. میخواهم بگویم حتی فرض کنید این افراد تخلفات و جرائمی برخلاف شرع و قانون را رقم زدهاند؛ حتی در این صورت باز هم بهتر بود مستندات لازم جمعآوری میشد و در اختیار دستگاه قضایی قرار میگرفت و دستگاه قضایی درخصوص کیفر مجرمان تصمیمگیری میکرد. به نظرم نهایتا باید مستندات را جمعآوری میکردند و افراد را تحویل دستگاه قضا میدادند تا آنها تصمیمگیری کنند. شاید از کسانی که در تور حاضر بودهاند صرفا یک نفرشان تخلفی نکرده و فقط در تور حاضر بوده و در چادرش نشسته بوده است.
علیاصل در پاسخ به این پرسش که آیا فکر میکند وزارت گردشگری میتواند دستورالعملی مشخص و واضح اعلام کند که در ایام محرم یا هر زمان حساسیتبرانگیز دیگر بهتر است که سفرهای طبیعتگردی انجام نشود، گفت: به نظرم چنین کاری درست نیست؛ نمیتوان برای مردم اجبار به وجود آورد. به عنوان یک بچه مذهبی میگویم شاید یک نفر دوست نداشته باشد در مراسم (مذهبی) شرکت کند و ترجیح دهد به کوه برود. به نظرم اینکه در کوه به دنبالش بروید و پیدایش کنید صحیح نیست. چنین رویکردهایی باعث ایجاد دافعه درخصوص هیاتها میشود و میتواند جامعه را دچار خشم کند. به نظرم صرفا اگر تور جایی رفته باشد که جامعه محلی تمایل نداشته باشد در نزدیک محل سکونتش تور مستقر شود، مساله فرق میکند و حسابش جداست، اما در مابقی موارد نمیتوان به مردم گفت که به تور نروند.
سکوت نهاد متولی و آسیب به صنعت گردشگری
در حالی که انتظار میرفت وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی به موضوع شب پرحادثه «اوپرت» واکنش نشان دهد، اما تا لحظه تنظیم این گزارش واکنشی مشاهده نشده است. علیاصل -مدرس ملی فدراسیون جهانی راهنمایان گردشگری- در این خصوص گفت: به نظرم معاونت گردشگری باید ابتدا همه موارد و جوانب مربوطه را بررسی و سپس درخصوص این موضوع اظهارنظر کند. با وجود این حتی با فرض اینکه فسادی شکل گرفته باشد نباید چنین برخوردی میشد و بهتر بود که وزارتخانه در این خصوص پیگیری میکرد تا ببیند موضوع چه بوده و چه اتفاقی افتاده است.
وی در پاسخ به این پرسش که برخوردهایی نظیر آنچه در ماجرای اوپرت انجام شده چه آسیبی به صنعت گردشگری وارد میکند، گفت: آسیب زیادی وارد میکند. یکسری موضوعات وجود دارد که در جامعه خشم ایجاد میکند و بحثهای روانشناسانه و جامعهشناسانه درخصوص آن وجود دارد. برخورد براساس نظریه پنجره شکسته (این نظریه بیان میکند که نظارت و نگهداری محیطهای شهری در یک وضعیت خوب ممکن است از خرابکاری بیشتر و همچنین از تشدید جرمهای جدیتری جلوگیری کند) موجب میشود که تاثیر مثبتی بر ذهن انسان گذاشته شود. به نظرم ماجرای «اوپرت» و قضایایی از این دست در واقع پنجرههای شکستهای هستند که نباید برخوردهای نامناسب درخصوص آنها انجام شود. معتقدم که نباید تولید خشم و نفرت کرد و پنجره سالمی را شکست، بلکه به جای آن باید پنجرههای شکسته را ترمیم کرد.
وی افزود: من در مباحث گردشگری و طبیعتگردی همواره سعی میکنم کدهای اخلاقی گردشگری را در نظر داشته باشم، اما اگر در طبیعت ببینم که یک تور یا جمع خوشحالی حضور دارند و چند نفر از آنها زباله روی زمین میریزند به آنها تذکر نمیدهم تا رویکرد منفی ایجاد نشود؛ خودم میروم و زباله را برمیدارم تا دوستانشان به آنها تذکر دهند.
این فعال حوزه طبیعتگردی در خاتمه خاطرنشان کرد: اتفاقات اینچنینی (ماجرای اوپرت) به صنعت گردشگری ایران و به مقوله سفر که میتواند کمککننده به روح و روان مردم باشد، آسیب میزند و نتیجه عکس میدهد.»