بررسی اهمیت پیاده‌روی اربعین در "دیدارنیوز"؛

چند سالی است پیاده‌روی اربعین با شکوه هر چه تمام‌تر برگزار می‌شود. روایات معصومین علیهم‌السلام و مشی بزرگان دینی از گذشته تاکنون بر گرامیداشت آن حکایت دارد. زیارت اربعین را از جمله شعائر دینی می‌دانند و مقام رهبری پیاده‌روی اربعین را منحصر به شیعیان جهان نمی‌داند و معتقد است بسیاری از اهل تسنن نیز در این راهپیمایی عظیم شرکت می‌کنند و از آن به‌عنوان نماد وحدت فرق اسلامی یاد می‌کند.

کد خبر: ۳۸۸۲۸
۱۰:۲۶ - ۲۷ مهر ۱۳۹۸

بارقه‌های وحدت در پیاده‌روی اربعیندیدارنیوز ـ مسلم تهوری: پیاده‌روی اربعین قدمتی به درازنای تاریخ عاشورا دارد. پس از واقعه عاشورا جابربن عبدالله انصاری اولین فردی بود که در اربعین حسینی به زیارت سیدالشهداء علیه‌السلام آمد. البته روایاتی نیز مبنی بر بازگشت اسرای اهل‌بیت در اربعین به کربلا وارد شده است. از سال ۶۱ هجری قمری تاکنون رسم زیارت اربعین همواره پابرجا بوده است؛ البته در دوره‌هایی از رونق بسیاری برخوردار بوده و در دوره‌ای نیز کمرنگ شده است. به‌طور مثال مراسم پیاده‌روی در عصر مرجعیت شیخ مرتضی انصاری (۱۲۱۴ ـ ۱۲۹۸ ق) با شکوه تمام رواج داشت و پس از وی، کم کم به فراموشی سپرده شد و عملی کم ارزش تلقی گردید؛ به طوری که به طبقه فقرا و نیازمندان اختصاص یافت؛ اما بعد‌ها محدث نامدار، میرزا حسین نوری، این مراسم را در میان مردم رونق بخشید.
 
مرحوم شیخ آقابزرگ تهرانی که از نزدیک شاهد تلاش استادش بوده، می‌نویسد: «استاد ما، چون وضع را بدین منوال دید، به این شیوه خداپسندانه (پیاده‌روی) همت گماشت و به آن ملتزم گشت و در عید اضحی برای حمل اثاث و بار سفر، حیوان کرایه می‌کرد؛ ولی خود و یارانش پیاده راه می‌رفتند و او به دلیل ضعف مزاج، نمی‌توانست مسافت بین نجف ـ کربلا را با گذراندن یک شب طی کند؛ همان‌طور که رسم چنین بود. بنابراین، سه شب در راه بودند و بر اثر این اقدام، در سال‌های بعد، رغبت مردم و صالحان به این موضوع بیشتر شد و دیگر عار محسوب نمی‌شد؛ به طوری که در برخی سال‌ها، تعداد چادر‌ها و خیمه‌های راه‌پیمایان، به سی عدد می‌رسید و هر چادر به بیست تا سی نفر تعلق داشت و به این ترتیب، این سنت حسنه، دوباره مرسوم شد و رونق گرفت».
 
در طول سالیان دراز کمابیش بزرگان علما نیز در این مراسم به صورت انفرادی و یا جمعی شرکت می‌کرده‌اند و اربعین حسینی را از شعائر دینی بر می‌شمرده‌اند و به پاسداشت آن اهتمام ویژه‌ای داشته‌اند.
 
صاحب «اعیان الشیعه» درباره پیاده‌روی زیارت کربلا می‌نویسد: «به مدت ده سال و نیم که در نجف بودم، زیارت‌های مخصوص عاشورا، عید قربان و غدیر و عرفه و اربعین را همواره انجام می‌دادم؛ مگر اندکی. پیش از سفر، نزد طلبکاران در بازار می‌رفتم و از آن‌ها حلالیت می‌طلبیدم و به پیاده‌روی در زیارت، علاقه داشتم. نخست برایم سخت بود و بعد با تجربه دریافتم که آسان است. در این سفر، جمعی از طلاب جبل عامل و نجف و دیگران به من ملحق می‌شدند و از من پیروی می‌کردند. من بار‌ها پیاده به زیارت کربلا و امام حسین علیه‌السلام رفتم».
 
مرحوم آیت‌الله ملکوتی یکی از مراجع و استادان برجسته حوزه نجف می‌گوید: «من نیز چند بار توفیق یافتم که در این مراسم بسیار معنوی، شرکت کنم و اغلب به همراه شاگردان مشرف می‌شدم. مسیر بین نجف و کربلا که حدود دوازده فرسخ است، معمولاً در مدت دو یا سه روز طی می‌شد. بعضی‌ها مثل آقای شیخ هادی زابلی که پیش من درس می‌خواند، سلیقه خاصی داشت و این مسافت را یک روزه می‌رفت و یک روزه هم برمی‌گشت و بعضی‌ها نیز پس از پایان مراسم، از کربلا به کاظمین و سامراء مشرف می‌شدند و بعضی هم مستقیم به نجف بازمی‌گشتند».

