
در بخش اقتصادی کابینه پیشنهادی دولت، مدیران نهادهای عمومی غیردولتی، دو نماینده فعلی مجلس، سه چهره نزدیک به احمدینژاد، چند مخالف برجام، پیروان اقتصاد اسلامی و برخی چهره جوان به چشم میخورد.
دیدارنیوز ـ سرویس اقتصادی: لیست کابینه پیشنهادی دولت تقدیم مجلس شد و بخشی از پیشبینیها درست از آب درآمد. فرهاد رهبر در رأس تیم اقتصادی ستاد ابراهیم رئیسی قرار داشت و بنا بود ترکیب تیم اقتصادی دولت سیزدهم را بچیند اما با آمدن محمد مخبر به کابینه، شرایط تغییر کرد. محمد مخبر از ریاست ستاد اجرایی فرمان امام (ره) به معاون اولی دولت سیزدهم رسید و محسن رضایی میرقائد جانشین او در این ستاد شد. با انتصاب محمد مخبر، فرهاد رهبر از کابینه ابراهیم رئیسی کنار گذاشته شد و برخی از اعضای تیمش هم همراه با او از کابینه بیرون گذاشته شدند. در این میان سه نفر از نیروهای مورد نظر فرهاد رهبر در کابینه نهایی ابراهیم رئیسی حضور دارند.
یکی از این سه نفر، رضا فاطمیامین است که در تیم اقتصادی محمد مخبر هم باقی ماند و به عنوان گزینه وزارت صنعت، معدن و تجارت به مجلس معرفی شد. فاطمیامین یکی از نیروهای اقتصادی حلقه مشهد است، خود متولد شهر شاهرود است و دانشآموخته رشته الکترونیک دانشگاه دانشگاه فردوسی است و دکترای مدیریت دارد. او در دورانی که ابراهیم رئیسی تولیت آستان قدس رضوی بود به سمت مدیرعامل سازمان اقتصادی رضوی رسید و در سال پایان حضور رئیسی در آستان قدس نیز به جایگاه قائم مقامی این آستان رسید و در واقع نیروی مستقیم شخص ابراهیم رئیسی است.
دومین چهرهای که نامش در میان لیست مربوط به فرهاد رهبر دیده میشد و حالا در لیست نهایی نیز حاضر است، حجت عبدالملکی است. او نیز مانند برخی از چهرههای کابینه رئیسی سابقه مدیریت در نهادهای عمومی غیردولتی را دارد. او معاون فعلی اشتغال و خودکفایی کمیته امداد امام (ره) است و حالا به عنوان وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی به مجلس معرفی شده. در شرایطی که گمان میشد قاطبه وزرای اقتصادی پیشنهادی ابراهیم رئیسی از میان دانشآموختگان دانشگاه امام صادق (ع) باشد، حجت عبدالملکی تنها امام صادقی حاضر در این لیست است. او در مقطع کارشناسی ارشد و در رشته معارف اسلامی و اقتصاد دانشگاه امام صادق (ع) تحصیل کرده است و مشخصاً معتقد به مبحث اقتصاد اسلامی است و حالا معاون رییس دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد دانشگاه امام صادق (ع) است. در میان بخش اقتصادی کابینه دولت سیزدهم، چند چهره مرتبط با دو دولت محمود احمدینژاد به چشم میخورد که یکی از اینها حجت عبدالملکی است. او در دولت نهم مشاور وزارت امور اقتصادی و دارایی بوده است. عبدالملکی متولد ۱۳۶۰ و جوانترین جوان کابینه است.
نفر دیگری که نامش در میان تیم اقتصادی فرهاد رهبر به چشم میخورد و بر خلاف پیشبینیها نامش در میان نیروهای معرفی شده توسط محمد مخبر نیز به چشم میخورَد، رستم قاسمی است. نام رستم قاسمی اولین بار با نشست بر روی صندلی فرماندهی قرارگاه سازندگی خاتمالانبیاء مطرح شد و سپس با منصوب شدن به سمت وزیر نفت در دولت محمود احمدینژاد و با حضور در جلسات اوپک به یک چهره شناخته شده در فضای سیاسی کشور تبدیل شد. رستم قاسمی از چند ماه مانده تا انتخابات اخیر، اعلام کاندیداتوری کرد و در شرایطی که گمانهها از ردصلاحیت او توسط شورای نگهبان مطرح شده بود، او به نفع ابراهیم رئیسی از کاندیداتوری در انتخابات استعفا داد. گفته میشد تیمی که برای حضور او در دولت سیزدهم رایزنی میکردند، به دنبال بازگشت او به سمت وزیر نفت بودند، اما در نهایت ابراهیم رئیسی و محمد مخبر او را به عنوان وزیر راه و شهرسازی به مجلس معرفی کردند. او در واقع جایگزین سعید محمد شد. سعید محمد دیگر چهره نظامیای بود که قصد کاندیداتوری در انتخابات ۱۴۰۰ را داشت، اما توسط شورای نگهبان ردصلاحیت شد.
