دیدارنیوز ـ سمیه قاضی زاده: اگر علاقه مند به استاد محمدرضا شجریان هستید در این مقاله به بیوگرافی محمدرضا شجریان میپردازیم و زندگی نامه ایشان را از شروع فعالیت موسیقی و همسرشان را شرح می‌دهیم. استاد بزرگ محمدرضا شجریان، با دریافت جایزه خداوندگار موسیقی از بنیاد آقاخان همواره افتخار این مرز و بوم خواهد بود. خسرو آواز ایران از نمادهای مهم فرهنگ و موسیقی و مهم‌ترین چهره موسیقی ایران به شمار می‌رود. همچنین اهنگ مرغ سحر آوازی سر داد و بلبل پر بسته نغمه آزادی خواند گویی ایران فرزندی از دیار شهریاران را در قلب خود پرورش داده است.

بیوگرافی استاد محمدرضا شجریان

استاد محمدرضا شجریان در یکم مهر ماه ۱۳۱۹ در شهر مشهد دیده به جهان گشود. ایشان فارغ التحصیل دیپلم دانشسرای عالی بوده و به جز شهرت در موسیقی درجه ممتازی در خوشنویسی خط نستعلیق و قرائت قرآن داشت. همچنین از سن ۴ سالگی به همراه پدر خود به مراسم قرائت قرآن می‌رفت و در سن ۱۲ سالگی از رادیو قرآن برای اولین بار صدای او را پخش کردند. در سال ۱۳۳۸ وقتی ۱۹ سال داشت، با یک معلم موسیقی آشنا شد. محمدرضا شجریان با وجود مخالفت‌های شدید از طرف پدر خود قدم در دنیای موسیقی نهاد.

با شروع انقلاب در سال ۱۳۵۷ محمدرضا شجریان موفق به بنیان‌گذاری شرکت موسیقی دل آواز شد. او سال اول چند آهنگ انقلابی با ناظریان و لطفی منتشر کرده و زمان زیادی را صرف تدریس موسیقی در شرکت خود می‌کرد. از آنجایی که مهارت خاصی در تلاوت آیات قرآنی داشت در سال ۱۳۵۸ با تشویق همکارانش تصمیم به انتشار قطعه ربنا گرفت. این آهنگ یکی از محبوب‌ترین آهنگ های محمدرضا شجریان ایشان بوده که تا چندین سال قبل از ممنوع‌الصدا شدن او از رسانه ملی پخش می‌شد.

از موسیقی و خوانندگی به خوشنویسی

استاد محمدرضا شجریان در سال ۱۳۴۶ با احمد عبادی نوازنده سه تار آشنا شد و در کلاس‌های موسیقی‌دان مشهوری به نام اسماعیل مهرتاش شرکت کرد. او در سن ۲۸ سالگی علاوه بر موسیقی، خوشنویسی را زیر نظر حسن میرخانی آغاز نمود و پس از دو سال درجه ممتازی را به دست آورد. او تا مدتی با نام مستعار سیاوش بیدگانی در رادیو آواز می‌خواند تا این که اجازه پدر را برای استفاده از نام اصلی خود گرفت. پس از گرفتن مدرک و تحصیلات عالی تا سال ۱۳۴۷ دبیر آموزش و پرورش در رادکان خراسان رضوی بود و سپس به وزارت منابع طبیعی منتقل شد.

از کلاس آواز تا اجرای زنده

محمدرضا شجریان در سن ۳۱ سالگی زیر نظر فرامرز پایور مشغول به یادگیری ردیف‌های آوازی شده و همزمان تصنیف‌خوانی را از چند استاد دیگر یاد گرفت. در سال ۱۳۵۴ در جشن هنر شیراز با یک گروه موسیقی اجرای زنده داشت و دو سال بعد در مسابقات تلاوت قرآن کشوری اول شد.

فعالیت‌ های مهم

در دهه هفتاد شهرت استاد شجریان شهرت جهانی شد و در اولین گام خود در سال ۱۳۷۸ توانست جایزه پیکاسو را از سازمان یونسکو را دریافت کند. در سن ۶۰ سالگی و در سال ۱۳۷۹ با حسین علیزاده و کیهان کلهر همکاری خود را آغاز نمود. در دهه هشتاد لقب افسانه موسیقی شرق در جهان را از آن خود کرد.

ممنوع ‌الصدا شدن

در سال ۸۸ در پی حوادث انتخابات استاد شجریان یک نامه انتقادی برای ضرغامی رئیس صدا و سیما فرستاد. او از پخش سرود‌های انقلابی خود مانند قطعه ایران ای سرای امید اعتراض کرد و خواستار توقف پخش آثار شد. پس از این نامه، آهنگ زبان آتش را خواند. به همین سبب از اجرای کنسرت‌های او در ایران جلوگیری کردند. همچنین پخش دعای ربنای او در صدا و سیما ممنوع اعلام شد.

همایون شجریان فرزند خوش صدای استاد

قطعا هر ایرانی با صدای همایون شجریان که فرزند استاد محمدرضا شجریان است خاطره های بسیار زیادی دارد. همایون شجریان نیز متولد سال 1354 است و در زمینه آهنگسازی، نوازنده موسیقی و خوانندگی فعالیت دارد که بسیار در بین مردم ایران مانند پدرش محبوب است.

همسر اول محمدرضا شجریان

برای اولین بار محمدرضا شجریان در سن ۲۱ سالگی با معلم خود خانم فرخنده گل افشان ازدواج کرد. در آن زمان همسر او ۲۳ سال سن داشت. ثمره زندگی این زوج سه دختر به نام‌های راحله، افسانه و مژگان و یک پسر خوش صدا به نام همایون شجریان بود که اکنون جز بهترین خواننده سنتی در ایران می‌باشد که راه پدرش را پیش میبرد. اما در سال ۱۳۷۰ و پس از ۳۰ سال زندگی محمدرضا شجریان از همسر خود جدا شد.

در سال ۱۳۷۲ در سن ۵۳ سالگی محمدرضا شجریان با دختر ۲۶ ساله‌ای به نام کتایون خوانساری ازدواج کرد. حاصل این ازدواج پسری به نام رایان در سال ۷۶ در کانادا متولد شد. کتایون خوانساری در تهران به دنیا آمد و پدرش از بنیان‌گذاران هنر گرافیک در ایران است.

ابتلا به بیماری سرطان

در سال ۱۳۹۵ استاد شجریان یک کلیپ با ظاهری آشفته و غیرمعمول از خود پخش کرد که در آن خبر از یک مهمان قدیمی ۱۵ ساله داد. پس از تبریک عید نوروز اعلام کرد که درگیر یک بیماری بوده که بعدها مشخص شد ایشان سرطان کلیه دارد. او پس از سال ۹۵ در هیچ جلسه هنری شرکت نکرد و در هفدهم مهر ۱۳۹۹ جان به جان آفرین سپرد.

سخن پایانی

از دست دادن هنرمندانی همچون استاد محمدرضا شجریان مانند از دست دادن یک گوهر ناب و گران‌بها است. آثار زیادی از این هنرمند به جا مانده اما افسوس زیادی برای از دست دادن ایشان بر دل همگان سنگینی خواهد کرد. امیدواریم که روح این هنرمند غرق در نور و رحمت الهی باشد.