 

زیارت اربعین در روایات

 

زیارت اربعین سنتی است برگرفته از کلام معصومان علیهم‌السلام که بدان بسیار سفارش کرده‌اند. معروف‌ترین روایت در این باب از امام حسن عسکری علیه‌السلام نقل شده که حضرت فرمودند: «علامات المؤمن خمس، صلاه الخمسین، و زیارت الاربعین، والتختّم فی الیمین، و تعفیر الجبین، و الجهر ببسم الله الرحمن الرحیم»؛ نشانه‌های انسان مؤمن پنج تاست: پنجاه رکعت نماز روزانه (نماز‌های واجب و نافله)، زیارت اربعین، انگشتر به دست راست کردن، پیشانی بر خاک نهادن و بسم الله الرحمن الرحیم را بلند گفتن.
 
قدامة بن مالک از امام صادق علیه‌السلام نقل می‌کند که حضرت فرمود: «مَنْ زَارَ الْحُسَینَ مُحْتَسِباً لَا أَشِراً وَ لَا بَطِراً وَ لَا سُمْعَةً مُحِّصَتْ عَنْهُ ذُنُوبُهُ کمَا یمَضَّضُ الثَّوْبُ فِی الْمَاءِ فَلَا یبْقَی عَلَیهِ دَنَسٌ وَ یکتَبُ لَهُ بِکلِّ خُطْوَةٍ حَجَّةٌ وَ کلَّمَا رَفَعَ قَدَماً عُمْرَةٌ»؛ کسی که حسین علیه‌السلام را برای رضای خدا زیارت کند، نه برای خوش گذرانی و تفریح و نه به جهت کسب شهرت (و فخر فروشی)، گناهانش فرو می‌ریزد، همان‌طور که لباس در آب شسته شده (و پاک می‌شود) و در نتیجه، هیچ آلودگی بر او باقی نمی‌ماند و با هر گامی که بر زمین می‌گذارد، حجّی برایش نوشته می‌شود و با هر قدمی که برمی‌دارد، عمره‌ای برایش ثبت می‌گردد.
 
بشیر دَهّان می‌گوید: در پایان یک گفت‌وگوی طولانی که با امام صادق علیه‌السلام داشتم، ایشان به من فرمود: «وَیحَک یا بَشِیرُ إِنَّ الْمُؤْمِنَ إِذَا أَتَاهُ عَارِفاً بِحَقِّهِ وَ اغْتَسَلَ فِی الْفُرَاتِ کتِبَ لَهُ بِکلِّ خُطْوَةٍ حَجَّةٌ وَ عُمْرَةٌ مَبْرُورَاتٌ مُتَقَبَّلَاتٌ وَ غَزْوَةٌ مَعَ نَبِی أَوْ إِمَامٍ عَادِلٍ»؛‌ای بشیر! به درستی که مؤمن زمانی که به زیارت حسین بن علی علیه‌السلام بیاید، در حالی که حقّش را بشناسد و (پیش از زیارت) در فرات غُسل نماید، به ازای هر قدمی، حج و عمره‌ای مقبول و یک جهاد در رکاب پیامبر یا امام عادل برایش نوشته می‌شود.
 
از حسین بن سعید نقل شده است که از امام صادق علیه‌السلام درباره زائر قبر حسین علیه‌السلام سؤال شد. حضرت در پاسخ فرمود: «فَقَالَ مَنِ اغْتَسَلَ فِی الْفُرَاتِ ثُمَّ مَشَی إِلَی قَبْرِ الْحُسَینِ علیه‌السلام کانَ لَهُ بِکلِّ قَدَمٍ یرْفَعُهَا وَ یضَعُهَا حَجَّةٌ مُتَقَبَّلَةٌ بِمَنَاسِکهَا»؛  هر آن که در فرات غسل کند و سپس با پای پیاده به سوی مرقد حسین علیه‌السلام برود، به ازای هر قدمی که برمی‌دارد و بر زمین می‌گذارد، حجّی مقبول با تمام اعمال و مناسک برای او خواهد بود.

 

بارقه‌های وحدت در پیاده‌روی اربعین
 
بزرگان دینی و زیارت اربعین

 

بزرگان دینی فارغ از اینکه توفیق پیاده‌روی اربعین حسینی رهین راهشان شده یا خیر نسبت به برگزاری این آیین دینی تأکید داشته‌اند. عجیب این است که مردم از امام صادق علیه‌السلام سؤال می‌کردند با وجود ترس از خبرچینان و عوامل حکومت، آیا به زیارت حضرت سیدالشهدا علیه‌السلام برویم؟ و حضرت می‌فرمودند که بروید. این در حالی است که فقهای شیعه در مسئله حج، یکی از شرایط استطاعت را «تخلیه سرب» بیان فرموده‌اند؛ یعنی باید امنیت باشد و اگر امنیت نباشد، استطاعت محقق نیست؛ اما در مورد زیارت سیدالشهداء علیه‌السلام حتی با نبود امنیت نیز مردم را ترغیب به زیارت می‌کردند.
 
