
از ابتدای هفته جاری قیمت ارز کاهش یافته و همچنان روند نزولی را طی میکند. عوامل مختلفی در این کاهش قیمت دخیل است و به نظر میرسد همچنان روند کاهشی قیمتها ادامه داشته باشد تا به قیمت واقعی خود نزدیک شود. در این زمینه عواملی که باعث افت قیمت ارز شدهاند را مورد بررسی قرار دادهایم.
دیدارنیوز ـ هاتف سپهر: در چهارمین روز هفته، رکورد کاهشی جدیدی در بازار ارز به ثبت رسید. روز دوشنبه، دلار از مرز ۱۱ هزار تومان پایینتر رفت و با ثبت ۳۰۰ تومان افت، روی عدد ۱۰ هزار و ۹۰۰ تومان قرار گرفت. به گفته فعالان، پس از ساعت ۴ بعدازظهر حتی قیمتهای پایینتری نیز در بازار ارز به ثبت رسید و برخی معاملهگران حتی از نزول دلار به سطح ۱۰ هزار و ۸۰۰ تومانی خبر دادند. به گفته فعالان، در دهمین روز آذر نیز قیمت دلار در مقطعی به کانال ۱۰ هزار تومانی رفته بود، ولی در همان روز بازار در نهایت در مرز ۱۱ هزار تومانی به کار خود پایان داده بود. به این ترتیب، دیروز اولین روز پس از هفتمین روز شهریورماه سال جاری بود که دلار در کانال ۱۰ هزار تومانی به کار خود پایان داد؛ کمترین قیمت ثبت شده برای دلار از ۷ شهریور، رکورد کاهشی ۱۰۲ روزهای است که برخی از فعالان بازار را امیدوار به افت بیشتر قیمت کرده است. روند کاهش ارز در روز سهشنبه نیز ادامه پیدا کرد و با قیمت ۱۰ هزار و ۷۵۰ تومان معامله شد. البته هستند در این میان کسانی که باور دارند افت دلار به مرز پایینتر تلهای است که نوسانگیران ارزی برای کسب سود در بازار پهن کردهاند.
عزم جزم مسئولان بر کاهش قیمت ارز
علی لاریجانی افزایش بیرویه نرخ ارز را به دشمنان نظام نسبت داد. وی در اینباره اظهار کرد: دشمنان قصد داشتند با فشار اقتصادی و روانی در اقتصاد ما نابسامانی ایجاد کنند و حتی بازار ارز را در مقطعی تحت تاثیر قرار دادند، چرا که مسئله ارز نقطه کانونی بود. اما با تدابیر مقام معظم رهبری و ایجاد شورای هماهنگی اقتصادی قوا، ساماندهی امور پیگیری شد و فکر میکنم تصمیمات جلسات شورای هماهنگی تأثیرات مثبتی داشته و بیانگر این بود که ایران میتواند شرایط را کنترل کند و خوشبختانه روند کاهش نرخ ارز ایجاد شد که باید ادامه یابد.
این سخنان در حالی بیان میشود که عدهای سیر صعودی ارز را به دولت نسبت میدهند و قائلند نوسانات ارزی مطابق خواسته دولت بوده است. در اینباره یک تحلیلگر مسائل اقتصادی میگوید: افزایش نرخ ارز با هیچیک از واقعیتهای اقتصادی ایران هماهنگی نداشت؛ دولت خودش اجازه داد نرخ ارز بالا برود و حالا تلاش میکند نرخ ارز را پایین آورده تا مردم را از نظر اقتصادی راضی نگه دارد. به گفته ابوالقاسم حکیمیپور، دولت تصمیم دارد توافق را روی ارز ۱۲ هزار تومانی با مردم ببندد تا مردم فکر کنند دولت توانسته موفق عمل کند، در حالی که عملا دولت از ابتدا قصدش همین بود تا نرخ ارز را به ۱۸ هزار تومان برساند و بعد پایین بیاورد تا رضایت اجتماعی مردم را کسب کند، اما این ترفند خوبی نخواهد بود.
حمدالله کریمی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، یکی از نتایج روند رو به رشد قیمت ارز را رکود بنگاههای اقتصادی میداند و میگوید: رشد قیمت دلار در بازار ارز بخشی از فعالیتهای بنگاههای اقتصادی را با چالش جدی روبهرو کرده است و بهطور طبیعی تداوم این وضعیت و بالا بودن بهای تمامشده تولید، مانع فعالیت بنگاههای اقتصادی میشود.
نماینده مردم شهرستان بیجار گروس در مجلس شورای اسلامی، ادامه داد: کاهش قیمت دلار در روزهای اخیر اتفاق افتاده، اما نباید فراموش کرد نرخ ارز هنوز منطقی نیست. بهطور مثال نرخ حدود ۱۱ هزار تومانی دلار بیانگر کاهش حدود یکسومی ارزش پول ملی است، بنابراین باید کاهش نرخ ارز تا دستیابی به قیمت منطقی و باثبات ادامه یابد.
سیدحسن حسینی شاهرودی، نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با ابراز امیدواری از اینکه نرخ ارز به زودی به ثبات میرسد، گفت: این نابسامانی تا حدودی طبیعی است، اما روند قمیتها نشان میدهد که طی ماههای آینده به ثبات میرسد.
