"دیدارنیوز" به چرایی سفر وزیر امورخارجه ایران به ایالات متحده میپردازد؛

دیدارنیوزـ
مسلم تهوری: تنها چند روز دیگر باقی مانده تا نفت ایران بهطور کلی از سوی آمریکاییها و به تبع آن خریداران نفتی تحریم شود و معافیتهای نفتی ۸خریدار نفت ایران پایان پذیرد. ۱۲ اردیبهشت روزی است که پیشتر، آمریکاییها وعده آن را داده بودند. اینکه آیا آمریکاییها قادرند از آن تاریخ به بعد مانع فروش نفت ایران شوند یا خیر، بحث دیگری است. هر چند همانطور که مقامات عالی رتبه ایران اعلام کردند ایران تهدید موجود را به فرصت تبدیل خواهد کرد و از سویی قادر است به مقدار مورد نیاز نفت بفروشد و قطعا تدابیر کافی و وافی در این زمینه به عمل آمده است؛ امری که مقامات آمریکایی هم قطعا بدان واقفند و چنانچه نسبت به قدرت خود دچار توهم شده باشند به سرعت متوجه خواهند شد. منتهی موضوع این بحث، راجع به تحریمهای نفتی نیست که در جای خود بسیار مهم و حیاتی است. نکتهای که جالب توجه است و صد البته مقداری عجیب، حضور محمدجواد ظریف در نیویورک و مطرح ساختن مبادله زندانیهای دو طرف در شرایط فعلی است.
محمدجواد ظریف گفته است شش ماه پیش به آمریکا پیشنهاد تبادل زندانی داده است. وزیر امورخارجه در نیویورک و در یک مراسم سخنرانی و پرسش و پاسخ گفت که آمریکاییها تا الان به این پیشنهاد پاسخی ندادهاند.
وزیر امور خارجه گفته است: شش ماه پیش به آمریکاییها گفتیم آماده تبادل زندانیان آمریکایی در ایران با ایرانیانی که به خاطر قوانین تحریم در آمریکا یا به خواست آمریکا در کشورهایی دیگر حبس شدند، هستیم. هیچ پاسخی نیامد. اگر حرفی غیر از این به شما بزنند دروغ میگویند.
ظریف گفته که ایران اتهامات زندانیان خود در آمریکا را ساختگی میداند و آمریکا هم اتهام زندانیان خود را در ایران. او خطاب به آمریکا افزوده است: بیایید تبادل (زندانی) کنیم. من آماده این کار هستم و اختیار کافی برای انجام آن را دارم.
یک سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفته دولتش به دفعات خواهان آزادی زندانیان آمریکایی در ایران شده و به صحبتهای آقای ظریف توجه میکند، اما ایران میتواند جدیت خود در مسائل کنسولی، از جمله ایرانیان متهم یا محکوم در ارتباط با نقض قوانین تحریم آمریکا را با آزادی فوری زندانیان آمریکایی نشان دهد.
زمانی را که ظریف برای پیشنهاد تبادل زندانی از سوی ایران مشخص کرده همان زمانی است که آمریکا تحریمهای هستهای ایران را برگرداند.
در همین راستا وزیر امور خارجه کشورمان تأیید کرد در رابطه با زندانیان نامهای از سوی «رابرت اُ برایان» نماینده ویژه رئیسجمهور آمریکا در امور گروگانها دریافت کرده است. ظریف در پاسخ به سئوال المانیتور که آیا نامهای از سوی اُ برایان دریافت کردهاید، گفت که وجود چنین نامهای را تأیید میکند، اما اشکال نامه این است که یک طرفه بوده است. ظریف اظهار داشت: «این نامه، پیشنهادی در بر نداشت. میخواهید بدانید چه گفته بود؟ گفته بود لطفا آزاد کنید.»
ظریف تأکید کرد: جریان فکری در واشنگتن از ما انتظار دارد که دست به اقدامات یک جانبه بزنیم. وی خاطر نشان کرد: میز مذاکره سر جای خود است. ما آن را ترک نکردیم، آمریکا آن را ترک کرده است.
در شرایطی که به نظر میرسد مباحث حیاتیتر و مهمتری مابین ایران و ایالات متحده در جریان است چرا وزیر امورخارجه به این نکته اشاره داشته است و آیا اساسا موضوع مهمتری در بین نبوده است؟ آیا این سخنان وزیر امورخارجه در راستای درخواست مایک پومپئو است؟ حدود یک سال پیش وزیر امورخارجه آمریکا، بدون آنکه درباره آمادگی کشورش برای تبادل زندانی با ایران اظهار نظر کند، گفته بود آزادی زندانیهای آمریکایی حداقل کاری است که ایران میتواند انجام دهد. به نظر میرسد این گفته ظریف که «میز مذاکره سر جای خود است. ما آن را ترک نکردیم، آمریکا آن را ترک کرده است» نکته کلیدی ماجرا است و سیاست جمهوری اسلامی را به روشنی بیان میکند. همه مشکلات در پشت میز مذاکره قابل حل است نه با شارلاتانیسم.