آیت‌الله میرزا جواد آقا ملکی تبریزی، با استناد به حدیث علامت‌های پنج‌گانه مؤمن گفتند: «بر مراقبه کننده لازم است که بیستم صفر (اربعین) را برای خود روز حزن و ماتم قرار داده، بکوشد که امام شهید را در مزار حضرتش زیارت کند؛ هرچند تنها یک بار در تمام عمرش باشد».
 
در نگاه آیت‌الله شبیری زنجانی پیاده سفر کردن به کربلا موضوعیت دارد و آن را یک نوع ادای احترام و خضوع و خشوع دانسته و از مصادیق تعظیم شعائر می‌شمارد و به پیاده‌روی امام حسن و امام حسین علیهماالسلام به مکه مکرمه اشاره می‌کند.
 
آیت‌الله وحید خراسانی، انجام زیارت به نیابت معصومان علیهم‌السلام را به زائران چنین توصیه کردند: «سزاوار است کسانی که از ایران مشرف می‌شوند، به نیابت امام هشتم علی بن موسی‌الرضا علیه‌السلام بروند و کسانی که از بلاد دیگر به آن حرم شرفیاب می‌شوند، به نیابت سایر معصومین علیهم‌السلام مشرف شوند و در این سفر پربرکت، چون نائب آن مقام رفیع هستند، نظر عنایت حضرت سیدالشهداء علیه‌السلام به آن نائبان به رعایت منوب عنه آنان موجب سعادت دنیا و عقبی است».


ایشان بر قدرشناسی از نعمت زیارت اربعین تأکید داشته به زائران سفارش می‌کنند: «مراقب باشند که خود را آلوده نکنند، و خدا و امام زمان علیه‌السلام را هرگز فراموش ننمایند».
 
آیت‌الله جوادی آملی معتقد است اهمیت زیارت اربعین، تنها به این نیست که از نشانه‌های ایمان است؛ بلکه طبق این روایت، در ردیف نماز‌های واجب و مستحب قرار گرفته است؛ بنابراین همان‌گونه که نماز، ستون دین و شریعت است، زیارت اربعین و حادثه کربلا نیز ستون ولایت است، امّا مهم آن است که دریابیم نماز و زیارت اربعین انسان را چگونه متدین می‌کند.

 

امروزه زیارت اربعین باشکوه‌تر از تمامی اعصار در جریان است. بیش از ۲۰ میلیون نفر در این گردهمایی عظیم شرکت می‌کنند و اقتدار و همبستگی مسلمانان جهان را به منصه ظهور می‌رسانند. مقام رهبری نیز به مناسبت‌های مختلف از این واقعه عظیم تجلیل کرده‌اند و از مسئولان امر خواستند راه حضور مشتاقان زیارت اربعین سیدالشهداء علیه‌السلام را تسهیل کنند و ضمن تشکر از مهمان نوازی مردم عراق به وجه وحدت گرایانه پیاده‌روی اربعین اشاره کردند. ایشان در دیدار مسئولان نظام و میهمانان بیست و هشتمین کنفرانس بین‌المللی وحدت اسلامی در سال ۱۳۹۳ گفتند: «من همین‌جا مناسب می‌دانم و لازم می‌دانم به‌مناسبت یاد از آن اجتماع عظیم، از دولت عراق، ملّت عراق، عشایر عراق که در این آزمون بسیار مهم فداکاری کردند، خدمت کردند، کَرم و بزرگواری نشان دادند، تشکّر کنم. حادثه عجیبی بود حادثه امسالِ اربعین کربلا. این راه را دشمنان اسلام و دشمنان اهل‌بیت به خیال خود مسدود کرده بودند. ببینید چه حرکت عظیمی اتّفاق افتاد! وقتی حتّی جسم‌ها در کنار هم قرار می‌گیرد، این‌جور انعکاس پیدا می‌کند. اگر ما با هم باشیم، کشور‌های اسلامی، ملّت‌های مسلمان ـ سنّی و شیعه و فِرَق مختلف تسنّن و تشیّع ـ با یکدیگر دل‌های‌شان صاف باشد، نسبت به یکدیگر سوءظن نداشته باشند، سوءنیّت نداشته باشند، به یکدیگر اهانت نکنند، ببینید در دنیا چه اتّفاقی خواهد افتاد؛ چه عزّتی برای اسلام درست خواهد شد! وحدت؛ وحدت».

ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر:
گفتگو
یادداشت
پربازدیدها
پربحث ترین ها
آخرین اخبار
عکس
بشنوید
فیلم