وی با بیان اینکه مردم باید با توجه به شرایط موجود در بازار ارز به این مسئله توجه داشته باشند که ارزهای خارجی بازار مناسب و مطمئنی برای سرمایهگذاری نیست، اظهار داشت: اقدامات اخیر بانک مرکزی موجب شده تا دست دلالان از بازار ارز کوتاه شود که تاثیرات آن را در درازمدت و در جهت تعادل بازار شاهد خواهیم بود.
نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس اضافه کرد: با توجه به تکانههایی که طی ماههای اخیر به بازار ارز وارد شد، نباید انتظار داشته باشیم که ثبات قیمتها در مدت کوتاهی صورت گیرد.
حسینی شاهرودی با تاکید بر اینکه سیاست گذاریهای ارزی باید طوری باشد که نقدینگی به سمت بازار بورس و تولیدات صنعتی سوق یابد، افزود: اقدامات اخیر بانک مرکزی نظیر بازار ثانویه ارز تاثیر بسزایی در کاهش نرخ انواع ارز، به خصوص دلار در بازار داشته است که پیشبینی میشود کاهش نرخ ارز طی روزهای آینده نیز کاهش بیشتری داشته و به ثبات برسد.
نماینده مردم شاهرود در مجلس همچنین ابراز امیدواری کرد با توجه به شرایط بازار ارز، روند کاهش قیمت در روزهای آینده ادامه داشته باشد.
سیاستهای کنترلی قیمت ارز
ثبت رکورد جدید کاهشی در بازار ارز، برخی از معاملهگران ارزی را نسبت به افت بیشتر قیمت امیدوار کرد. این عده باور دارند، از یکسو تقاضای زیادی در بازار وجود ندارد و از سوی دیگر، گشایشهای جدید که در حال رخ دادن است، میتواند به افت بیشتر قیمتها کمک کند. در ذیل به عواملی که باعث کاهش قیمت ارز شده است اشاره میشود.
۱. همکاری دوباره بانک کونلون چین با ایران یکی از متغیرهای انتظاری بود که میزان فروشها را در بازار ارز افزایش داد. رئیس اتاق مشترک بازرگانی ایران و چین از آغاز فعالیت بانک کونلون با ایران پس از چندی توقف خبر داد و اعلام کرد به دلیل اینکه فروش نفت ایران به چین متوقف شده بود، بانک کونلون هم فعالیت خود را برای ارائه خدمات به ایران متوقف کرده بود. اما با آغاز فروش مجدد نفت ایران به چین، این بانک برای مبادلات مالی با ایران مجددا فعالیت خود را آغاز خواهد کرد. با این حال، برخی از کارشناسان عنوان کرده اند، به احتمال زیاد همکاری بانک چینی با ایران به دلیل تحریمهای آمریکا در سطح خدمات بشردوستانه خواهد بود. این در حالی است که عدهای باور دارند، چین این تحریمها را دور خواهد زد.
۲. یکی دیگر از عواملی که بازار را به کاهش افت بیشتر قیمت امیدوار کرده است، آزاد شدن ورود ارز به کشور بوده است، امری که گروهی باور دارند، سطح عرضه را بیشتر تقویت میکند. اخیرا گمرک ایران به کلیه زیرمجموعههای خود اعلام کرد که حق ممانعت از ورود ارز به کشور به هر میزان را ندارند و در صورت جلوگیری از ورود ارز، اقدام آنها تخلف محسوب میشود.
۳. برخی فعالان در بازار عنوان میکنند برای هر کارت ملی محدودیت تراکنش مالی روزانه ۱۰۰ میلیون تومانی در نظر گرفته شده است. به گفته فعالان کاهشی بازار، این موضوع میتواند میزان خرید و فروشهای روزانه ارز و سکه دلالان را دچار اختلال کند؛ از نظر آنها کاهش حجم معاملات میتواند تحرک قیمتها در بازار را کمتر کند. در همین راستا هر کارت بانکی نیز نهایت تا ۵۰ میلیون تومان میتواند تراکنش بانکی طی ۲۴ ساعت داشته باشد. گفتنی است، یکی از اهداف بانک مرکزی از اعمال بخشنامه محدودیت تراکنشهای کارتی، محدود کردن فعالیت پوزهای خارج کشور است که بهطور غیرمجاز و بهخاطر تخلف شرکتهای psp و نظارت ضعیف بانکها در خارج مرزها فعالیت میکنند.
۴. زمانی که رییس پلیس پایتخت از پایان کار دلالان سکه و ارز در خیابانهای منوچهری، فردوسی و چهارراه استانبول خبر میداد کمتر کسی فکر میکرد که این روند ادامهدار باشد، اما با ادامه پیگیریهای پلیس و دستگیری دلالان ارز، روزهای گذشته نرخ هر دلار آمریکا در ادامه روند کاهشی خود وارد کانال ۱۰ هزار تومان شد.
مجموع عواملی که ذکر شد باعث کاهش قیمت ارز در روزهای اخیر شد. آخرین بار دلار ۱۰۲ روز پیش در کانال ۱۰ هزار تومانی قرار گرفته بود. برخی بازیگران ارزی انتظار دارند، به دلیل ضعف تقاضا این افت ادامه پیدا کند.