سران کاخ سفید دچار اشتباه استراتژیکی شدهاند که پیشتر بوش پسر بدان دچار شده بود. آیا قدرت آمریکا نامحدود است و دولتمردان آن گمان میکنند که بهعنوان قدرت مطلق قادر هستند هر تصمیمی بگیرند و خود را در جایگاه متکلم وحده میبینند و بقیه کشورها از خرد و کلان باید از آنها تبعیت کنند یا بدین صورت نیست و آمریکا نمیتواند دنیا را با نظام تک قطبی به پیش ببرد و لامحاله باید با کشورهای دیگر تعامل سازنده داشته باشد؟
اساسا کشورها در برابر شکست مقاومت خواهند کرد و بدین صورت نیست که کشوری همانند ایران در برابر زیادهخواهیهای آمریکا برای ابد ساکت بماند و مستأصل عمل کند. قطعا ایران آمادگی مذاکره با آمریکا را خواهد داشت کما اینکه رئیسجمهور نیز در این زمینه پالسهای مثبتی فرستاد و اعلام کرد ایران حاضر به مذاکره است، اما نه با چاقو کش؛ قرار نیست زمانی پای میز مذاکرات حاضر شویم که آمریکا فشار تحریمهایش را شدیدتر کرده باشد. حضور ظریف در نیویورک و بیان اینکه «میز مذاکره سر جای خود است» را میتوان از همین زاویه مورد بررسی قرار داد. بحث تبادل زندانیان دو طرف نیز از همین باب مطرح شد. اول اینکه برای آزادی زندانیان دو طرف، باید پای میز مذاکره نشست. دومین نکته جمله ظریف این است که ایران برای حل مشکلات آمادگی تعامل دارد، و پیام مهمتر اینکه تعامل باید دو طرفه باشد و قرار نیست قدمهای مثبت تنها از سوی ایران برداشته شود و ایالات متحده صرفا به منافعاش دست پیدا کند. حالت مورد نظر آمریکاییها نه امکان پذیر است و نه معقول.
سران کاخ سفید باید به این باور برسند که دوره تک قطبی بودن گذشته و اگر میز مذاکره را ترک کنند چیزی عایدشان نخواهد شد؛ و چنانچه در راستای منافع ملیشان امتیازی میخواهند، آن امتیاز باید پای میز مذاکره گرفته شود.
از جمله دلایل دیگری که میتوان از سفر ظریف به ایالات متحده ذکر کرد بررسی وضعیت موجود و گفتگو با برخی سناتورها و دموکراتها است. انتخابات ریاستجمهوری آمریکا نزدیک است و از سوی دموکراتها تاکنون افرادی نظیر جو بایدن، برنی سندرز، کامالا هریس، جان دالانی، جولین کاسترو و الیزابت وارن اعلام کاندیداتوری کردهاند. باید منتظر ماند و دید سرانجام کدامیک نامزد نهایی دموکراتها میشوند. الیزابت وارن به مجرد اعلام کاندیداتوری گفت: رئیسجمهور شوم آمریکا را به برجام بر میگردانم.
ظریف نیز به این گفته واکنش نشان داد و در پاسخ به سئوالی در مورد کاندیداهای دموکراتی که گفتهاند به برجام بر میگردند، گفت که تهران نمیتواند به آن اتکا کند. وی بیان داشت: ما نمیتوانیم بر آنچه دو سال دیگر اتفاق میافتد، اتکا کنیم. ما نمیدانیم سیاست دولت جدید چه خواهد بود، دموکرات باشد یا جمهوریخواه.
آیا این گفته ظریف نشان از اتفاقاتی مهم و تأثیرگذار در روابط ایران و ایالات متحده دارد و قرار نیست شرایط موجود تا زمان برگزاری انتخابات ریاستجمهوری آمریکا ادامه پیدا کند؟ امری که سرانجام مشخصی ندارد و چه بسا ـ به احتمال قوی ـ همچنان دونالد ترامپ را باید رئیسجمهور آمریکا دانست؛ بنابراین منطق حکم میکند در صورت امکان، مشکلات را میبایست در همین فضا حل و فصل کرد. گفتوگوی ظریف با شبکه فاکس نیوز قطعا سیاستهای جمهوری اسلامی را در شرایط فعلی به خوبی روشن خواهد ساخت.
محمدجواد ظریف، در گفتگوی اختصاصی با «کریس والاس» روزنامهنگار و مجری برجسته شبکه فاکس نیوز گفته از نظر او دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا میخواهد به قول انتخاباتی خودش که پرهیز از جنگ و لشکرکشی است وفادار بماند، اما «گروه ب» متشکل از بیبی (نتانیاهو)، (جان) بولتون، (محمد) بن سلمان و (محمد) بن زاید به دنبال کشاندن آمریکا به رویارویی با ایرانند.
گفتوگوی وزیر امورخارجه ایران با شبکه فاکس نیوز یکشنبه شب پخش می شود؛ سخنانی که مطمئنا از اهمیت خاصی برخوردار خواهد بود و همگان بیصبرانه منتظر گفتههای محمدجواد ظریف خواهند بود.