
این روزها تحرکات طرفهای برجامی افزایش چشمگیری داشته است. هرکدام سعی دارند به نحوی مذاکرات وین را احیا کنند، اما در این میان بحث نشست بروکسل معادلات را پیچیدهتر از قبل کرده است.
دیدارنیوز ـ پرستو بهرامیراد: مذاکرات وین در بلاتکلیفی تصمیمات دولت ابراهیم رئیسی دست و پا میزند. بعد از چند ماه هنوز اعضای تیم مذاکره کننده ایران در مذاکرات آتی مشخص نشده است. در حالی که اکثر مقامات ایرانی از بازگشت به میز مذاکرات میگویند، اما شرایط هر روز برای احیای پرونده برجام پیچیدهتر میشود.
در پایان سفر انریکه مورا، معاون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به تهران و دیدار با علی باقری کنی، معاون سیاسی وزیر خارجه ایران صحبت از نشست بروکسل شکل گرفت. در واقع دولت جدید ایران با درخواست از سرگیری سریع مذاکرات در وین مخالفت کرده و در مقابل میخواهد قبل از بازگشت به میز مذاکره در وین، جداگانه با دیگر طرفهای توافق در بروکسل ملاقات کند. به نظر میرسد دولت ابراهیم رئیسی سعی دارد مسیر مذاکرات وین را از جای دیگر آغاز کند تا بتواند تبصرهها و بندهای جدیدی به مباحث مذاکرات بیافزاید. اما واکنش طرفهای برجامی در مورد رویکرد دولت سیزدهم مثبت دیده نمیشود.
نشست بروکسل تا اینجای کار به گاف بزرگ وزارت خارجه دولت رئیسی تبدیل شده است. حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه ایران روز یکشنبه ۲۵ مهر در جلسه غیرعلنی مجلس گفته بود که مذاکرات احیای برجام ۲۹ مهر در بروکسل شروع میشود. سعید خطیبزاده، سخنگوی وزارت امور خارجه نیز در آخرین نشست خبری خود گفته است که در دیدار انریکه مورا با علی باقری کنی توافق شد در چند روز آینده در بروکسل گفتگوها ادامه یابد. در واقع وقتی که مقامات ایرانی نقشه حضور در بروکسل را طرح ریزی میکردند، نبیله ماسارلی، سخنگوی جوزف بورل هماهنگ کننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا اعلام کرد که این اتحادیه برای برگزاری نشستی با مقامات ایرانی در رابطه با از سرگیری مذاکرات هستهای در بروکسل هیچ قراری نگذاشته است. از سوی دیگر نِد پرایس، سخنگوی وزارت خارجه امریکا گفته است که آمریکا به دنبال ادامه مذاکرات در وین است و مذاکرات میانی در بروکسل ضروری نیست. حتی نشست بروکسل که پیشنهاد دولت سیزدهم است، در بین طرفداران ایران نیز مورد استقبال قرار نگرفته است. پیش از این میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در مذاکرات وین نیز گفته بود که نشست بروکسل اصلاً نمیتواند جایگزین یا ادامهدهنده گفتگوهای وین باشد.
کشورهای غربی و آژانس بینالمللی انرژی اتمی با افزایش فعالیت هسته ایران خواستار بازگشت فوری تهران به مذاکرات وین هستند. البته بدون شک غربیها خواستار این هستند که تبصره و گزینههای جدید به ۶ دور مذاکره قبلی با ایران اضافه نشود. با این حال دولت رئیسی به دنبال امتیازات بیشتر است و ابراهیم رئیسی، رئیس جمهوری ایران بارها تاکید کرده که باید طرف مقابل در رفع تحریمها جدی باشد. آمریکا نیز سعی دارد به ایران نشان دهد که امکان بسته شدن پنجره دیپلماسی در خصوص برجام وجود دارد.
مذاکرات احیای برجام از فروردین ۱۴۰۰ در شهر وین پایتخت اتریش آغاز شده است. این مذاکرات در شش دور ادامه داشت و ثمره آن پیشنویسی بود که به مرحله امضاء نرسید. از ماه ژوئن تا امروز پرونده احیای برجام در راهروهای گراند هتل وین سرگردان باقی مانده است. طبق اظهارات مقامات وزارت خارجه ایران احتمالاً پرونده برجام از این وزارتخانه به شورای عالی امنیت ملی نمیرود، اما هنوز تکلیف تیم مذاکره کننده مشخص نیست. با این حال علی باقری کنی در هفتههای اخیر فرد پر رنگ پرونده برجام شناخته شده، اما با شرایط پیش آمده برای نشست بروکسل بار دیگر شرایط احیای برجام نامعلومتر از پیش شده است. دولت ابراهیم رئیسی به خوبی میداند برای اجرای شعارهای اقتصادی خود نیاز به مذاکره با غرب و برداشته شدن تحریمها دارد. با این حال دولت او در قضیه بازگشت به مذاکرات وین، شرایط را دچار یک سردرگمی کرده است. سردرگمی که سرانجام خوبی برای کشور در شرایط امروز نخواهد داشت. به نظر نمیرسد فعلاً نشست بروکسل اهداف این دولت را برای اضافه کردن بندهایی تحقق ببخشد و باید دید که تیم رئیسی چه زمانی به یک جمع بندی درستی در خصوص مذاکرات وین میرسند و آیا بازگشتی وجود دارد یا خیر؟