یکی از نیروهایی که از ابتدا مدنظر محمد مخبر بود و نامش به جای رستم قاسمی به عنوان وزیر پیشنهادی نفت به مجلس معرفی شد، جواد اوجی است. جواد اوجی، رئیس سابق شرکت ملی گاز است که بعد به یکی از شرکتهای حوزه انرژی زیر مجموعه بنیاد مستضعفان رفت و با محمد مخبر کار کرد. او در ستاد انتخاباتی ابراهیم رئیسی حضور داشت و حالا به عنوان گزینه وزارت نفت به مجلس معرفی شده است. گفته میشود جواد اوجی در دوران وزارت رستم قاسمی یکی از چهرههای اصلی فروش نفت ایران با دور زدن تحریمهای آمریکا بوده است. به هر ترتیب، جواد اوجی در دانشگاه صنعت نفت اهواز تحصیل کرده است و حالا عضو هئیت امنای این دانشگاه است. او از سال ۱۳۶۹ در وزارت نف مشغول به کار بوده و مدارج ترقی در این وزارتخانه را پله پله طی کرده است و حالا به قرار است در رأس این وزارتخانه قرار گیرد.
یکی از اصلیترین سمتهای اقتصادی دولت، یعنی وزارت اقتصاد و دارایی به یکی از جوانترین اعضای کابینه رسید. احسان خاندوزی، نماینده کنونی مجلس و عضو کمیسیون اقتصادی مجلس یازدهم که حالا به عنوان گزینه پیشنهادی وزارت اقتصاد به مجلس معرفی شده است، متولد ۲۳ شهریور ۱۳۵۹ است. او عضو هئیت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی است. او در دوران حضورش در مجلس شورای اسلامی اتاق ضد تحریم را در مجلس به راه انداخت و یکی از پایهگذاران طرح «اقدام راهبردی برای لغو تحریمها و صیانت از حقوق ملت ایران» است، طرحی که به شکل عیان در مقابل احیاء برجام تعریف شد. او از مخالفان سرسخت خصوصیسازی و موافق اقتصاد اسلامی است و از تألیفات او میتوان به کتاب «درسهای آخرین موج خصوصی سازی» و کتاب «مقدمهای بر نظریه عدالت اقتصادی در قرآن» اشاره کرد. پیش از این نام خاندوزی در کمتر گمانهزنیای به چشم میخورد.
یکی از اصلیترین چهرههای مشترک بین دولت محمود احمدینژاد و ابراهیم رئیسی، علی محرابیان است. محرابیان سابقه وزارت صنایع و معادن را در هر دو دولت احمدینژاد دارد و پس از آن نیز دستیار ویژه رئیسجمهور در دولت دهم بوده است. او در دوران تصدیگری احمدینژاد بر شهرداری تهران نیز همراه او بوده و مدیریت فروشگاههای زنجیرهای شهروند را بر عهده داشته است.
آخرین وزیر پیشنهادی از مجموعه وزارتخانههای اقتصادی دولت ابراهیم رئیسی، جواد ساداتینژاد است، کسی که هم در دور دهم و هم در دور فعلی مجلس شورای اسلامی، نماینده حوزه انتخابیه کاشان، آران و بیدگل بوده است. او در مجلس دهم رئیس فراکسیون آب بود و حالا رئیس کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست مجلس است. او مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشته آبخیزداری از دانشگاه تربیت مدرس اخذ کرده و دکترای هیدرولوژی خود را نیز از دانشگاه دولتی مسکو گرفته است. او در دوره محمود احمدینژاد سابقه معاونت وزرات علوم را نیز داشته است. ساداتینژاد اگرچه یکی از مدیران حوزه منابع آبی است، اما همواره از خودکفایی در اقلام اساسی حمایت کرده است.
حضور سه چهره مرتبط با دولت محمود احمدینژاد از شگفتیهای تیم اقتصادی دولت سیزدهم است. از سوی دیگر همانطور که پیشبینی میشد، حضور چهرههایی که به مانند شخص ابراهیم رئیسی و نیز محمد مخبر در نهادهای عمومی غیردولتی سابقه مدیریت داشتهاند نشان از بالا رفتن میزان نفوذ این نهادها در اقتصاد کشور میشوند. البته این تنها یک پیشبینی است و باید دید آیا یکپارچه شدن حاکمیت باعث همافزایی این نهادها و دولت میشود و یا تضاد منافعی که همواره بین دولتها و این نهادها وجود داشته، به گونهای ریشه در ساختار دارد که مدیران سابق بنیادها، سازمانها، ستادها و قرارگاهها نیز در هیئیت یک مدیر دولتی با این نهادهای عمومی به اختلاف خواهند خورد.
مخالفت با خصوصیسازی دیگر ویژگی بارز تیم اقتصادی دولت ابراهیم رئیسی است. همچنین اعتقاد به مفهومی به نام اقتصاد اسلامی در میان اعضای کابینه ابراهیم رئیسی به وضوح دیده میشود. این در حالی است که پیشبینیها از دست بالا داشتن دانشآموختگان دانشگاه امام صادق (ع) صحیح نبود.
نکته قابل توجه دیگر، حضور پررنگ چهرههای مخالف برجام در تیم اقتصادی فعلی است. با این تفاسیر به نظر میرسد ابراهیم رئیسی دولت خود را برای شرایطی آمده کرده است که احیاء برجام به بنبست بخورد و کشور تحت تحریمهای کشنده باقی بماند. نتیجه اینکه باید منتظر پیگیری برنامه خودکفایی اقتصادی، پررنگتر از قبل باشیم. در نتیجه، میتوان انتظار داشت فشار اقتصادی بر معیشت عمومی از آنچه با آن طرفیم نیز بیشتر شود.