
در ادامه بررسی برنامهها و تواناییهای وزرای پیشنهادی رئیس جمهوری برای کابینه جدید، سراغ سید رضا فاطمی امین وزیر پیشنهادی صمت رفتهایم و بخشی از برنامه او را ارزیابی کردهایم.
دیدارنیوز ـ گروه اقتصادی: میگویند: «تا مرد سخن نگفته باشد، عیب و هنرش نهفته باشد». این ضربالمثل اگر نصبالعین نمایندگان مجلس قرار گیرد و برای بررسی صلاحیت وزرای پیشنهادی و اعطای رای اعتماد به آنها استفاده شود، ممکن است اتفاقات بدی برای کابینه دولت جدید به وجود بیاید.
این روزها فضای مجازی پر از تصاویر و اصوات برخی از افراد پیشنهاد شده برای وزارتخانههای مختلف است و علاوه بر نمایندگان مجلس و کمیسیونهای تخصصی آن، حتی مردم عادی هم به شدت مشغول قضاوت در مورد عیب و هنر وزرای آینده هستند. در این میان البته برخی از برنامهها و اهداف وزرای پیشنهادی هم دست به دست چرخیده و میتوان با نگاهی به آنها پیشبینی کرد که وزیر محترم مربوطه در چه حال و هوایی سیر میکند.
احتمالا شنیدهاید که وزیر پیشنهادی رئیس جمهوری برای وزارت صنعت، معدن و تجارت (صَمت) آقای سید رضا فاطمی امین است. فاطمی امین متولد ۱۳۵۳ در شاهرود است و از او به عنوان سیاستمدار ایرانی یاد شده در حالی که صبغه سیاسی در سوابق او ناچیز است. او دارای مدرک مهندسی الکترونیک، مهندسی سیستمهای اقتصادی و اجتماعی (کارشناسی ارشد) و دکترای تخصصی مدیریت راهبردی دانش (در مرحله اخذ دانشنامه) است. سوابق اجرایی او نیز این مسیر را روشن میکند.
معاونت برنامهریزی وزارت صنعت، معدن و تجارت، معاون برنامهریزی توسعه و فناوری وزارت صنایع و معادن، عضو هیأت عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، مشاور وزیر و رئیس ستاد تحول صنایع و معادن، مدیر عامل سازمان اقتصادی رضوی، مجری طرح نوسازی خودروهای فرسوده و قائم مقام آستان قدس رضوی از جمله مهمترین فعالیتهای او بوده و حالا در آستانه قرار گرفتن در برابر رای مجلس است.
پیش از آن، اما منتشر شدن بخشی از ایدهها و برنامههای او برای صنعت خودروسازی ایران این فرصت را به ما داده تا با افکار او برای این وزارت بسیار مهم و عریض و طویل آشنا شویم. رضا فاطمی امین در صفحه اینستاگرام خود گفته که در جوانی فردی ایدهآل (احتمالا منظور ایدهآلگراست) بوده است و جملات پراکنده او در مورد مدیریت و اقتصاد، چندان تصویری از این خصلت او نشان نمیدهند.
اما به طور مشخص ایدههای او برای صنعت خودرو که صنعتی ملموس و آشنا برای آحاد جامعه است، میتواند سنجه مناسبی برای موفقیت یا ناکامی او باشد. در بخش مربوط به صنعت خودرو در برنامه سید رضا فاطمی امین، ایدهها و اهداف مفصلی مربوط به نیمه دوم سال ۱۴۰۰ و سالهای بعدی دیده میشود که به عبارت دقیق همه آمال و آرزوهای این حوزه از صنعت در ایران است. در واقع به نظر میآید فاطمی امین همه خواستههای کارشناسان و دستاندرکاران صنعت خودرو را فهرست کرده و میخواهد همه آنها را ظرف ۴ سال به واقعیت تبدیل کند. اما این همه ایدهآلگرایی هم حقیقتا عجیب و دور از توان بشری است مگر آنکه مثل تیمهای فوتبال، کلیه صنعتگران ایران خودرو و سایپا را به صورت تیمی با همقطارانشان در تویوتا و فولکس واگن معاوضه کنند!
در اهداف و اقدامات او برای نیمه دوم سال جاری چند مورد جالب وجود دارد که بعید است حتی تا پایان سده ۱۴۰۰ محقق شود. مثلا در بند چهارم که برای کاهش مصرف سوخت است باید به این نکته توجه کرد که شاخص کاهش مصرف سوخت نیاز به تغییرات بنیادی در جنبههای مختلف صنعت خودرو دارد از طراحی بدنه گرفته تا تولید نسل جدید پیشرانها و تغییر در سیستم برق و الکترونیک اتومبیل و حتی تولید بنزین و ارتقای استاندارد آن. این همه تغییر البته امکانپذیر است، اما دستکم ۳۰ سال زمان میبرد و حتی با این فرض که این تغییرات در صنعت خودرو ایران تا سال ۲۰۵۰ رخ دهد باید به این نکته توجه داشت که از سال ۲۰۳۰ قرار است به تدریج و با شیب نسبتا تندی، خودروهای برقی جای خودروهای بنزینی و دیزل را خواهند گرفت و احتمالا تحولات در زمینه خودروهای بنزینی موضوعیت نخواهد داشت!
در مورد بند ۱۱ نیز میتوان گفت که خوشخیالی جای ایدهآلگرایی را گرفته است. اساسا تولید خودروهای تجاری و کار با خودروهای سواری بسیار متفاوت است و اساس خط تولید نیز بر مبنای ساخت محصول به صورت تک تک است. متاسفانه تولیدکنندگان خودرو در ایران به غیر از بدنه و اتاق، در زمینه مجموعههایی مثل موتور و گیربکس و سیستم انتقال نیرو به شدت از تکنولوژی روز دنیا عقب هستند و به همین خاطر است که هنوز کامیون ماک ۶۰ سال قبل ساخته مرحوم اصغر قندچی در جادههای ایران میتازند. در عین حال تولید ۱۰ هزار دستگاه کامیون و اتوبوس در ۶ ماه یک ماموریت غیرممکن است، حتما مزاح کردهاند جناب فاطمی امین...
در بخش اهداف میانمدت نیز بندهای هیجانانگیز و رویایی زیادی دیده میشوند که خواندن آنها بسیار آسان است، اما عملیاتی شدن این همه پیشرفت نیاز به تغییر افکار و رفتار همه آحاد جامعه از کارگران گرفته تا مدیران و حتی خریداران و مصرفکنندگان این صنعت بزرگ و پرماجراست. قبل از هر چیز باید ساختار دولتی دو خودروساز بزرگ ایران تغییر کند و بالاخره رویای خصوصیشدن آنها تحقق پیدا کند در حالی که نخستین مانع در این امر خود دولت و حاکمیت بوده است. بگذریم از این موضوع که تغییرات بزرگ نیاز به سرمایهگذاری خیلی بزرگ دارند و حالا هم که جیب دولت خالیست گرچه وزیر از نظر ایده عالیست!
حتی به عنوان یک مخاطب عادی هم توصیه میکنیم عبارات موجود در تصویر را مرور کنید و با وجدان خود به وزیر پیشنهادی برای وزارت صمت رای اعتماد یا عدم اعتماد بدهید. البته به این نکته هم توجه کنید که واقعا اگر اهداف آقای فاطمی امین محقق شود چه جهشی حداقل در زمینه صنعت خودرو خواهیم داشت.
شاید هم یاد آن مثل قدیمی بیفتید، حکایت آن مردی که با کاسه ماست در کنار دریا ایستاده بود و میخواست دوغ درست کند!